差分

このページの2つのバージョン間の差分を表示します。

--- sn1.38 [2025/10/04 12:42] – h1roemon
+++ sn1.38 [2026/01/21 11:37] (現在) – h1roemon
@@ 行 1: / 行 1: @@
 ====sn1.38『岩片経』Sakalikasuttaṃ====
 {{tag>}}
-!noBorder!
 |Evaṃ me sutaṃ .|　私はこのように聞いた。|
 |ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati maddakucchismiṃ migadāye.|　ある時、世尊はラージャガハのマッダクッチ鹿園に住されていた。|
 |Tena kho pana samayena bhagavato pādo sakalikāya [sakkhalikāya (ka.)] khato hoti.|　さてその時、世尊の足が破片によりえぐられてしまった。|
-|Bhusā sudaṃ bhagavato vedanā vattanti sārīrikā vedanā dukkhā tibbā [tippā (sī. syā. kaṃ. pī.)] kharā kaṭukā asātā amanāpā;|　世尊へとても強い[[vedanā|苦痛]]が起きた。[[sarīra|体]]の[[dukkha|苦]][[vedanā|受]]は激しく凄まじく、辛く不快で、[[amanāpa|嫌な]]ものであったが、|
+|Bhusā sudaṃ bhagavato vedanā vattanti sārīrikā vedanā dukkhā tibbā [tippā (sī. syā. kaṃ. pī.)] kharā kaṭukā asātā amanāpā;|　世尊へとても強い[[vedanā|苦痛]]が起きた。[[sarīra|体]]の[[dukkhavedanā|苦受]]は激しく凄まじく、辛く不快で、[[amanāpa|嫌な]]ものであったが、|
 |tā sudaṃ bhagavā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno.|　まさに世尊は[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せずそれらを耐え忍ばれた。|
 |Atha kho bhagavā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno.|　そして世尊は四重の大衣を敷くと、右脇腹を下にして足を足の上に置き、[[sīhaseyya|獅子臥]]をして[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]された。|
@@ 行 12: / 行 12: @@
 |Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi .|　一隅に立ったある[[devatā|神霊]]は、世尊のもとでこの[[udāna|感興句]]を発した。|
 |‘‘nāgo vata, bho, samaṇo gotamo;|「ああ　沙門ゴータマはまさに竜なり|
-|nāgavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　竜のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkha|苦]][[vedanā|受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
+|nāgavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　竜のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkhavedanā|苦受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
 |Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi .|　また次の[[devatā|神霊]]は、世尊のもとでこの[[udāna|感興句]]を発した。|
 |‘‘sīho vata, bho, samaṇo gotamo;|「ああ　沙門ゴータマはまさに獅子なり|
-|sīhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　獅子のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkha|苦]][[vedanā|受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
+|sīhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　獅子のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkhavedanā|苦受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
 |Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi .|　また次の[[devatā|神霊]]は、世尊のもとでこの[[udāna|感興句]]を発した。|
 |‘‘ājānīyo vata, bho, samaṇo gotamo;|「ああ　沙門ゴータマはまさに駿馬なり|
-|ājānīyavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　駿馬のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkha|苦]][[vedanā|受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
+|ājānīyavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　駿馬のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkhavedanā|苦受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
 |Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi .|　また次の[[devatā|神霊]]は、世尊のもとでこの[[udāna|感興句]]を発した。|
 |‘‘nisabho vata, bho, samaṇo gotamo;|「ああ　沙門ゴータマはまさに[[nisabha|牛王]]なり|
-|nisabhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　[[nisabha|牛王]]のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkha|苦]][[vedanā|受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
+|nisabhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　[[nisabha|牛王]]のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkhavedanā|苦受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
 |Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi .|　また次の[[devatā|神霊]]は、世尊のもとでこの[[udāna|感興句]]を発した。|
 |‘‘dhorayho vata, bho, samaṇo gotamo;|「ああ　沙門ゴータマはまさに荷役牛なり|
-|dhorayhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　荷役牛のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkha|苦]][[vedanā|受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
+|dhorayhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　荷役牛のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkhavedanā|苦受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
 |Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi .|　また次の[[devatā|神霊]]は、世尊のもとでこの[[udāna|感興句]]を発した。|
 |‘‘danto vata, bho, samaṇo gotamo;|「ああ　沙門ゴータマはまさに[[dammati|調御]]（牛）なり|
-|dantavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　[[dammati|調御]]（牛）のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkha|苦]][[vedanā|受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
+|dantavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.|　[[dammati|調御]]（牛）のごとく、生じた激しく凄まじい辛く不快で[[amanāpa|嫌な]][[sarīra|体]]の[[dukkhavedanā|苦受]]を、[[sati|念]]じ[[sampajāna|正知]]して難儀せず耐え忍ぶ」と。|
 |Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi .|　また次の[[devatā|神霊]]は、世尊のもとでこの[[udāna|感興句]]を発した。|
 |‘‘passa samādhiṃ subhāvitaṃ cittañca suvimuttaṃ, na cābhinataṃ na cāpanataṃ na ca sasaṅkhāraniggayhavāritagataṃ [sasaṅkhāraniggayhavāritavataṃ (sī. syā. kaṃ. pī.), sasaṅkhāraniggayhavārivāvataṃ (ka.)].|「見よ、よく[[bhāvanā|修養]]された[[samāhita|定]]を。そして[[citta|心]]はよく[[vimutti|解脱]]し、曲がらず、離脱せず、[[sasaṅkhāra|有行]]を抑止せずとも防止されている。|
@@ 行 37: / 行 37: @@
 |‘‘Na mānakāmassa damo idhatthi, na monamatthi asamāhitassa;|　ここに[[māna|慢]]を欲する者には克己なく　[[samāhita|定]]なき者には聖黙がない|
 |Eko araññe viharaṃ pamatto, na maccudheyyassa tareyya pāra’’nti.|　[[pamāda|放逸]]者は森林でひとり住しても　[[maccu|死]]の領域の[[pāra|彼岸]]に渡れない」と。|
-|‘‘Mānaṃ pahāya susamāhitatto, sucetaso sabbadhi vippamutto;|「[[māna|慢]]を[[pahāna|断]]じてよき[[samāhita|入定]]を得た　よき[[citta|心]]の者はどこでも自由となる|
+|‘‘Mānaṃ pahāya susamāhitatto, sucetaso sabbadhi vippamutto;|「[[māna|慢]]を[[pahāna|捨て去]]ってよき[[samāhita|入定]]を得た　よき[[citta|心]]の者はどこでも自由となる|
 |Eko araññe viharamappamatto, sa maccudheyyassa tareyya pāra’’ntntti.|　森林でひとり住する[[appamāda|不放逸]]者　彼は[[maccu|死]]の領域の[[pāra|彼岸]]に渡るだろう」と。|