| 両方とも前のリビジョン前のリビジョン次のリビジョン | 前のリビジョン |
| sn22.43 [2025/07/27 05:55] – h1roemon | sn22.43 [2025/11/20 10:09] (現在) – h1roemon |
|---|
| ====sn22.43『自灯経』Attadīpasuttaṃ==== | ====sn22.43『自灯経』Attadīpasuttaṃ==== |
| {{tag>重要}} | {{tag>重要}} |
| !noBorder! | |
| |Sāvatthinidānaṃ.| サーヴァッティーにちなむ話。| | |Sāvatthinidānaṃ.| サーヴァッティーにちなむ話。| |
| |‘‘Attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.|「比丘たちよ、[[atta|自己]]を[[dīpa|灯]](ともしび)とし((dīpaは洲という意味もあり、**自己を洲とし**とも訳せます。))[[atta|自己]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず、[[dhamma|法]]を[[dīpa|灯]]とし[[dhamma|法]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず住しなさい。| | |‘‘Attadīpā, bhikkhave, viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.|「比丘たちよ、[[atta|自己]]を[[dīpa|灯]](ともしび)とし((dīpaは洲という意味もあり、**自己を洲とし**とも訳せます。))[[atta|自己]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず、[[dhamma|法]]を[[dīpa|灯]]とし[[dhamma|法]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず住しなさい。| |
| ==※1== | |
| |Attadīpānaṃ, bhikkhave, viharataṃ attasaraṇānaṃ anaññasaraṇānaṃ, dhammadīpānaṃ dhammasaraṇānaṃ anaññasaraṇānaṃ yoni upaparikkhitabbā.| [[atta|自己]]を[[dīpa|灯]]とし[[atta|自己]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず、[[dhamma|法]]を[[dīpa|灯]]とし[[dhamma|法]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず住するならば[[yoniso|根源]]が[[upaparikkhati|調査]]されるべきです。| | |Attadīpānaṃ, bhikkhave, viharataṃ attasaraṇānaṃ anaññasaraṇānaṃ, dhammadīpānaṃ dhammasaraṇānaṃ anaññasaraṇānaṃ yoni upaparikkhitabbā.| [[atta|自己]]を[[dīpa|灯]]とし[[atta|自己]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず、[[dhamma|法]]を[[dīpa|灯]]とし[[dhamma|法]]を[[sarati|依処]]とし他を[[sarati|依処]]にせず住するならば[[yoniso|根源]]が[[upaparikkhati|調査]]されるべきです。| |
| == == | |
| |Kiṃjātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, kiṃpahotikā’’ti?|『[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]は何から[[jāti|生まれ]]、何から[[pabhava|発生]]するのか?』と。| | |Kiṃjātikā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, kiṃpahotikā’’ti?|『[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]は何から[[jāti|生まれ]]、何から[[pabhava|発生]]するのか?』と。| |
| |‘‘Kiṃjātikā ca, bhikkhave, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, kiṃpahotikā?| それでは比丘たちよ、[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]は何から[[jāti|生まれ]]、何から[[pabhava|発生]]するのでしょうか?| | |‘‘Kiṃjātikā ca, bhikkhave, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, kiṃpahotikā?| それでは比丘たちよ、[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]は何から[[jāti|生まれ]]、何から[[pabhava|発生]]するのでしょうか?| |
| |Tassa taṃ viññāṇaṃ vipariṇamati, aññathā ca hoti.| しかし彼のその[[viññāṇa|識]]は[[vipariṇāma|変壊]]し異なるものになります。| | |Tassa taṃ viññāṇaṃ vipariṇamati, aññathā ca hoti.| しかし彼のその[[viññāṇa|識]]は[[vipariṇāma|変壊]]し異なるものになります。| |
| |Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.| その[[viññāṇa|識]]の[[vipariṇāma|変壊]]、[[aññathābhāva|変異]]により[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]が[[uppajjati|生じま]]す。| | |Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.| その[[viññāṇa|識]]の[[vipariṇāma|変壊]]、[[aññathābhāva|変異]]により[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]が[[uppajjati|生じま]]す。| |
| ==※2== | |
| |‘‘Rūpassa tveva, bhikkhave, aniccataṃ viditvā vipariṇāmaṃ virāgaṃ nirodhaṃ [vipariṇāma virāga nirodhaṃ (sī.)], pubbe ceva rūpaṃ etarahi ca sabbaṃ rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammanti, evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passato ye sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā te pahīyanti.| しかし比丘たちよ、まさに[[rūpa|色]]の[[anicca|無常]]性、[[vipariṇāma|変壊]]、[[virāga|離貪]]、[[nirodha|滅]]を[[vidita|見出]]して『過去の[[rūpa|色]]も、現在の一切の[[rūpa|色]]も[[anicca|無常]]、[[dukkha|苦]]、[[vipariṇāmadhamma|変壊法]]である』と、このようにそれを[[yathābhūta|如実]]に正しい[[pañña|智慧]]で見る者には[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]、それらは[[pahāna|断]]じられます。| | |‘‘Rūpassa tveva, bhikkhave, aniccataṃ viditvā vipariṇāmaṃ virāgaṃ nirodhaṃ [vipariṇāma virāga nirodhaṃ (sī.)], pubbe ceva rūpaṃ etarahi ca sabbaṃ rūpaṃ aniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammanti, evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passato ye sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā te pahīyanti.| しかし比丘たちよ、まさに[[rūpa|色]]の[[anicca|無常]]性、[[vipariṇāma|変壊]]、[[virāga|離貪]]、[[nirodha|滅]]を[[vidita|見出]]して『過去の[[rūpa|色]]も、現在の一切の[[rūpa|色]]も[[anicca|無常]]、[[dukkha|苦]]、[[vipariṇāmadhamma|変壊法]]である』と、このようにそれを[[yathābhūta|如実]]に正しい[[pañña|智慧]]で見る者には[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]、それらは[[pahāna|断]]じられます。| |
| ==※3== | |
| |Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccati.| それらの[[pahāna|断]]ゆえに彼は[[paritassati|動揺]]せず、[[paritassati|動揺]]しない者は[[sukhavihāra|楽住]]し、[[sukhavihāra|楽住]]する比丘は『その[[aṅga|部分]]が[[nibbāti|鎮火]]された者』と言われます。| | |Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccati.| それらの[[pahāna|断]]ゆえに彼は[[paritassati|動揺]]せず、[[paritassati|動揺]]しない者は[[sukhavihāra|楽住]]し、[[sukhavihāra|楽住]]する比丘は『その[[aṅga|部分]]が[[nibbāti|鎮火]]された者』と言われます。| |
| == == | |
| |Vedanāya tveva, bhikkhave, aniccataṃ viditvā vipariṇāmaṃ virāgaṃ nirodhaṃ, pubbe ceva vedanā etarahi ca sabbā vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammāti, evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passato ye sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā te pahīyanti.| しかし比丘たちよ、まさに[[vedanā|受]]の[[anicca|無常]]性、[[vipariṇāma|変壊]]、[[virāga|離貪]]、[[nirodha|滅]]を[[vidita|見出]]して『過去の[[vedanā|受]]も、現在の一切の[[vedanā|受]]も[[anicca|無常]]、[[dukkha|苦]]、[[vipariṇāmadhamma|変壊法]]である』と、このようにそれを[[yathābhūta|如実]]に正しい[[pañña|智慧]]で見る者には[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]、それらは[[pahāna|断]]じられます。| | |Vedanāya tveva, bhikkhave, aniccataṃ viditvā vipariṇāmaṃ virāgaṃ nirodhaṃ, pubbe ceva vedanā etarahi ca sabbā vedanā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammāti, evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passato ye sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā te pahīyanti.| しかし比丘たちよ、まさに[[vedanā|受]]の[[anicca|無常]]性、[[vipariṇāma|変壊]]、[[virāga|離貪]]、[[nirodha|滅]]を[[vidita|見出]]して『過去の[[vedanā|受]]も、現在の一切の[[vedanā|受]]も[[anicca|無常]]、[[dukkha|苦]]、[[vipariṇāmadhamma|変壊法]]である』と、このようにそれを[[yathābhūta|如実]]に正しい[[pañña|智慧]]で見る者には[[soka|悲]]、[[parideva|悲嘆]]、[[dukkha|苦]]、[[domanassa|憂]]、[[upāyāsa|悩]]、それらは[[pahāna|断]]じられます。| |
| |Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccati.| それらの[[pahāna|断]]ゆえに彼は[[paritassati|動揺]]せず、[[paritassati|動揺]]しない者は[[sukhavihāra|楽住]]し、[[sukhavihāra|楽住]]する比丘は『その[[aṅga|部分]]が[[nibbāti|鎮火]]された者』と言われます。| | |Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccati.| それらの[[pahāna|断]]ゆえに彼は[[paritassati|動揺]]せず、[[paritassati|動揺]]しない者は[[sukhavihāra|楽住]]し、[[sukhavihāra|楽住]]する比丘は『その[[aṅga|部分]]が[[nibbāti|鎮火]]された者』と言われます。| |
| |Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccatī’’ti.| それらの[[pahāna|断]]ゆえに彼は[[paritassati|動揺]]せず、[[paritassati|動揺]]しない者は[[sukhavihāra|楽住]]し、[[sukhavihāra|楽住]]する比丘は『その[[aṅga|部分]]が[[nibbāti|鎮火]]された者』と言われます」と。| | |Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccatī’’ti.| それらの[[pahāna|断]]ゆえに彼は[[paritassati|動揺]]せず、[[paritassati|動揺]]しない者は[[sukhavihāra|楽住]]し、[[sukhavihāra|楽住]]する比丘は『その[[aṅga|部分]]が[[nibbāti|鎮火]]された者』と言われます」と。| |
| ((おそらく**自灯明、法灯明**の語源となる経でしょう。)) | ((おそらく**自灯明、法灯明**の語源となる経でしょう。)) |
| [<10>] | |
| |