ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn54.16

差分

このページの2つのバージョン間の差分を表示します。

この比較画面へのリンク

両方とも前のリビジョン前のリビジョン
次のリビジョン
前のリビジョン
sn54.16 [2026/01/15 07:34] h1roemonsn54.16 [2026/01/22 21:24] (現在) h1roemon
行 1: 行 1:
-====sn54.16[SNv,335]『第二比丘経』(だいにびくきょう、 Dutiyabhikkhusuttaṃ、ドゥティヤビック・スッタ)====+====sn54.16『第二比丘経』Dutiyabhikkhusuttaṃ====
 {{tag>多修 重要 定義}} {{tag>多修 重要 定義}}
-<WRAP group> 
-<WRAP half column> 
- さて多くの比丘が世尊のもとに近づいた。\\ 
- 近づくと世尊に[[abhivādeti|礼拝]]して一隅に座った。\\ 
- 一隅に座った比丘たちに、世尊はこう言われた。\\ 
-「比丘たちよ、いったい一[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると四[[dhamma|法]]を成満させ、四[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると七[[dhamma|法]]を成満させ、七[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると二[[dhamma|法]]を成満させることはあるだろうか?」と。\\ 
-\\ 
-「尊者よ、我々にとって[[dhamma|法]]は世尊を[[mūla|根本]]とし… 中略 …\\ 
- 世尊の(所説を)聞いて、比丘たちは[[dhāreti|保持]]するでしょう」と。\\ 
- \\ 
-「比丘たちよ、一[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると四[[dhamma|法]]を成満させ、四[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると七[[dhamma|法]]を成満させ、七[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると二[[dhamma|法]]を成満させることはある。\\ 
- \\ 
- それでは比丘たちよ、どの一[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると四[[dhamma|法]]を成満させ、四[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると七[[dhamma|法]]を成満させ、七[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると二[[dhamma|法]]を成満させるのだろうか?\\ 
-\\ 
- 比丘たちよ、[[ānāpānassati|@z@念]]の[[samāhita|定]]という一[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]を成満させ、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]を成満させ、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると[[vijjā|明]]と[[vimutti|解脱]]を成満させるという。\\ 
-\\ 
- それでは比丘たちよ、[[ānāpānassati|@z@念]]の[[samāhita|定]]はどのように[[bhāvanā|修養]]されどのように[[bahulīkaroti|多修]]されて[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]を成満させるのだろうか?\\ 
- 比丘たちよ、ここに比丘は森に行き、樹の[[mūla|根元]]に行き、あるいは[[suñña|空]]き家に行き、[[pallaṅka|結跏]]を組み、[[uju|まっすぐ]]に[[kāya|身]]を[[paṇidahati|定置]]して、[[parimukha|面前]]に[[sati|念]]を[[upaṭṭhāti|現前]]させて座る。\\ 
- 彼はひたすら[[sati|念]]じて[[assāsa|入息]]し、ひたすら[[sati|念]]じて[[passāsa|出息]]する。\\ 
-  … 中略 …\\ 
- \\ 
-『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]。\\ 
- \\ 
- 比丘たちよ、およそ比丘が長く[[assāsa|入息]]しつつ『長く[[assāsa|入息]]している』と[[pajānāti|了知]]し、長く[[passāsa|出息]]しつつ『長く[[passāsa|出息]]している』と[[pajānāti|了知]]し、短く[[assāsa|入息]]しつつ『短く[[assāsa|入息]]している』と[[pajānāti|了知]]し、  … 中略 …\\ 
-『楽を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』と  … 中略 …\\ 
- \\ 
-『[[kāyasaṅkhāra|身行]]を[[passaddhi|軽安]]にさせつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[kāyasaṅkhāra|身行]]を[[passaddhi|軽安]]にさせつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき。\\ 
- 比丘たちよ、比丘はそのとき、[[kāya|身]]における[[kāya|身]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- それはなぜか?\\ 
- 比丘たちよ、私はこれを[[kāyika|身の]]ひとつと説く。すなわち[[assāsa|入息]]・[[passāsa|出息]]である。\\ 
- それゆえ比丘たちよ、ここに比丘はそのとき、[[kāya|身]]における[[kāya|身]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- \\ 
- 比丘たちよ、およそ比丘が『[[pīti|喜悦]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』  … 中略 …\\ 
-『[[sukha|楽]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』  … 中略 …\\ 
-『[[cittasaṅkhāra|心行]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』  … 中略 …\\ 
- \\ 
-『[[cittasaṅkhāra|心行]]を[[passaddhi|軽安]]にさせつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[cittasaṅkhāra|心行]]を[[passaddhi|軽安]]にさせつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき。\\ 
- 比丘たちよ、比丘はそのとき、[[vedanā|諸受]]における[[vedanā|受]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- それはなぜか?\\ 
- 比丘たちよ、私はこれを[[vedanā|受]]のひとつと説く、すなわち、\\ 
- [[assāsa|入息]]・[[passāsa|出息]]の充分な[[manasikāra|作意]]である。\\ 
- それゆえ比丘たちよ、ここに比丘はそのとき、[[vedanā|諸受]]における[[vedanā|受]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- \\ 
- 比丘たちよ、およそ比丘が『[[citta|心]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』 \\ 
-… 中略 …\\ 
-『[[citta|心]]を大いに喜ばせつつ  … 中略 …\\ 
- \\ 
-『[[citta|心]]を[[samāhita|定め]]つつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[citta|心]]を[[samāhita|定め]]つつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]。\\ 
- \\ 
-『[[citta|心]]を[[vimokkha|解脱]]させつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[citta|心]]を[[vimokkha|解脱]]させつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき。\\ 
- 比丘たちよ、比丘はそのとき、[[citta|心]]における[[citta|心]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- それはなぜか?\\ 
- 比丘たちよ、私は、[[muṭṭhassatin|失念]]した[[sampajāna|意識的]]でない者には、[[ānāpānassati|@z@念]]の[[samāhita|定]]の[[bhāvanā|修養]]を説かない。\\ 
- それゆえ比丘たちよ、ここに比丘はそのとき、[[citta|心]]における[[citta|心]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- \\ 
- 比丘たちよ、およそ比丘が『[[anicca|無常]]を[[anupassati|随観]]しつつ  … 中略 …\\ 
-『[[virāga|離貪]]を[[anupassati|随観]]しつつ  … 中略 …\\ 
-『[[nirodha|滅]]を[[anupassati|随観]]しつつ  … 中略 …\\ 
- \\ 
-『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき。\\ 
- 比丘たちよ、比丘はそのとき、[[dhamma|諸法]]における[[dhamma|法]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- およそ諸[[abhijjhā|羨望]]と諸[[domanassa|憂]]にはその[[pahāna|断]]がある。彼はそれを[[pañña|智慧]]により見て充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]者になる。\\ 
- それゆえ比丘たちよ、ここに比丘はそのとき、[[dhamma|諸法]]における[[dhamma|法]][[anupassati|随観]]者として熱心に[[sampajāna|意識的]]に[[satimā|念を具え]]て住しており、[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]する。\\ 
- \\ 
- 比丘たちよ、このように[[bhāvanā|修養]]されこのように[[bahulīkaroti|多修]]された[[ānāpānassati|@z@念]]の[[samāhita|定]]は[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]を成満させる。\\ 
- \\ 
- それでは比丘たちよ、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]がどのように[[bhāvanā|修養]]されどのように[[bahulīkaroti|多修]]されて[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]を成満させるのか?\\ 
- 比丘たちよ、比丘が[[kāya|身]]における[[kāya|身]][[anupassati|随観]]者として住しているようなとき、\\ 
- そのときその比丘には[[upaṭṭhāti|現前]]した[[sati|念]]があり、[[muṭṭhassatin|失念]]されていない。\\ 
- 比丘たちよ、およそ比丘の[[upaṭṭhāti|現前]]した[[sati|念]]があり、[[muṭṭhassatin|失念]]されていないようなとき、\\ 
- そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[satisambojjhaṅga|念覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
- \\ 
- 彼はそのように[[sati|念者]]として住しつつ、その[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]により[[pavicinati|分析]]し[[pavicarati|巡考]]し[[parivīmaṃsati|遍査]]に至る。\\ 
- 比丘たちよ、彼がそのように[[sati|念者]]として住しつつ、その[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]により[[pavicinati|分析]]し[[pavicarati|巡考]]し[[parivīmaṃsati|遍査]]に至るようなとき、\\ 
- そのとき比丘の[[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
-\\ 
- 彼がその[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]により[[pavicinati|分析]]し[[pavicarati|巡考]]し[[parivīmaṃsati|遍査]]に至るとき、[[līna|沈滞]]なき[[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]っている。\\ 
- 比丘たちよ、比丘がその[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]により[[pavicinati|分析]]し[[pavicarati|巡考]]し[[parivīmaṃsati|遍査]]に至り、[[līna|沈滞]]なき[[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]っているようなとき、\\ 
-\\ 
- そのとき比丘の[[vīriyasambojjhaṅga|精進覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[vīriyasambojjhaṅga|精進覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[vīriyasambojjhaṅga|精進覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
-\\ 
- \\ 
- [[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]った者には[[nirāmisa|離肉]]の[[pīti|喜悦]]が[[uppajjati|生じる]]。\\ 
- 比丘たちよ、比丘の[[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]り[[nirāmisa|離肉]]の[[pīti|喜悦]]が[[uppajjati|生じる]]ようなとき、\\ 
-\\ 
- そのとき比丘の[[pītisambojjhaṅga|喜悦覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[pītisambojjhaṅga|喜悦覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[pītisambojjhaṅga|喜悦覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
-\\ 
- [[pīti|喜悦]]の[[mano|意]]ある者には[[kāya|身]]も[[passaddhi|軽安]]になり、[[citta|心]]も[[passaddhi|軽安]]になる。\\ 
- 比丘たちよ、[[pīti|喜悦]]の[[mano|意]]ある比丘の[[kāya|身]]も[[passaddhi|軽安]]になり、[[citta|心]]も[[passaddhi|軽安]]になるようなとき、\\ 
- そのとき比丘の[[passaddhisambojjhaṅga|軽安覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[passaddhisambojjhaṅga|軽安覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[passaddhisambojjhaṅga|軽安覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
-\\ 
- \\ 
- [[kāya|身]]が[[passaddhi|軽安]]になり[[sukha|楽]]ある者の[[citta|心]]は[[samāhita|入定]]する。\\ 
- 比丘たちよ、[[kāya|身]]が[[passaddhi|軽安]]になり[[sukha|楽]]ある比丘の[[citta|心]]が[[samāhita|入定]]するようなとき、\\ 
- そのとき比丘の[[samādhisambojjhaṅga|定覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[samādhisambojjhaṅga|定覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[samādhisambojjhaṅga|定覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
-\\ 
- \\ 
- 彼はそのように[[samāhita|入定]]した[[citta|心]]に(対して)充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]者になる。\\ 
- 比丘たちよ、比丘がそのように[[samāhita|入定]]した[[citta|心]]に(対して)充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]者になるようなとき、\\ 
- そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
-\\ 
- \\ 
- 比丘たちよ、比丘が[[vedanā|諸受]]における[[vedanā|受]]随観者として\\ 
-  … 中略 …\\ 
- [[citta|心]]における[[citta|心]]随観者として  … 中略 …\\ 
- [[dhamma|諸法]]における[[dhamma|法]][[anupassati|随観]]者として住する、\\ 
- そのときその比丘には[[upaṭṭhāti|現前]]した[[sati|念]]があり、[[muṭṭhassatin|失念]]されていない。\\ 
- 比丘たちよ、およそ比丘の[[upaṭṭhāti|現前]]した[[sati|念]]があり、[[muṭṭhassatin|失念]]されていないようなとき、\\ 
- そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[satisambojjhaṅga|念覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、\\ 
- そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。  … 中略 …\\ 
- 彼はそのように[[samāhita|入定]]した[[citta|心]]に(対して)充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]者になる。\\ 
- 比丘たちよ、比丘がそのように[[samāhita|入定]]した[[citta|心]]に(対して)充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]者になるようなとき、\\ 
- そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[bhāvanā|修養]]により成満に向かう。\\ 
-\\ 
- 比丘たちよ、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]はこのように[[bhāvanā|修養]]され、このように[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]を成満させる。\\ 
- \\ 
- それでは比丘たちよ、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]がどのように[[bhāvanā|修養]]されどのように[[bahulīkaroti|多修]]されて[[vijjā|明]]と[[vimutti|解脱]]を成満させるのか?\\ 
- 比丘たちよ、ここに比丘は、[[viveka|遠離]]に[[nissayati|寄り]]、[[virāga|離貪]]に[[nissayati|寄り]]、[[nirodha|滅]]に[[nissayati|寄り]]、[[vossagga|棄捨]]に[[pariṇāma|推移]]する[[satisambojjhaṅga|念覚支]]を[[bhāvanā|修養]]する。\\ 
- [[viveka|遠離]]に[[nissayati|寄り]]、[[virāga|離貪]]に[[nissayati|寄り]]、[[nirodha|滅]]に[[nissayati|寄り]]、[[vossagga|棄捨]]に[[pariṇāma|推移]]する[[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]を[[bhāvanā|修養]]する。 … 中略 …\\ 
- [[viveka|遠離]]に[[nissayati|寄り]]、[[virāga|離貪]]に[[nissayati|寄り]]、[[nirodha|滅]]に[[nissayati|寄り]]、[[vossagga|棄捨]]に[[pariṇāma|推移]]する[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]を[[bhāvanā|修養]]する。\\ 
- 比丘たちよ、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]がこのように[[bhāvanā|修養]]され、このように[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[vijjā|明]]と[[vimutti|解脱]]を成満させる」と。\\ 
-</WRAP> 
-<WRAP half column> 
-Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu;\\ 
-upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.\\ 
-Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca .\\ 
-‘‘atthi nu kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī’’ti?\\ 
-‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe…\\ 
-bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.\\ 
-\\ 
-‘‘Atthi, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti’’.\\ 
-\\ 
-‘‘Katamo ca, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti?\\ 
-Ānāpānassatisamādhi, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentīti.\\ 
-\\ 
-‘‘Kathaṃ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti?\\ 
-Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.\\ 
-So satova assasati, satova passasati…pe…\\ 
-\\ 
-\\ 
-‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati’’.\\ 
-\\ 
-‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti, rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti…pe…\\ 
-sabbakāyappaṭisaṃvedī…pe…\\ 
-\\ 
-‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati .\\ 
-kāye kāyānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-Taṃ kissa hetu?\\ 
-Kāyaññatarāhaṃ, bhikkhave, etaṃ vadāmi, yadidaṃ .\\ 
-assāsapassāsaṃ.\\ 
-Tasmātiha, bhikkhave, kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-\\ 
-\\ 
-‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu pītippaṭisaṃvedī…pe…\\ 
-\\ 
-sukhappaṭisaṃvedī…pe…\\ 
-cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī…pe…\\ 
-\\ 
-‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati .\\ 
-vedanāsu vedanānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-Taṃ kissa hetu?\\ 
-Vedanāññatarāhaṃ, bhikkhave, etaṃ vadāmi, yadidaṃ .\\ 
-assāsapassāsānaṃ sādhukaṃ manasikāraṃ.\\ 
-Tasmātiha, bhikkhave, vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-\\ 
-‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu cittappaṭisaṃvedī…pe…\\ 
-\\ 
-abhippamodayaṃ cittaṃ…pe…\\ 
-\\ 
-‘samādahaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘samādahaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati;\\ 
-\\ 
-‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati .\\ 
-citte cittānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-Taṃ kissa hetu?\\ 
-Nāhaṃ, bhikkhave, muṭṭhassatissa asampajānassa ānāpānassatisamādhibhāvanaṃ vadāmi.\\ 
-Tasmātiha, bhikkhave, citte cittānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-\\ 
-\\ 
-‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu aniccānupassī…pe…\\ 
-\\ 
-virāgānupassī…pe…\\ 
-nirodhānupassī…pe…\\ 
-\\ 
-‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati .\\ 
-dhammesu dhammānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-So yaṃ taṃ hoti abhijjhādomanassānaṃ pahānaṃ taṃ paññāya disvā sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti.\\ 
-Tasmātiha, bhikkhave, dhammesu dhammānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.\\ 
-\\ 
-‘‘Evaṃ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti.\\ 
-\\ 
-‘‘Kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā kathaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti?\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati .\\ 
-\\ 
-upaṭṭhitāssa tasmiṃ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā .\\ 
-satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-\\ 
-‘‘So tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati .\\ 
-dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, dhammavicayasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-‘‘Tassa taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ .\\ 
-vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, vīriyasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-\\ 
-‘‘Āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā .\\ 
-pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, pītisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-\\ 
-‘‘Pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati .\\ 
-passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, passaddhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-\\ 
-‘‘Passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati .\\ 
-samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, samādhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-‘‘So tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti .\\ 
-upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu…pe…\\ 
-\\ 
-citte…pe…\\ 
-dhammesu dhammānupassī viharati .\\ 
-upaṭṭhitāssa tasmiṃ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā .\\ 
-satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti .\\ 
-satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati…pe….\\ 
-So tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti.\\ 
-Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti .\\ 
-upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.\\ 
-Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā evaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti.\\ 
-\\ 
-‘‘Kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, satta bojjhaṅgā kathaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrenti?\\ 
-Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ;\\ 
-dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe…\\ 
-upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ.\\ 
-Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā evaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī’’ti.\\ 
-</WRAP> 
-</WRAP> 
  
 +|Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu;| さて多数の比丘が世尊のもとに近づいた。|
 +|upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.| 近づくと世尊に[[abhivādeti|礼拝]]して一隅に座った。|
 +|Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca .| 一隅に座ったその比丘たちに、世尊はこう言われた。|
 +|‘‘atthi nu kho, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī’’ti?|「比丘たちよ、いったい、[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると四[[dhamma|法]]を成満させ、四[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると七[[dhamma|法]]を成満させ、七[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると二[[dhamma|法]]を成満させるような一[[dhamma|法]]はありますか?」と。|
 +|‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe…|「尊者よ、我々の[[dhamma|法]]は世尊を[[mūla|根本]]とし、 …中略…|
 +|bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.| 世尊の(法を)聞いて、比丘たちは[[dhāreti|保持]]するでしょう」と。|
 +|‘‘Atthi, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti’’.|「比丘たちよ、[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると四[[dhamma|法]]を成満させ、四[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると七[[dhamma|法]]を成満させ、七[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると二[[dhamma|法]]を成満させるような一[[dhamma|法]]があります。|
 +|‘‘Katamo ca, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrenti?| では比丘たちよ、[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると四[[dhamma|法]]を成満させ、四[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると七[[dhamma|法]]を成満させ、七[[dhamma|法]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると二[[dhamma|法]]を成満させる、その一[[dhamma|法]]とは何か?|
 +|Ānāpānassatisamādhi, bhikkhave, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentīti.| 比丘たちよ、[[ānāpānassati|入出息念]]の[[samāhita|定]]がその一[[dhamma|法]]であり、[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]を成満させ、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]を成満させ、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]が[[bhāvanā|修養]]され[[bahulīkaroti|多修]]されると[[vijjā|明]]と[[vimutti|解脱]]を成満させます。|
 +|‘‘Kathaṃ bhāvito ca, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi kathaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti?| 比丘たちよ、[[ānāpānassati|入出息念]]の[[samāhita|定]]はいかに[[bhāvanā|修養]]され、いかに[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]を成満させるのか?|
 +|Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.| 比丘たちよ、ここに比丘は森に行くか、樹の根元に行くか、あるいは[[suñña|空]]き家に行き、[[pallaṅka|結跏]]を組み、[[uju|まっすぐ]]に[[kāya|身]]を[[paṇidahati|定置]]して、[[parimukha|面前]]に[[sati|念]]を[[upaṭṭhāti|現前]]させて座ります。|
 +|So satova assasati, satova passasati…pe…| 彼はただ[[sati|念]]じて[[assāsa|入息]]し、ただ[[sati|念]]じて[[passāsa|出息]]します。 …中略…|
 +|‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati’’.|『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]ます。|
 +|‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti, rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti…pe…| さて比丘たちよ、比丘が長く[[assāsa|入息]]しつつ『長く[[assāsa|入息]]している』と[[pajānāti|了知]]し、長く[[passāsa|出息]]しつつ『長く[[passāsa|出息]]している』と[[pajānāti|了知]]し、|
 +|sabbakāyappaṭisaṃvedī…pe…|『全[[kāya|身]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』と学び、 …中略…|
 +|‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati .|『[[kāyasaṅkhāra|身行]]を[[passaddhi|鎮め]]つつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[kāyasaṅkhāra|身行]]を[[passaddhi|鎮め]]つつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき、|
 +|kāye kāyānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| 比丘たちよ、そのとき比丘は、[[kāya|身]]において[[kāya|身]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住します。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?|
 +|Kāyaññatarāhaṃ, bhikkhave, etaṃ vadāmi, yadidaṃ .| 比丘たちよ、私はこれを[[kāya|身]]のひとつと説きます。これとは、|
 +|assāsapassāsaṃ.| [[assāsa|入息]]・[[passāsa|出息]]です。|
 +|Tasmātiha, bhikkhave, kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| それゆえここで、比丘たちよ、そのとき比丘は、[[kāya|身]]において[[kāya|身]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住するのです。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu pītippaṭisaṃvedī…pe…| さて比丘たちよ、比丘が『[[pīti|喜悦]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』と[[sikkhati|学び]]、 …中略…|
 +|sukhappaṭisaṃvedī…pe…|『[[sukha|楽]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ …中略…|
 +|cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī…pe…|『[[cittasaṅkhāra|心行]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ …中略…|
 +|‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati .|『[[cittasaṅkhāra|心行]]を[[passaddhi|鎮め]]つつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[cittasaṅkhāra|心行]]を[[passaddhi|鎮め]]つつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき、|
 +|vedanāsu vedanānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| 比丘たちよ、そのとき比丘は、[[vedanā|諸受]]において[[vedanā|受]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住します。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?|
 +|Vedanāññatarāhaṃ, bhikkhave, etaṃ vadāmi, yadidaṃ .| 比丘たちよ、私はこれを[[vedanā|受]]のひとつと説きます。これとは、|
 +|assāsapassāsānaṃ sādhukaṃ manasikāraṃ.| [[assāsa|入息]]・[[passāsa|出息]]の充分な[[manasikāra|作意]]です。|
 +|Tasmātiha, bhikkhave, vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| それゆえここで、比丘たちよ、そのとき比丘は、[[vedanā|諸受]]において[[vedanā|受]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住するのです。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu cittappaṭisaṃvedī…pe…| さて比丘たちよ、比丘が『[[citta|心]]を[[paṭisaṃvedayati|体験]]しつつ入息しよう』と[[sikkhati|学び]]、 …中略…|
 +|abhippamodayaṃ cittaṃ…pe…|『[[citta|心]]を大いに[[pāmojja|悦]]ばせつつ入息しよう』と …中略…|
 +|‘samādahaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘samādahaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati;|『[[citta|心]]を[[samāhita|定め]]つつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[citta|心]]を[[samāhita|定め]]つつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、|
 +|‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati .|『[[citta|心]]を[[vimokkha|解脱]]させつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[citta|心]]を[[vimokkha|解脱]]させつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき、|
 +|citte cittānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| 比丘たちよ、そのとき比丘は、[[citta|心]]において[[citta|心]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住します。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|Taṃ kissa hetu?| それはなぜか?|
 +|Nāhaṃ, bhikkhave, muṭṭhassatissa asampajānassa ānāpānassatisamādhibhāvanaṃ vadāmi.| 比丘たちよ、私は[[muṭṭhassatin|失念]]した[[sampajāna|正知]]なき者には、[[ānāpānassati|入出息念]]の[[samāhita|定]]の[[bhāvanā|修養]]を説かないからです。|
 +|Tasmātiha, bhikkhave, citte cittānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| それゆえここで、比丘たちよ、そのとき比丘は、[[citta|心]]において[[citta|心]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住するのです。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu aniccānupassī…pe…| さて比丘たちよ、比丘が『[[anicca|無常]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、 …中略…|
 +|virāgānupassī…pe…|『[[virāga|離貪]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[assāsa|入息]]しよう』と …中略…|
 +|nirodhānupassī…pe…|『[[nirodha|滅]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[assāsa|入息]]しよう』と …中略…|
 +|‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati .|『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[assāsa|入息]]しよう』と[[sikkhati|学び]]、『[[paṭinissajjati|放棄]]を[[anupassati|随観]]しつつ[[passāsa|出息]]しよう』と[[sikkhati|学ぶ]]とき、|
 +|dhammesu dhammānupassī, bhikkhave, bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| 比丘たちよ、そのとき比丘は、[[dhamma|諸法]]において[[dhamma|法]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住します。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|So yaṃ taṃ hoti abhijjhādomanassānaṃ pahānaṃ taṃ paññāya disvā sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti.| その比丘は、[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]の[[pahāna|断]]であるそのことを、[[pañña|智慧]]によって見て、充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]する者となります。|
 +|Tasmātiha, bhikkhave, dhammesu dhammānupassī bhikkhu tasmiṃ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.| それゆえここで、比丘たちよ、そのとき比丘は、[[dhamma|諸法]]において[[dhamma|法]]を[[anupassati|随観]]し熱意と[[sampajāna|正知]]と[[satimā|念ある者]]として住するのです。[[loka|世間]]における[[abhijjhā|羨望]]と[[domanassa|憂]]を[[vinaya|調伏]]しつつ。|
 +|‘‘Evaṃ bhāvito kho, bhikkhave, ānāpānassatisamādhi evaṃ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti.| 比丘たちよ、[[ānāpānassati|入出息念]]の[[samāhita|定]]はこのように[[bhāvanā|修養]]され、このように[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]を成満させます。|
 +|‘‘Kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā kathaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti?| しかし比丘たちよ、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]はいかに[[bhāvanā|修養]]され、いかに[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]を成満させるのか?|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati .| さて比丘たちよ、比丘が[[kāya|身]]において[[kāya|身]]を[[anupassati|随観]]し住するとき、|
 +|upaṭṭhitāssa tasmiṃ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā.| そのとき、その比丘の[[sati|念]]は忘失なく、[[upaṭṭhāti|現前]]しています。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā .| さて比丘たちよ、比丘の[[sati|念]]が忘失なく、[[upaṭṭhāti|現前]]しているとき、|
 +|satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[satisambojjhaṅga|念覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|‘‘So tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati.| そのように[[sati|念]]じつつ住する彼は、その[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]によって[[pavicinati|分析]]し、[[pavicarati|巡考]]し、[[parivīmaṃsati|遍査]]に至ります。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati .| さて比丘たちよ、そのように[[sati|念]]じつつ住する比丘が、その[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]によって[[pavicinati|分析]]し、[[pavicarati|巡考]]し、[[parivīmaṃsati|遍査]]に至るとき、|
 +|dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, dhammavicayasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|‘‘Tassa taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ.| 彼がその[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]によって[[pavicinati|分析]]し、[[pavicarati|巡考]]し、[[parivīmaṃsati|遍査]]に至るとき、[[līna|沈滞]]なき[[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]っています。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno taṃ dhammaṃ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṃsamāpajjato āraddhaṃ hoti vīriyaṃ asallīnaṃ .| さて比丘たちよ、その[[dhamma|法]]を[[pañña|智慧]]によって[[pavicinati|分析]]し、[[pavicarati|巡考]]し、[[parivīmaṃsati|遍査]]に至る比丘に、[[līna|沈滞]]なき[[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]っているとき、|
 +|vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, vīriyasambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, vīriyasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[vīriyasambojjhaṅga|精進覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[vīriyasambojjhaṅga|精進覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[vīriyasambojjhaṅga|精進覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|‘‘Āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā.| [[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]った者には[[nirāmisa|離肉]]の[[pīti|喜悦]]が[[uppajjati|生じま]]す。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā .| さて比丘たちよ、[[vīriya|精進]]が[[āraddha|始ま]]った比丘に[[nirāmisa|離肉]]の[[pīti|喜悦]]が[[uppajjati|生じる]]とき、|
 +|pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, pītisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, pītisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[pītisambojjhaṅga|喜悦覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[pītisambojjhaṅga|喜悦覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[pītisambojjhaṅga|喜悦覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|‘‘Pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati.| [[pīti|喜悦]]の[[mano|意]]ある者の[[kāya|身]]は[[passaddhi|軽安]]になり、[[citta|心]]も[[passaddhi|軽安]]になります。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati .| さて比丘たちよ、[[pīti|喜悦]]の[[mano|意]]ある者の[[kāya|身]]が[[passaddhi|軽安]]になり、[[citta|心]]も[[passaddhi|軽安]]になるとき、|
 +|passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, passaddhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, passaddhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[passaddhisambojjhaṅga|軽安覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[passaddhisambojjhaṅga|軽安覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[passaddhisambojjhaṅga|軽安覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|‘‘Passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati.| [[kāya|身]]が[[passaddhi|軽安]]になり[[sukha|楽]]ある者の[[citta|心]]は[[samāhita|定ま]]ります。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno passaddhakāyassa sukhino cittaṃ samādhiyati .| さて比丘たちよ、比丘の[[kāya|身]]が[[passaddhi|軽安]]になり[[sukha|楽]]ある者の[[citta|心]]が[[samāhita|定ま]]るとき、|
 +|samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, samādhisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, samādhisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[samādhisambojjhaṅga|定覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[samādhisambojjhaṅga|定覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[samādhisambojjhaṅga|定覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|‘‘So tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti.| 彼はそのように[[samāhita|定ま]]った[[citta|心]]を充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]する者となります。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti .| さて比丘たちよ、比丘がそのように[[samāhita|定ま]]った[[citta|心]]を充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]する者となるとき、|
 +|upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu…pe…| さて比丘たちよ、比丘が[[vedanā|諸受]]において[[vedanā|受]]を随観し住するとき、 …中略…|
 +|citte…pe…| [[citta|心]]において …中略…|
 +|dhammesu dhammānupassī viharati .| [[dhamma|諸法]]において[[dhamma|法]]を[[anupassati|随観]]し住するとき、|
 +|upaṭṭhitāssa tasmiṃ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā.| そのとき、その比丘の[[sati|念]]は忘失なく、[[upaṭṭhāti|現前]]しています。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā .| さて比丘たちよ、比丘の[[sati|念]]が忘失なく、[[upaṭṭhāti|現前]]しているとき、|
 +|satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti .| そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[satisambojjhaṅga|念覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|satisambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati…pe….| そのとき比丘の[[satisambojjhaṅga|念覚支]]は、[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。 …中略…|
 +|So tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti.| 彼はそのように[[samāhita|定ま]]った[[citta|心]]を充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]する者となります。|
 +|Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathāsamāhitaṃ cittaṃ sādhukaṃ ajjhupekkhitā hoti .| さて比丘たちよ、比丘がそのように[[samāhita|定ま]]った[[citta|心]]を充分に[[ajjhupekkhati|俯瞰]]する者となるとき、|
 +|upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṃ tasmiṃ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṃ gacchati.| そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[āraddha|始ま]]っており、そのとき比丘は[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]を[[bhāvanā|修養]]しており、そのとき比丘の[[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]は[[bhāvanā|修養]]の成満に向かいます。|
 +|Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā evaṃ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti.| 比丘たちよ、[[cattārosatipaṭṭhāna|四念処]]はこのように[[bhāvanā|修養]]され、このように[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]を成満させます。|
 +|‘‘Kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, satta bojjhaṅgā kathaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrenti?| しかし比丘たちよ、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]はいかに[[bhāvanā|修養]]され、いかに[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[vijjā|明]]と[[vimutti|解脱]]を成満させるのか?|
 +|Idha, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ;| 比丘たちよ、ここに比丘は、[[satisambojjhaṅga|念覚支]]を[[bhāvanā|修養]]し、[[viveka|遠離]]に[[nissayati|寄せ]]、[[virāga|離貪]]に[[nissayati|寄せ]]、[[nirodha|滅]]に[[nissayati|寄せ]]、[[vossagga|棄捨]]に推移します。|
 +|dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe…| [[dhammavicayasambojjhaṅga|択法覚支]]を[[bhāvanā|修養]]し、[[viveka|遠離]]に[[nissayati|寄せ]]、[[virāga|離貪]]に[[nissayati|寄せ]]、[[nirodha|滅]]に[[nissayati|寄せ]]、[[vossagga|棄捨]]に推移します。 …中略…|
 +|upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ.| [[upekkhāsambojjhaṅga|捨覚支]]を[[bhāvanā|修養]]し、[[viveka|遠離]]に[[nissayati|寄せ]]、[[virāga|離貪]]に[[nissayati|寄せ]]、[[nirodha|滅]]に[[nissayati|寄せ]]、[[vossagga|棄捨]]に推移します。|
 +|Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā evaṃ bahulīkatā vijjāvimuttiṃ paripūrentī’’ti.| 比丘たちよ、[[satta sambojjhaṅga|七覚支]]はこのように[[bhāvanā|修養]]され、このように[[bahulīkaroti|多修]]されると、[[vijjā|明]]と[[vimutti|解脱]]を成満させます」と。|
  
sn54.16.1768430088.txt.gz · 最終更新: by h1roemon