| 両方とも前のリビジョン前のリビジョン次のリビジョン | 前のリビジョン |
| sn22.62 [2025/10/04 12:43] – h1roemon | sn22.62 [2025/11/20 10:09] (現在) – h1roemon |
|---|
| ====sn22.62『言語路経』Niruttipathasuttaṃ==== | ====sn22.62『言語路経』Niruttipathasuttaṃ==== |
| {{tag>要検討}} | {{tag>要検討}} |
| !noBorder! | |
| |Sāvatthinidānaṃ.| サーヴァッティーにちなむ話。| | |Sāvatthinidānaṃ.| サーヴァッティーにちなむ話。| |
| ==※1== | |
| |‘‘Tayome, bhikkhave, niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā, na saṅkīyanti, na saṅkīyissanti, appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.|「比丘たちよ、混同されず、これまで混同されなかった、これら三つの[[nirutti|言語]]路、[[adhivacana|指示語]]路、[[paññatti|概念]]路は、(今)混同されておらず、(未来に)混同されることなく、沙門、婆羅門の[[viññū|識者]]たちに批判されないものです。| | |‘‘Tayome, bhikkhave, niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā, na saṅkīyanti, na saṅkīyissanti, appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.|「比丘たちよ、混同されず、これまで混同されなかった、これら三つの[[nirutti|言語]]路、[[adhivacana|指示語]]路、[[paññatti|概念]]路は、(今)混同されておらず、(未来に)混同されることなく、沙門、婆羅門の[[viññū|識者]]たちに批判されないものです。| |
| == == | |
| |Katame tayo?| いかなる三つか?| | |Katame tayo?| いかなる三つか?| |
| ==※2== | |
| |Yaṃ, bhikkhave, rūpaṃ atītaṃ niruddhaṃ vipariṇataṃ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti;| 比丘たちよ、およそ過去に[[nirodha|滅]]し[[vipariṇāma|変壊]]した[[rūpa|色]]。『あった』というその[[saṅkhā|考量]]。『あった』というその[[samaññā|呼称]]。『あった』というその[[paññatti|概念]]、| | |Yaṃ, bhikkhave, rūpaṃ atītaṃ niruddhaṃ vipariṇataṃ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti;| 比丘たちよ、およそ過去に[[nirodha|滅]]し[[vipariṇāma|変壊]]した[[rūpa|色]]。『あった』というその[[saṅkhā|考量]]。『あった』というその[[samaññā|呼称]]。『あった』というその[[paññatti|概念]]、| |
| |na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| | |na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| |
| == == | |
| |‘‘Yā vedanā atītā niruddhā vipariṇatā ‘ahosī’ti tassā saṅkhā, ‘ahosī’ti tassā samaññā, ‘ahosī’ti tassā paññatti;| およそ過去に[[nirodha|滅]]し[[vipariṇāma|変壊]]した[[vedanā|受]]。『あった』というその[[saṅkhā|考量]]。『あった』というその[[samaññā|呼称]]。『あった』というその[[paññatti|概念]]、| | |‘‘Yā vedanā atītā niruddhā vipariṇatā ‘ahosī’ti tassā saṅkhā, ‘ahosī’ti tassā samaññā, ‘ahosī’ti tassā paññatti;| およそ過去に[[nirodha|滅]]し[[vipariṇāma|変壊]]した[[vedanā|受]]。『あった』というその[[saṅkhā|考量]]。『あった』というその[[samaññā|呼称]]。『あった』というその[[paññatti|概念]]、| |
| |na tassā saṅkhā ‘atthī’ti, na tassā saṅkhā ‘bhavissatī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| | |na tassā saṅkhā ‘atthī’ti, na tassā saṅkhā ‘bhavissatī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| |
| |‘‘Yaṃ, bhikkhave, rūpaṃ ajātaṃ apātubhūtaṃ, ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti;| 比丘たちよ、およそまだ[[jāti|生まれ]]ず[[pātubhāva|顕現]]してない[[rūpa|色]]。『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]。『(未来に)あるだろう』というその[[samaññā|呼称]]。『(未来に)あるだろう』というその[[paññatti|概念]]、| | |‘‘Yaṃ, bhikkhave, rūpaṃ ajātaṃ apātubhūtaṃ, ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti;| 比丘たちよ、およそまだ[[jāti|生まれ]]ず[[pātubhāva|顕現]]してない[[rūpa|色]]。『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]。『(未来に)あるだろう』というその[[samaññā|呼称]]。『(未来に)あるだろう』というその[[paññatti|概念]]、| |
| |na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(過去に)あった』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| | |na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(過去に)あった』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| |
| ==※3== | |
| |‘‘Yā vedanā ajātā apātubhūtā, ‘bhavissatī’ti tassā saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassā samaññā, ‘bhavissatī’ti tassā paññatti;| 比丘たちよ、およそまだ[[jāti|生まれ]]ず[[pātubhāva|顕現]]してない[[vedanā|受]]。『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]。『(未来に)あるだろう』というその[[samaññā|呼称]]。『(未来に)あるだろう』というその[[paññatti|概念]]、| | |‘‘Yā vedanā ajātā apātubhūtā, ‘bhavissatī’ti tassā saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassā samaññā, ‘bhavissatī’ti tassā paññatti;| 比丘たちよ、およそまだ[[jāti|生まれ]]ず[[pātubhāva|顕現]]してない[[vedanā|受]]。『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]。『(未来に)あるだろう』というその[[samaññā|呼称]]。『(未来に)あるだろう』というその[[paññatti|概念]]、| |
| |na tassā saṅkhā ‘atthī’ti, na tassā saṅkhā ‘ahosī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| | |na tassā saṅkhā ‘atthī’ti, na tassā saṅkhā ‘ahosī’’’ti.|『(今)ある』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| |
| == == | |
| |‘‘Yā saññā…| およそ … [[saññā|想]]。 …| | |‘‘Yā saññā…| およそ … [[saññā|想]]。 …| |
| |ye saṅkhārā ajātā apātubhūtā, ‘bhavissantī’ti tesaṃ saṅkhā, ‘bhavissantī’ti tesaṃ samaññā, ‘bhavissantī’ti tesaṃ paññatti;| 比丘たちよ、およそまだ[[jāti|生まれ]]ず[[pātubhāva|顕現]]してない[[saṅkhāra|行]]。『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]。『(未来に)あるだろう』というその[[samaññā|呼称]]。『(未来に)あるだろう』というその[[paññatti|概念]]、| | |ye saṅkhārā ajātā apātubhūtā, ‘bhavissantī’ti tesaṃ saṅkhā, ‘bhavissantī’ti tesaṃ samaññā, ‘bhavissantī’ti tesaṃ paññatti;| 比丘たちよ、およそまだ[[jāti|生まれ]]ず[[pātubhāva|顕現]]してない[[saṅkhāra|行]]。『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]。『(未来に)あるだろう』というその[[samaññā|呼称]]。『(未来に)あるだろう』というその[[paññatti|概念]]、| |
| |na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’’’ti.|『あった』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| | |na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’’’ti.|『あった』というその[[saṅkhā|考量]]でなく、『(未来に)あるだろう』というその[[saṅkhā|考量]]ではなく。| |
| |‘‘Ime kho, bhikkhave, tayo niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā, na saṅkīyanti, na saṅkīyissanti, appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.| 比丘たちよ、これら三つの混同されず、これまで混同されなかった[[nirutti|言語]]路、[[adhivacana|指示語]]路、[[paññatti|概念]]路は、(今)混同されておらず、(未来に)混同されることなく、沙門、婆羅門の[[viññū|識者]]たちに批判されないものです。| | |‘‘Ime kho, bhikkhave, tayo niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā, na saṅkīyanti, na saṅkīyissanti, appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.| 比丘たちよ、これら三つの混同されず、これまで混同されなかった[[nirutti|言語]]路、[[adhivacana|指示語]]路、[[paññatti|概念]]路は、(今)混同されておらず、(未来に)混同されることなく、沙門、婆羅門の[[viññū|識者]]たちに批判されないものです。| |
| ==※4== | |
| |Yepi te, bhikkhave, ahesuṃ ukkalā vassabhaññā [okkalā vayabhiññā (ma. ni. 3.343)] ahetukavādā akiriyavādā natthikavādā, tepime tayo niruttipathe adhivacanapathe paññattipathe na garahitabbaṃ nappaṭikkositabbaṃ amaññiṃsu.| 比丘たちよ、ウッカラ諸国の、かのヴァッサとバンニャは無[[hetu|因]]論者、無[[kiriya|作用]]論者、[[natthikavāda|虚無論者]]でしたが、彼らでさえこれら三つの[[nirutti|言語]]路、[[adhivacana|指示語]]路、[[paññatti|概念]]路を咎められ批判されるべきものとは[[maññita|思い]]ませんでした。| | |Yepi te, bhikkhave, ahesuṃ ukkalā vassabhaññā [okkalā vayabhiññā (ma. ni. 3.343)] ahetukavādā akiriyavādā natthikavādā, tepime tayo niruttipathe adhivacanapathe paññattipathe na garahitabbaṃ nappaṭikkositabbaṃ amaññiṃsu.| 比丘たちよ、ウッカラ諸国の、かのヴァッサとバンニャは無[[hetu|因]]論者、無[[kiriya|作用]]論者、[[natthikavāda|虚無論者]]でしたが、彼らでさえこれら三つの[[nirutti|言語]]路、[[adhivacana|指示語]]路、[[paññatti|概念]]路を咎められ批判されるべきものとは[[maññita|思い]]ませんでした。| |
| == == | |
| |Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?| | |Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?| |
| |Nindāghaṭṭanabyārosaupārambhabhayā’’ti [nindābyārosaupārambhabhayāti (sī. syā. kaṃ. pī.) ma. ni. 3.343].| そしり、侮辱、忿怒、論難の[[bhaya|恐怖]]ゆえです」と。| | |Nindāghaṭṭanabyārosaupārambhabhayā’’ti [nindābyārosaupārambhabhayāti (sī. syā. kaṃ. pī.) ma. ni. 3.343].| そしり、侮辱、忿怒、論難の[[bhaya|恐怖]]ゆえです」と。| |
| |
| |