ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn55.24

差分

このページの2つのバージョン間の差分を表示します。

この比較画面へのリンク

両方とも前のリビジョン前のリビジョン
次のリビジョン
前のリビジョン
sn55.24 [2026/02/23 20:21] h1roemonsn55.24 [2026/03/20 11:00] (現在) h1roemon
行 36: 行 36:
 |Dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に …中略…| |Dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に …中略…|
 |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…| |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…|
-|hāsapañño javanapañño vimuttiyā ca samannāgato.| 軽快な[[paññā|智慧者]]、迅速な[[paññā|智慧者]]であり、[[vimutti|解脱]]を備えています。| +|hāsapañño javanapañño vimuttiyā ca samannāgato.| 機敏な[[paññā|智慧者]]、迅速な[[paññā|智慧者]]であり、[[vimutti|解脱]]を備えています。| 
-|So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.| 彼は[[āsava|諸漏]]の[[khaya|尽滅]]ゆえに[[anāsava|漏な]]き[[cetovimutti|心解脱]]・[[paññāvimutti|慧解脱]]を、まさに[[diṭṭhadhamma|現法]]で自ら[[abhijānāti|証知]]して[[sacchikaroti|実証]]して[[upasampajjati|成就]]して住します。|+|So āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.| 彼は[[āsava|諸漏]]の[[khaya|尽滅]]ゆえに[[anāsava|漏な]]き[[cetovimutti|心解脱]]・[[paññāvimutti|慧解脱]]を、まさに[[diṭṭhadhamma|現法]]で自ら[[abhijānāti|証知]]して[[sacchikaroti|実証]]して[[upasampajjati|具足]]して住します。|
 |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。| |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。|
 |‘‘Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe aveccappasādena samannāgato hoti .|(2)マハーナーマよ、またここに一部の者は、[[buddha|仏陀]]に[[avecca|確然たる]][[pasāda|浄信]]を備えています。| |‘‘Idha pana, mahānāma, ekacco puggalo buddhe aveccappasādena samannāgato hoti .|(2)マハーナーマよ、またここに一部の者は、[[buddha|仏陀]]に[[avecca|確然たる]][[pasāda|浄信]]を備えています。|
行 44: 行 44:
 |Dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に …中略…| |Dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に …中略…|
 |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…| |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…|
-|hāsapañño javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 軽快な[[paññā|智慧者]]、迅速な[[paññā|智慧者]]であるが、[[vimutti|解脱]]を備えていません。|+|hāsapañño javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 機敏な[[paññā|智慧者]]、迅速な[[paññā|智慧者]]であるが、[[vimutti|解脱]]を備えていません。|
 |So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā [asmā (syā. kaṃ. pī. ka.)] lokā.| 彼は[[orambhāgiya-saṃyojana|五下分結]]の[[parikkhaya|遍尽]]ゆえに[[opapātika|化生者]]であり、そこで[[parinibbāna|般涅槃]]する者であり、その[[loka|世界]]から還らざる[[dhamma|性質]]の者(=[[anāgāmī|不還]])です。| |So pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā [asmā (syā. kaṃ. pī. ka.)] lokā.| 彼は[[orambhāgiya-saṃyojana|五下分結]]の[[parikkhaya|遍尽]]ゆえに[[opapātika|化生者]]であり、そこで[[parinibbāna|般涅槃]]する者であり、その[[loka|世界]]から還らざる[[dhamma|性質]]の者(=[[anāgāmī|不還]])です。|
 |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。| |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。|
行 52: 行 52:
 |Dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に …中略…| |Dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に …中略…|
 |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…| |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…|
-|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 軽快な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。|+|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 機敏な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。|
 |So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti.| 彼は[[ti saṃyojana|三結]]の[[parikkhaya|遍尽]]と[[rāga|貪]]・[[dosa|瞋]]・[[moha|痴]]の薄さゆえに[[sakadāgāmi|一来]]であり、この[[loka|世界]]に一度だけやって来て、[[dukkha|苦]]の終わりをなすでしょう。| |So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karoti.| 彼は[[ti saṃyojana|三結]]の[[parikkhaya|遍尽]]と[[rāga|貪]]・[[dosa|瞋]]・[[moha|痴]]の薄さゆえに[[sakadāgāmi|一来]]であり、この[[loka|世界]]に一度だけやって来て、[[dukkha|苦]]の終わりをなすでしょう。|
 |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。| |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。|
行 60: 行 60:
 |dhamme…pe…| [[dhamma|諸法]]に …中略…| |dhamme…pe…| [[dhamma|諸法]]に …中略…|
 |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…| |saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に …中略…|
-|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 軽快な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。|+|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 機敏な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。|
 |So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇoti.| 彼は[[ti saṃyojana|三結]]の[[parikkhaya|遍尽]]ゆえに[[sotāpanna|預流]]、[[vinipāta|堕処]]に落ちぬ者、[[niyata|決定者]]、[[sambodhi|等覚]]へ[[parāyana|赴く]]者です。| |So tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇoti.| 彼は[[ti saṃyojana|三結]]の[[parikkhaya|遍尽]]ゆえに[[sotāpanna|預流]]、[[vinipāta|堕処]]に落ちぬ者、[[niyata|決定者]]、[[sambodhi|等覚]]へ[[parāyana|赴く]]者です。|
 |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。| |Ayampi kho, mahānāma, puggalo parimutto nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]から[[parimuccati|解放]]され[[tiracchānayoni|畜生胎]]から[[parimuccati|解放]]され[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]から[[parimuccati|解放]]され[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]から[[parimuccati|解放]]されています。|
行 66: 行 66:
 |na dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に … おらず、 …中略…| |na dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に … おらず、 …中略…|
 |na saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に … おらず、 …中略…| |na saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に … おらず、 …中略…|
-|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 軽快な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。|+|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato.| 機敏な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。|
 |Api cassa ime dhammā honti .| それでも、彼にはこれらの[[dhamma|法]]があります ——| |Api cassa ime dhammā honti .| それでも、彼にはこれらの[[dhamma|法]]があります ——|
 |saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ.| [[saddhindriya|信根]]、[[vīriyindriya|精進根]]、[[satindriya|念根]]、[[samādhindriya|定根]]、[[paññindriya|慧根]]です。| |saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ.| [[saddhindriya|信根]]、[[vīriyindriya|精進根]]、[[satindriya|念根]]、[[samādhindriya|定根]]、[[paññindriya|慧根]]です。|
行 74: 行 74:
 |na dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に … おらず、 …中略…| |na dhamme…pe…| [[dhamma|法]]に … おらず、 …中略…|
 |na saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に … おらず、 …中略…| |na saṅghe…pe…| [[saṅgha|僧伽]]に … おらず、 …中略…|
-|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato, api cassa ime dhammā honti saddhindriyaṃ…pe…| 軽快な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。それでも、彼にはこれらの[[dhamma|法]]があります —— [[saddhindriya|信根]]、 …中略…|+|na hāsapañño na javanapañño na ca vimuttiyā samannāgato, api cassa ime dhammā honti saddhindriyaṃ…pe…| 機敏な[[paññā|智慧者]]でもなく、迅速な[[paññā|智慧者]]でもなく、[[vimutti|解脱]]も備えていません。それでも、彼にはこれらの[[dhamma|法]]があります —— [[saddhindriya|信根]]、 …中略…|
 |paññindriyaṃ.| [[paññindriya|慧根]]です。| |paññindriyaṃ.| [[paññindriya|慧根]]です。|
 |Tathāgate cassa saddhāmattaṃ hoti pemamattaṃ.| そして彼には、[[tathāgata|如来]]に対してある程度の[[saddhā|信]]、ある程度の[[pema|愛情]]があります。| |Tathāgate cassa saddhāmattaṃ hoti pemamattaṃ.| そして彼には、[[tathāgata|如来]]に対してある程度の[[saddhā|信]]、ある程度の[[pema|愛情]]があります。|
 |Ayampi kho, mahānāma, puggalo agantā nirayaṃ agantā tiracchānayoniṃ agantā pettivisayaṃ agantā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]に行かない者、[[tiracchānayoni|畜生胎]]に行かない者、[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]に行かない者、[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]に行かない者です。| |Ayampi kho, mahānāma, puggalo agantā nirayaṃ agantā tiracchānayoniṃ agantā pettivisayaṃ agantā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ.| マハーナーマよ、この者もまた[[niraya|地獄]]に行かない者、[[tiracchānayoni|畜生胎]]に行かない者、[[peta|餓鬼]][[visaya|境域]]に行かない者、[[apāya|苦界]]・[[duggati|悪趣]]・[[vinipāta|堕処]]に行かない者です。|
-|Ime cepi, mahānāma, mahāsālā subhāsitaṃ dubbhāsitaṃ ājāneyyuṃ, ime cāhaṃ [imevāhaṃ (syā. kaṃ.), imesāhaṃ (ka.)] mahāsāle byākareyyaṃ .| マハーナーマよ、これらの大サーラ樹でさえ、もし[[subhāsita|善く語られ]]たことと[[dubbhāsita|悪く語られた]]ことを[[ājānāti|理解]]できる(見分ける)なら、私はこれらの大サーラ樹に[[byākata|授記]]するでしょう。((mahāsālā は通常「富裕者」と訳されるが、注釈を参考にしつつ、sāla(サーラ樹)として読むと、文脈上の皮肉と kimaṅgaṃ pana(ましてや)以下が自然に理解されます。))|+|Ime cepi, mahānāma, mahāsālā subhāsitaṃ dubbhāsitaṃ ājāneyyuṃ, ime cāhaṃ [imevāhaṃ (syā. kaṃ.), imesāhaṃ (ka.)] mahāsāle byākareyyaṃ .| マハーナーマよ、これらの大サーラ樹でさえ、もし[[subhāsita|善く語られ]]たことと[[dubbhāsita|悪く語られた]]ことを[[ājānāti|理解]]できる(見分ける)なら、私はこれらの大サーラ樹に[[byākata|授記]]するでしょう。((mahāsālā は通常「大豪邸の主」と訳されるが、注釈を参考にしつつ、sāla(サーラ樹)として読むと、文脈上の皮肉と kimaṅgaṃ pana(ましてや)以下が自然に理解されます。))|
 |‘sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti;|『[[sotāpanna|預流]]、[[vinipāta|堕処]]に落ちぬ者、[[niyata|決定者]]、[[sambodhi|等覚]]へ[[parāyana|赴く]]者である』と。| |‘sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti;|『[[sotāpanna|預流]]、[[vinipāta|堕処]]に落ちぬ者、[[niyata|決定者]]、[[sambodhi|等覚]]へ[[parāyana|赴く]]者である』と。|
 |kimaṅgaṃ [kimaṅga (sī. syā. kaṃ. pī.)] pana saraṇāniṃ sakkaṃ.| ましてや、釈迦族のサラナーニについては、なおさらです。| |kimaṅgaṃ [kimaṅga (sī. syā. kaṃ. pī.)] pana saraṇāniṃ sakkaṃ.| ましてや、釈迦族のサラナーニについては、なおさらです。|
 |Saraṇāni, mahānāma, sakko maraṇakāle sikkhaṃ samādiyī’’ti.| マハーナーマよ、釈迦族のサラナーニは[[maraṇa|死]]の時に[[sikkhati|学び]]を[[samādiyati|受持]]したのです」と。| |Saraṇāni, mahānāma, sakko maraṇakāle sikkhaṃ samādiyī’’ti.| マハーナーマよ、釈迦族のサラナーニは[[maraṇa|死]]の時に[[sikkhati|学び]]を[[samādiyati|受持]]したのです」と。|
  
sn55.24.1771845695.txt.gz · 最終更新: by h1roemon