sn22.3
差分
このページの2つのバージョン間の差分を表示します。
| 両方とも前のリビジョン前のリビジョン次のリビジョン | 前のリビジョン | ||
| sn22.3 [2025/10/04 12:43] – h1roemon | sn22.3 [2026/03/23 22:13] (現在) – h1roemon | ||
|---|---|---|---|
| 行 1: | 行 1: | ||
| ====sn22.3『訶梨出迦尼経』Hāliddikānisuttaṃ==== | ====sn22.3『訶梨出迦尼経』Hāliddikānisuttaṃ==== | ||
| {{tag> | {{tag> | ||
| - | !noBorder! | + | |
| |Evaṃ me sutaṃ .| 私はこのように聞いた。| | |Evaṃ me sutaṃ .| 私はこのように聞いた。| | ||
| |ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare [kulaghare (ka.)] papāte pabbate.| ある時、マハーカッチャーナ尊者はアヴァンティのクララガラ崖山に住していた。| | |ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare [kulaghare (ka.)] papāte pabbate.| ある時、マハーカッチャーナ尊者はアヴァンティのクララガラ崖山に住していた。| | ||
| 行 8: | 行 8: | ||
| |Ekamantaṃ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca .| 一隅に座ったハーリッディカーニ[[gahapati|居士]]は、マハーカッチャーナ尊者にこう言った。| | |Ekamantaṃ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca .| 一隅に座ったハーリッディカーニ[[gahapati|居士]]は、マハーカッチャーナ尊者にこう言った。| | ||
| |‘‘vuttamidaṃ, | |‘‘vuttamidaṃ, | ||
| - | |‘‘Okaṃ pahāya aniketasārī, | + | |‘‘Okaṃ pahāya aniketasārī, |
| |Gāme akubbaṃ [akrubbaṃ (ka.)] muni santhavāni [sandhavāni (ka.)]; | |Gāme akubbaṃ [akrubbaṃ (ka.)] muni santhavāni [sandhavāni (ka.)]; | ||
| |Kāmehi ritto apurakkharāno [apurekkharāno (sī. suttanipātepi) moggallāne 5-135 suttampi oloketabbaṃ], | |Kāmehi ritto apurakkharāno [apurekkharāno (sī. suttanipātepi) moggallāne 5-135 suttampi oloketabbaṃ], | ||
| |Kathaṃ na viggayha janena kayirā’’ti.| [[viggaha|異執]]して 人々と話をなさない』と。| | |Kathaṃ na viggayha janena kayirā’’ti.| [[viggaha|異執]]して 人々と話をなさない』と。| | ||
| |‘‘Imassa nu kho, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? | |‘‘Imassa nu kho, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? | ||
| - | ==※1== | ||
| |‘‘Rūpadhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.|「[[gahapati|居士]]よ、[[rūpa|色]][[dhātu|界]]は[[viññāṇa|識]]の家です。| | |‘‘Rūpadhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.|「[[gahapati|居士]]よ、[[rūpa|色]][[dhātu|界]]は[[viññāṇa|識]]の家です。| | ||
| |Rūpadhāturāgavinibandhañca [… vinibaddhañja (pī. sī. aṭṭha.)] pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati.| そして[[rūpa|色]][[dhātu|界]]への[[rāga|貪]]の[[vinibandha|繋縛]]ある[[viññāṇa|識]]が『家に行く者』と言われます。| | |Rūpadhāturāgavinibandhañca [… vinibaddhañja (pī. sī. aṭṭha.)] pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati.| そして[[rūpa|色]][[dhātu|界]]への[[rāga|貪]]の[[vinibandha|繋縛]]ある[[viññāṇa|識]]が『家に行く者』と言われます。| | ||
| - | == == | ||
| |Vedanādhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.| [[gahapati|居士]]よ、[[vedanā|受]][[dhātu|界]]は[[viññāṇa|識]]の家です。| | |Vedanādhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko.| [[gahapati|居士]]よ、[[vedanā|受]][[dhātu|界]]は[[viññāṇa|識]]の家です。| | ||
| |Vedanādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati.| そして[[vedanā|受]][[dhātu|界]]への[[rāga|貪]]の[[vinibandha|繋縛]]ある[[viññāṇa|識]]が『家に行く者』と言われます。| | |Vedanādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati.| そして[[vedanā|受]][[dhātu|界]]への[[rāga|貪]]の[[vinibandha|繋縛]]ある[[viññāṇa|識]]が『家に行く者』と言われます。| | ||
| 行 25: | 行 23: | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, okasārī hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『家に行く者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, okasārī hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『家に行く者』はこのようです。| | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| - | ==※0== | ||
| |Rūpadhātuyā kho, gahapati, yo chando yo rāgo yā nandī [nandi (sī. syā. kaṃ. pī.)] yā taṇhā ye upayupādānā [upāyupādānā (sī. syā. kaṃ. pī.)] cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [anabhāvakatā (sī. pī.), anabhāvaṃgatā (syā. kaṃ.)] āyatiṃ anuppādadhammā.|[[gahapati|居士]]よ、[[rūpa|色]][[dhātu|界]]への[[chanda|欲]]、[[rāga|貪]]、[[nandati|喜び]]、[[taṇhā|渇愛]]、[[upaya|接近]]と[[upādāna|取]]からの[[citta|心]]の[[adhiṭṭhāna|堅持]]と[[abhinivesa|執持]]の[[anuseti|随眠]]。[[tathāgata|如来]]のそれらは[[pahāna|断]]じられ、[[mūla|根]]が[[uccheda|断滅]]され、扇椰子の切り株のようにされ、[[anabhāva|非有]]にされ、将来に[[uppajjati|生起]]せざる[[dhamma|性質]]です。| | |Rūpadhātuyā kho, gahapati, yo chando yo rāgo yā nandī [nandi (sī. syā. kaṃ. pī.)] yā taṇhā ye upayupādānā [upāyupādānā (sī. syā. kaṃ. pī.)] cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [anabhāvakatā (sī. pī.), anabhāvaṃgatā (syā. kaṃ.)] āyatiṃ anuppādadhammā.|[[gahapati|居士]]よ、[[rūpa|色]][[dhātu|界]]への[[chanda|欲]]、[[rāga|貪]]、[[nandati|喜び]]、[[taṇhā|渇愛]]、[[upaya|接近]]と[[upādāna|取]]からの[[citta|心]]の[[adhiṭṭhāna|堅持]]と[[abhinivesa|執持]]の[[anuseti|随眠]]。[[tathāgata|如来]]のそれらは[[pahāna|断]]じられ、[[mūla|根]]が[[uccheda|断滅]]され、扇椰子の切り株のようにされ、[[anabhāva|非有]]にされ、将来に[[uppajjati|生起]]せざる[[dhamma|性質]]です。| | ||
| - | == == | ||
| |Tasmā tathāgato ‘anokasārī’ti vuccati.| それゆえ[[tathāgata|如来]]は『家に行かない者』と言われます。| | |Tasmā tathāgato ‘anokasārī’ti vuccati.| それゆえ[[tathāgata|如来]]は『家に行かない者』と言われます。| | ||
| |Vedanādhātuyā kho, gahapati…| [[gahapati|居士]]よ、[[vedanā|受]][[dhātu|界]]への、 …| | |Vedanādhātuyā kho, gahapati…| [[gahapati|居士]]よ、[[vedanā|受]][[dhātu|界]]への、 …| | ||
| 行 36: | 行 32: | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, anokasārī hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『家に行かない者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, anokasārī hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『家に行かない者』はこのようです。| | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| - | ==※2== | ||
| |Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, ‘niketasārī’ti vuccati.| [[rūpa|色]][[nimitta|特相]]における[[niketa|住まい]]の拡大と[[vinibandha|繋縛]]ゆえに『[[niketa|住まい]]に行く者』と言われます。| | |Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, ‘niketasārī’ti vuccati.| [[rūpa|色]][[nimitta|特相]]における[[niketa|住まい]]の拡大と[[vinibandha|繋縛]]ゆえに『[[niketa|住まい]]に行く者』と言われます。| | ||
| - | == == | ||
| |Saddanimitta…pe…| [[sadda|声]][[nimitta|特相]]における …中略…| | |Saddanimitta…pe…| [[sadda|声]][[nimitta|特相]]における …中略…| | ||
| |gandhanimitta…| [[gandha|香]][[nimitta|特相]]における …| | |gandhanimitta…| [[gandha|香]][[nimitta|特相]]における …| | ||
| 行 56: | 行 50: | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, aniketasārī hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[niketa|住まい]]に行かない者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, aniketasārī hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[niketa|住まい]]に行かない者』はこのようです。| | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| - | ==※0== | ||
| |Idha, gahapati, ekacco gihīhi [gihi (ka.)] saṃsaṭṭho viharati sahanandī sahasokī, sukhitesu sukhito, dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṃ āpajjati.| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者は在家者たちと[[saṃsaṭṭha|関わ]]り共に[[nandati|喜び]]、共に[[soka|悲]]しみ、(みなが)[[sukha|幸福]]なときに[[sukha|幸福]]に、[[dukkha|苦]]しむときに[[dukkha|苦]]しみ住し、なすべき所用が[[uppajjati|生じる]]と自らそれらに[[yoga|専念]]します。| | |Idha, gahapati, ekacco gihīhi [gihi (ka.)] saṃsaṭṭho viharati sahanandī sahasokī, sukhitesu sukhito, dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṃ āpajjati.| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者は在家者たちと[[saṃsaṭṭha|関わ]]り共に[[nandati|喜び]]、共に[[soka|悲]]しみ、(みなが)[[sukha|幸福]]なときに[[sukha|幸福]]に、[[dukkha|苦]]しむときに[[dukkha|苦]]しみ住し、なすべき所用が[[uppajjati|生じる]]と自らそれらに[[yoga|専念]]します。| | ||
| - | == == | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, gāme santhavajāto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『村で親交が[[jāti|生まれ]]た者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, gāme santhavajāto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『村で親交が[[jāti|生まれ]]た者』はこのようです。| | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| |Idha, gahapati, bhikkhu gihīhi [gihi (ka.)] asaṃsaṭṭho viharati na sahanandī na sahasokī na sukhitesu sukhito na dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu na attanā tesu yogaṃ āpajjati.| [[gahapati|居士]]よ、ここに比丘は在家者たちと[[saṃsaṭṭha|関わ]]らず共に喜ばず、共に[[soka|悲]]しみまず、(みなが)[[sukha|幸福]]なときに[[sukha|幸福]]にならず、[[dukkha|苦]]しむときに[[dukkha|苦]]しまず住し、なすべき所用が生じても自らそれらに[[yoga|専念]]しません。| | |Idha, gahapati, bhikkhu gihīhi [gihi (ka.)] asaṃsaṭṭho viharati na sahanandī na sahasokī na sukhitesu sukhito na dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu na attanā tesu yogaṃ āpajjati.| [[gahapati|居士]]よ、ここに比丘は在家者たちと[[saṃsaṭṭha|関わ]]らず共に喜ばず、共に[[soka|悲]]しみまず、(みなが)[[sukha|幸福]]なときに[[sukha|幸福]]にならず、[[dukkha|苦]]しむときに[[dukkha|苦]]しまず住し、なすべき所用が生じても自らそれらに[[yoga|専念]]しません。| | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, gāme na santhavajāto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『村で親交が[[jāti|生まれ]]ない者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, gāme na santhavajāto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『村で親交が[[jāti|生まれ]]ない者』はこのようです。| | ||
| - | ==※3== | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| - | == == | ||
| |Idha, gahapati, ekacco kāmesu avigatarāgo hoti avigatachando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho.| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者は[[kāma|諸欲]]への[[rāga|貪]]が離れず、[[chanda|欲]]が離れず、[[pema|愛情]]が離れず、[[pipāsā|渇き]]が離れず、[[pariḷāha|熱悩]]が離れず、[[taṇhā|渇愛]]が離れていません。| | |Idha, gahapati, ekacco kāmesu avigatarāgo hoti avigatachando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho.| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者は[[kāma|諸欲]]への[[rāga|貪]]が離れず、[[chanda|欲]]が離れず、[[pema|愛情]]が離れず、[[pipāsā|渇き]]が離れず、[[pariḷāha|熱悩]]が離れず、[[taṇhā|渇愛]]が離れていません。| | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, kāmehi aritto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[kāma|諸欲]]が[[riñcati|空虚]]でない者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, kāmehi aritto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[kāma|諸欲]]が[[riñcati|空虚]]でない者』はこのようです。| | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| - | ==※3.5== | ||
| |Idha, gahapati, ekacco kāmesu vigatarāgo hoti vigatachando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho.| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者は[[kāma|諸欲]]への[[rāga|貪]]が離れ、[[chanda|欲]]が離れ、[[pema|愛情]]が離れ、[[pipāsā|渇き]]が離れ、[[pariḷāha|熱悩]]が離れ、[[taṇhā|渇愛]]が離れています。| | |Idha, gahapati, ekacco kāmesu vigatarāgo hoti vigatachando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho.| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者は[[kāma|諸欲]]への[[rāga|貪]]が離れ、[[chanda|欲]]が離れ、[[pema|愛情]]が離れ、[[pipāsā|渇き]]が離れ、[[pariḷāha|熱悩]]が離れ、[[taṇhā|渇愛]]が離れています。| | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, kāmehi ritto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[kāma|諸欲]]が[[riñcati|空虚]]な者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, kāmehi ritto hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[kāma|諸欲]]が[[riñcati|空虚]]な者』はこのようです。| | ||
| - | == == | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| |Idha, gahapati, ekaccassa evaṃ hoti .| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者にはこのような(思い)があります。| | |Idha, gahapati, ekaccassa evaṃ hoti .| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者にはこのような(思い)があります。| | ||
| - | ==※4== | ||
| |‘evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, | |‘evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, purakkharāno hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[purakkharoti|前にお]]く者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, purakkharāno hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[purakkharoti|前にお]]く者』はこのようです。| | ||
| - | == == | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| |Idha, gahapati, ekaccassa na evaṃ hoti .| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者にはこのような(思い)はありません。| | |Idha, gahapati, ekaccassa na evaṃ hoti .| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者にはこのような(思い)はありません。| | ||
| |‘evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, | |‘evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, apurakkharāno hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[purakkharoti|前にお]]かない者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, apurakkharāno hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[purakkharoti|前にお]]かない者』はこのようです。| | ||
| - | ==※5== | ||
| |‘‘Kathañca, | |‘‘Kathañca, | ||
| - | == == | ||
| |Idha, gahapati, ekacco evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti .| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者はこのような話をなす者です。| | |Idha, gahapati, ekacco evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti .| ここで[[gahapati|居士]]よ、ある者はこのような話をなす者です。| | ||
| |‘na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi; | |‘na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi; | ||
| |ahaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāmi.| 私はこの[[dhammavinaya|法と律]]を[[ājānāti|理解]]している。| | |ahaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāmi.| 私はこの[[dhammavinaya|法と律]]を[[ājānāti|理解]]している。| | ||
| - | |Kiṃ tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānissasi? | + | |Kiṃ tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānissasi? |
| |Micchāpaṭipanno tvamasi; | |Micchāpaṭipanno tvamasi; | ||
| |ahamasmi sammāpaṭipanno.| 私は正しく[[paṭipadā|行道]]している。| | |ahamasmi sammāpaṭipanno.| 私は正しく[[paṭipadā|行道]]している。| | ||
| 行 107: | 行 91: | ||
| |Evaṃ kho, gahapati, kathaṃ na viggayha janena kattā hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[viggaha|異執]]して人々と話をなさない者』はこのようです。| | |Evaṃ kho, gahapati, kathaṃ na viggayha janena kattā hoti.| [[gahapati|居士]]よ、『[[viggaha|異執]]して人々と話をなさない者』はこのようです。| | ||
| |‘‘Iti kho, gahapati, yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe .| かくして[[gahapati|居士]]よ、『[[aṭṭhakavaggiya|八偈の章]]、マーガンディヤの質問』でこう言われました、| | |‘‘Iti kho, gahapati, yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe .| かくして[[gahapati|居士]]よ、『[[aṭṭhakavaggiya|八偈の章]]、マーガンディヤの質問』でこう言われました、| | ||
| - | |‘‘Okaṃ pahāya aniketasārī, | + | |‘‘Okaṃ pahāya aniketasārī, |
| |Gāme akubbaṃ munisanthavāni; | |Gāme akubbaṃ munisanthavāni; | ||
| |Kāmehi ritto apurakkharāno, | |Kāmehi ritto apurakkharāno, | ||
sn22.3.1759549380.txt.gz · 最終更新: by h1roemon
