| 両方とも前のリビジョン前のリビジョン次のリビジョン | 前のリビジョン |
| sn51.10 [2026/02/14 09:45] – h1roemon | sn51.10 [2026/02/25 20:07] (現在) – h1roemon |
|---|
| |Evaṃ me sutaṃ .| 私はこのように聞いた。| | |Evaṃ me sutaṃ .| 私はこのように聞いた。| |
| |ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ.| ある時、世尊はヴェーサーリーの大林の尖塔会堂に住されていた。| | |ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ.| ある時、世尊はヴェーサーリーの大林の尖塔会堂に住されていた。| |
| |Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi.| さて世尊は、午前中に内衣を着て、鉢と外衣を持ってヴェーサーリーへ[[piṇḍa|托鉢]]に入られた。| | |Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi.| さて世尊は、午前に着衣して、鉢と衣を持ってヴェーサーリーへ[[piṇḍa|托鉢]]に入られた。| |
| |Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi .| ヴェーサーリーで[[piṇḍa|托鉢]]を行い、食後に[[piṇḍapāta|鉢食]]から退いて、アーナンダ尊者に呼びかけられた。| | |Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi .| ヴェーサーリーで[[piṇḍa|托鉢]]を行い、食後に[[piṇḍapāta|鉢食]]から退いて、アーナンダ尊者に呼びかけられた。| |
| |‘‘gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṃ.|「アーナンダよ、座具を取りなさい。| | |‘‘gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṃ.|「アーナンダよ、座具を取りなさい。| |
| |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| | |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| |
| |Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā .| 尊者よ、しかもこの[[vācā|言葉]]が世尊によって[[vācā|語]]られました。| | |Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā .| 尊者よ、しかもこの[[vācā|言葉]]が世尊によって[[vācā|語]]られました。| |
| |‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti [uttāniṃ karissanti (ka.), uttānikarissanti (pī.)], uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’’’ti.|『[[pāpimant|悪しき者]]よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の弟子の比丘たちが聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]き[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らが自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説くようにならない限り』と。| | |‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti [uttāniṃ karissanti (ka.), uttānikarissanti (pī.)], uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’’’ti.|『[[pāpimant|悪しき者]]よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の弟子の比丘たちが聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]い[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らが自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説くようにならない限り』と。| |
| |Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti.| しかし尊者よ、いまや世尊の弟子の比丘たちは聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]き[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らは自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説いています。| | |Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti.| しかし尊者よ、いまや世尊の弟子の比丘たちは聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]い[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らは自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説いています。| |
| |Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato!| さあ尊者よ、世尊は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。さあ[[sugata|善逝]]は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。| | |Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato!| さあ尊者よ、世尊は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。さあ[[sugata|善逝]]は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。| |
| |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| | |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| |
| |‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā .| 尊者よ、しかもこの[[vācā|言葉]]が世尊によって[[vācā|語]]られました。| | |‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā .| 尊者よ、しかもこの[[vācā|言葉]]が世尊によって[[vācā|語]]られました。| |
| |‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’’’ti.|『[[pāpimant|悪しき者]]よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の女弟子の比丘尼たちが聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]き[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らが自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説くようにならない限り』と。| | |‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’’’ti.|『[[pāpimant|悪しき者]]よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の女弟子の比丘尼たちが聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]い[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らが自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説くようにならない限り』と。| |
| |‘‘Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti.| しかし尊者よ、いまや世尊の女弟子の比丘尼たちは聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]き[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らは自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説いています。| | |‘‘Santi kho pana, bhante, etarahi bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti.| しかし尊者よ、いまや世尊の女弟子の比丘尼たちは聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]い[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らは自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説いています。| |
| |Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato!| さあ尊者よ、世尊は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。さあ[[sugata|善逝]]は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。| | |Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato!| さあ尊者よ、世尊は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。さあ[[sugata|善逝]]は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。| |
| |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| | |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| |
| |‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā .| 尊者よ、しかもこの[[vācā|言葉]]が世尊によって[[vācā|語]]られました。| | |‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā .| 尊者よ、しかもこの[[vācā|言葉]]が世尊によって[[vācā|語]]られました。| |
| |‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā…pe…|『[[pāpimant|悪しき者]]よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の弟子の[[upāsaka|優婆塞]]たちが …中略…| | |‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā…pe…|『[[pāpimant|悪しき者]]よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の弟子の[[upāsaka|優婆塞]]たちが …中略…| |
| |yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’’’ti.|『悪しき者よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の女弟子の[[upāsikā|優婆夷]]たちが聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]き[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らが自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説くようにならない限り』と。| | |yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’’’ti.|『悪しき者よ、それまで私は[[parinibbāna|般涅槃]]することはありません —— 私の女弟子の[[upāsikā|優婆夷]]たちが聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]い[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らが自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説くようにならない限り』と。| |
| |‘‘Santi kho pana, bhante, etarahi upāsakā…pe…| しかし尊者よ、いまや世尊の女弟子の[[upāsikā|優婆夷]]たちは、((原文のupāsaka（優婆塞）はおそらく誤記なので訳文は修正しました。))| | |‘‘Santi kho pana, bhante, etarahi upāsakā…pe…| しかし尊者よ、いまや世尊の女弟子の[[upāsikā|優婆夷]]たちは、((原文のupāsaka（優婆塞）はおそらく誤記なので訳文は修正しました。))| |
| |upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti.| 聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]き[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らは自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説いています。| | |upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti.| 聡明で、[[vinaya|教導]]され、熟達者、[[bahussuta|多聞]]者、[[dhamma|法]]の[[dhāreti|保持者]]、[[dhammānudhamma|法の随法]]の[[paṭipadā|行道者]]、[[sāmīcī|相応し]]い[[paṭipadā|行道者]]、[[anudhammacārī|随法行者]]となり、彼らは自分の[[ācariya|師匠]]（の教え）を[[uggaṇhāti|把握]]し、述べ、示し、[[paññāpeti|告知]]し、確定し、開示し、分別し、明白にし、[[uppajjati|生じた]][[parappavāda|異説]]を[[sahadhammika|法に則]]ってよく論破し抑止して、奇跡ある[[dhamma|法]]を説いています。| |
| |Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato!| さあ尊者よ、世尊は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。さあ[[sugata|善逝]]は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。| | |Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu dāni, sugato!| さあ尊者よ、世尊は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。さあ[[sugata|善逝]]は[[parinibbāna|般涅槃]]しなさい。| |
| |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| | |Parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.| さあ尊者よ、世尊の[[parinibbāna|般涅槃]]の適時です。| |
