| 両方とも前のリビジョン前のリビジョン次のリビジョン | 前のリビジョン |
| sn22.101 [2025/10/27 10:33] – h1roemon | sn22.101 [2025/12/24 08:56] (現在) – h1roemon |
|---|
| ====sn22.101『斧柄経』Vāsijaṭasuttaṃ==== | ====sn22.101『斧柄経』Vāsijaṭasuttaṃ==== |
| {{tag>重要}} | {{tag>重要}} |
| !noBorder! | |
| |Sāvatthinidānaṃ.| サーヴァッティーにちなむ話。| | |Sāvatthinidānaṃ.| サーヴァッティーにちなむ話。| |
| |‘‘Jānato ahaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato.|「比丘たちよ、私は知らず見ない者のではなく、知り見る者の[[āsava|諸漏]]の[[khaya|尽滅]]を説きます。| | |‘‘Jānato ahaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato.|「比丘たちよ、私は知らず見ない者のではなく、知り見る者の[[āsava|諸漏]]の[[khaya|尽滅]]を説きます。| |
| |Kissa abhāvitattā?| 何の[[bhāvanā|修養]]なきことゆえに?| | |Kissa abhāvitattā?| 何の[[bhāvanā|修養]]なきことゆえに?| |
| |Abhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ…pe…| [[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]の[[bhāvanā|修養]]なきこと、 …中略…| | |Abhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ…pe…| [[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]の[[bhāvanā|修養]]なきこと、 …中略…| |
| |aṭṭhaṅgikassa maggassa.| 八支聖道の不修養から。| | |aṭṭhaṅgikassa maggassa.| 八支聖道の修養なきことゆえ。| |
| |‘‘Bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa, bhikkhave, bhikkhuno viharato kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya .| 比丘たちよ、[[bhāvanā|修養]]実践を実践する比丘が住するなら、たとえこのような[[icchā|望み]]が生じなくても、| | |‘‘Bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa, bhikkhave, bhikkhuno viharato kiñcāpi na evaṃ icchā uppajjeyya .| 比丘たちよ、[[bhāvanā|修養]]実践を実践する比丘が住するなら、たとえこのような[[icchā|望み]]が生じなくても、| |
| |‘aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā’ti, atha khvassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati.|『ああ、私の[[citta|心]]が[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]すればよいのに』と、しかし彼の[[citta|心]]は[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]します。| | |‘aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā’ti, atha khvassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati.|『ああ、私の[[citta|心]]が[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]すればよいのに』と、しかし彼の[[citta|心]]は[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]します。| |
| |Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?| | |Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?| |
| |‘Bhāvitattā’tissa vacanīyaṃ.| それは『[[bhāvanā|修養]]したから』と、言われるべきです| | |‘Bhāvitattā’tissa vacanīyaṃ.| それは『[[bhāvanā|修養]]ゆえに』と、言われるべきです。| |
| |Kissa bhāvitattā?| 何の[[bhāvanā|修養]]から?| | |Kissa bhāvitattā?| 何の[[bhāvanā|修養]]ゆえに?| |
| |Bhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ, bhāvitattā catunnaṃ sammappadhānānaṃ, bhāvitattā catunnaṃ iddhipādānaṃ, bhāvitattā pañcannaṃ indriyānaṃ, bhāvitattā pañcannaṃ balānaṃ, bhāvitattā sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ, bhāvitattā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa.| [[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]の[[bhāvanā|修養]]、四[[sammappadhāna|正勤]]の[[bhāvanā|修養]]、[[cattāro-iddhipādā|四神足]]の[[bhāvanā|修養]]、[[pañcindriya|五根]]の[[bhāvanā|修養]]、[[pañcabala|五力]]の[[bhāvanā|修養]]、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]の[[bhāvanā|修養]]、[[ariya-aṭṭhaṅgika-magga|八支聖道]]の[[bhāvanā|修養]]から。| | |Bhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ, bhāvitattā catunnaṃ sammappadhānānaṃ, bhāvitattā catunnaṃ iddhipādānaṃ, bhāvitattā pañcannaṃ indriyānaṃ, bhāvitattā pañcannaṃ balānaṃ, bhāvitattā sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ, bhāvitattā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa.| [[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]の[[bhāvanā|修養]]、四[[sammappadhāna|正勤]]の[[bhāvanā|修養]]、[[cattāro-iddhipādā|四神足]]の[[bhāvanā|修養]]、[[pañcindriya|五根]]の[[bhāvanā|修養]]、[[pañcabala|五力]]の[[bhāvanā|修養]]、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]の[[bhāvanā|修養]]、[[ariya-aṭṭhaṅgika-magga|八支聖道]]の[[bhāvanā|修養]]ゆえに。| |
| |‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā.| たとえば比丘たちよ、雌鶏の卵が八や十あるいは十二個あるとします。| | |‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā.| たとえば比丘たちよ、雌鶏の卵が八や十あるいは十二個あるとします。| |
| |Tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni, sammā pariseditāni, sammā paribhāvitāni.| それらが雌鶏によって正しく上にのられ、正しく温められ、正しく[[paribhāvita|保養]]されるなら、| | |Tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni, sammā pariseditāni, sammā paribhāvitāni.| それらが雌鶏によって正しく上にのられ、正しく温められ、正しく[[paribhāvita|保養]]されるなら、| |
| |‘aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā’ti, atha khvassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati.|『ああ、私の[[citta|心]]が[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]すればよいのに』と、しかし彼の[[citta|心]]は[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]します。| | |‘aho vata me anupādāya āsavehi cittaṃ vimucceyyā’ti, atha khvassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati.|『ああ、私の[[citta|心]]が[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]すればよいのに』と、しかし彼の[[citta|心]]は[[upādiyati|取着]]せず[[āsava|諸漏]]より[[vimutti|解脱]]します。| |
| |Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?| | |Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?| |
| |‘Bhāvitattā’tissa vacanīyaṃ.| それは『[[bhāvanā|修養]]したから』と、言われるべきです| | |‘Bhāvitattā’tissa vacanīyaṃ.| それは『[[bhāvanā|修養]]ゆえに』と、言われるべきです。| |
| |Kissa bhāvitattā?| 何の[[bhāvanā|修養]]から?| | |Kissa bhāvitattā?| 何の[[bhāvanā|修養]]ゆえに?| |
| |Bhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ…pe…| [[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]の[[bhāvanā|修養]]、 …中略…| | |Bhāvitattā catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ…pe…| [[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]の[[bhāvanā|修養]]、 …中略…| |
| |bhāvitattā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa.| [[ariya-aṭṭhaṅgika-magga|八支聖道]]の[[bhāvanā|修養]]から。| | |bhāvitattā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa.| [[ariya-aṭṭhaṅgika-magga|八支聖道]]の[[bhāvanā|修養]]ゆえに。| |
| |‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, palagaṇḍassa vā palagaṇḍantevāsissa vā vāsijaṭe dissanteva aṅgulipadāni dissati aṅguṭṭhapadaṃ.| たとえば比丘たちよ、石匠や石匠見習いの斧の柄には指跡、親指跡が見られます。| | |‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, palagaṇḍassa vā palagaṇḍantevāsissa vā vāsijaṭe dissanteva aṅgulipadāni dissati aṅguṭṭhapadaṃ.| たとえば比丘たちよ、石匠や石匠見習いの斧の柄には指跡、親指跡が見られます。| |
| |No ca khvassa evaṃ ñāṇaṃ hoti .| しかし彼にはこのような[[ñāṇa|智]]はありません、| | |No ca khvassa evaṃ ñāṇaṃ hoti .| しかし彼にはこのような[[ñāṇa|智]]はありません、| |
| |‘ettakaṃ vata me ajja āsavānaṃ khīṇaṃ, ettakaṃ hiyyo, ettakaṃ pare’ti, atha khvassa khīṇe khīṇantveva ñāṇaṃ hoti.|『ああ今日、私の[[āsava|諸漏]]のこれくらいが[[khaya|尽き]]た、昨日はこれくらい、他(の日)はこれくらい』と。しかし彼には[[khaya|尽き]]たことについて、[[khaya|尽き]]たという[[ñāṇa|智]]だけがあります。| | |‘ettakaṃ vata me ajja āsavānaṃ khīṇaṃ, ettakaṃ hiyyo, ettakaṃ pare’ti, atha khvassa khīṇe khīṇantveva ñāṇaṃ hoti.|『ああ今日、私の[[āsava|諸漏]]のこれくらいが[[khaya|尽き]]た、昨日はこれくらい、他(の日)はこれくらい』と。しかし彼には[[khaya|尽き]]たことについて、[[khaya|尽き]]たという[[ñāṇa|智]]だけがあります。| |
| |Seyyathāpi, bhikkhave, sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabaddhāya vassamāsāni udake pariyādāya hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni vettabandhanāni.| たとえば比丘たちよ、藤綱で[[bandhana|縛ら]]れた海船の、雨季の幾月も水を[[pariyādāti|遍取]]した(吸いきった)のち、冬に陸地に引き上げられ、風と陽光にさらされた藤綱の[[bandhana|縛り]]。| | |Seyyathāpi, bhikkhave, sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabaddhāya vassamāsāni udake pariyādāya hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni vettabandhanāni.| たとえば比丘たちよ、藤綱で[[bandhana|縛ら]]れた海船の、雨季の幾月も水を[[pariyādāti|遍取]]した(吸いきった)のち、冬に陸地に引き上げられ、風と陽光にさらされた藤綱の[[bandhana|縛り]]。| |
| |Tāni pāvusakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti pūtikāni bhavanti;| それらは雨季の雨雲に打たれて、じつにたやすく[[paṭippassambhati|弛み]]、腐ったものとなります。| | |Tāni pāvusakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti pūtikāni bhavanti;| それらは雨季の雨雲に打たれて、難なく[[paṭippassambhati|弛み]]、腐ったものとなります。| |
| |evameva kho, bhikkhave, bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa bhikkhuno viharato appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti pūtikāni bhavantī’’ti.| まさにそのように比丘たちよ、[[bhāvanā|修養]]実践を実践する比丘が住するなら、[[saṃyojana|諸結縛]]はじつにたやすく[[paṭippassambhati|弛み]]、腐ったものとなります」と。| | |evameva kho, bhikkhave, bhāvanānuyogaṃ anuyuttassa bhikkhuno viharato appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti pūtikāni bhavantī’’ti.| まさにそのように比丘たちよ、[[bhāvanā|修養]]実践を実践する比丘が住するなら、[[saṃyojana|諸結縛]]は難なく[[paṭippassambhati|弛み]]、腐ったものとなります」と。| |
| |
| |