| 両方とも前のリビジョン前のリビジョン次のリビジョン | 前のリビジョン |
| sn12.67 [2025/12/21 04:59] – h1roemon | sn12.67 [2026/02/02 21:57] (現在) – h1roemon |
|---|
| |Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.| 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。| | |Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.| 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。| |
| |Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca .| 一隅に座ったマハーコッティカ尊者は、サーリプッタ尊者にこう言った。| | |Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca .| 一隅に座ったマハーコッティカ尊者は、サーリプッタ尊者にこう言った。| |
| |‘‘kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇa’’nti?|「友サーリプッタよ、いったい[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作なのか、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は他作なのか、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作かつ他作なのか、それとも[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのですか?」と。| | |‘‘kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇa’’nti?|「友サーリプッタよ、いったい[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作なのか、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は他作なのか、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作かつ他作なのか、それとも[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものですか?」と。| |
| |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇaṃ.|「友コッティカよ、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作ではなく、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は他作ではなく、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作かつ他作ではなく、また[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのでもありません。| | |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇaṃ.|「友コッティカよ、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作ではなく、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は他作ではなく、[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作かつ他作ではなく、また[[jarā|老]][[maraṇa|死]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものでもありません。| |
| |Api ca, jātipaccayā jarāmaraṇa’’nti.| [[jāti|生]]に[[paccaya|縁りて]][[jarā|老]][[maraṇa|死]]があるのです」と。| | |Api ca, jātipaccayā jarāmaraṇa’’nti.| [[jāti|生]]に[[paccaya|縁りて]][[jarā|老]][[maraṇa|死]]があるのです」と。| |
| |‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkatā jāti, paraṃkatā jāti, sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, udāhu asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jātī’’ti?|「友サーリプッタよ、いったい[[jāti|生]]は自作なのか、[[jāti|生]]は他作なのか、[[jāti|生]]は自作かつ他作なのか、それとも[[jāti|生]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのですか?」と。| | |‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkatā jāti, paraṃkatā jāti, sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, udāhu asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jātī’’ti?|「友サーリプッタよ、いったい[[jāti|生]]は自作なのか、[[jāti|生]]は他作なのか、[[jāti|生]]は自作かつ他作なのか、それとも[[jāti|生]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものですか?」と。| |
| |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkatā jāti, na paraṃkatā jāti, na sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, nāpi asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jāti.|「友コッティカよ、[[jāti|生]]は自作ではなく、[[jāti|生]]は他作ではなく、[[jāti|生]]は自作かつ他作ではなく、また[[jāti|生]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのでもありません。| | |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkatā jāti, na paraṃkatā jāti, na sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, nāpi asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jāti.|「友コッティカよ、[[jāti|生]]は自作ではなく、[[jāti|生]]は他作ではなく、[[jāti|生]]は自作かつ他作ではなく、また[[jāti|生]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものでもありません。| |
| |Api ca, bhavapaccayā jātī’’ti.| [[bhava|有]]に[[paccaya|縁りて]][[jāti|生]]があるのです」と。| | |Api ca, bhavapaccayā jātī’’ti.| [[bhava|有]]に[[paccaya|縁りて]][[jāti|生]]があるのです」と。| |
| |‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkato bhavo…pe…|「友サーリプッタよ、いったい[[bhava|有]]は自作なのか …中略…| | |‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkato bhavo…pe…|「友サーリプッタよ、いったい[[bhava|有]]は自作なのか …中略…| |
| |sayaṃkato phasso…| [[phassa|触]]は自作なのか …| | |sayaṃkato phasso…| [[phassa|触]]は自作なのか …| |
| |sayaṃkataṃ saḷāyatanaṃ…| [[saḷāyatana|六処]]は自作なのか …| | |sayaṃkataṃ saḷāyatanaṃ…| [[saḷāyatana|六処]]は自作なのか …| |
| |sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpa’’nti?|「友サーリプッタよ、いったい[[nāmarūpa|名色]]は自作なのか、[[nāmarūpa|名色]]は他作なのか、[[nāmarūpa|名色]]は自作かつ他作なのか、それとも[[nāmarūpa|名色]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのですか?」と。| | |sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpa’’nti?|「友サーリプッタよ、いったい[[nāmarūpa|名色]]は自作なのか、[[nāmarūpa|名色]]は他作なのか、[[nāmarūpa|名色]]は自作かつ他作なのか、それとも[[nāmarūpa|名色]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものですか?」と。| |
| |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ, adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ.|「友コッティカよ、[[nāmarūpa|名色]]は自作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は他作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は自作かつ他作ではなく、また[[nāmarūpa|名色]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのでもありません。| | |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ, adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ.|「友コッティカよ、[[nāmarūpa|名色]]は自作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は他作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は自作かつ他作ではなく、また[[nāmarūpa|名色]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものでもありません。| |
| |Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’nti.| [[viññāṇa|識]]に[[paccaya|縁りて]][[nāmarūpa|名色]]があるのです」と。| | |Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’nti.| [[viññāṇa|識]]に[[paccaya|縁りて]][[nāmarūpa|名色]]があるのです」と。| |
| |‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṅkataṃ viññāṇaṃ, paraṅkataṃ viññāṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇa’’nti?|「友サーリプッタよ、いったい[[viññāṇa|識]]は自作なのか、[[viññāṇa|識]]は他作なのか、[[viññāṇa|識]]は自作かつ他作なのか、それとも[[viññāṇa|識]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのですか?」と。| | |‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṅkataṃ viññāṇaṃ, paraṅkataṃ viññāṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇa’’nti?|「友サーリプッタよ、いったい[[viññāṇa|識]]は自作なのか、[[viññāṇa|識]]は他作なのか、[[viññāṇa|識]]は自作かつ他作なのか、それとも[[viññāṇa|識]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものですか?」と。| |
| |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ.|「友コッティカよ、[[viññāṇa|識]]は自作ではなく、[[viññāṇa|識]]は他作ではなく、[[viññāṇa|識]]は自作かつ他作ではなく、また[[viññāṇa|識]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのでもありません。| | |‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ.|「友コッティカよ、[[viññāṇa|識]]は自作ではなく、[[viññāṇa|識]]は他作ではなく、[[viññāṇa|識]]は自作かつ他作ではなく、また[[viññāṇa|識]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものでもありません。| |
| |Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’nti.| [[nāmarūpa|名色]]に[[paccaya|縁りて]][[viññāṇa|識]]があるのです」と。| | |Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’nti.| [[nāmarūpa|名色]]に[[paccaya|縁りて]][[viññāṇa|識]]があるのです」と。| |
| |‘‘Idāneva kho mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma .|「今じつに、我々はサーリプッタ尊者の所説をこう[[pajānāti|了知]]しています、| | |‘‘Idāneva kho mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma .|「今じつに、我々はサーリプッタ尊者の所説をこう[[pajānāti|了知]]しています、| |
| |‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ.|『友コッティカよ、[[nāmarūpa|名色]]は自作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は他作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は自作かつ他作ではなく、また[[nāmarūpa|名色]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのでもありません、| | |‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ.|『友コッティカよ、[[nāmarūpa|名色]]は自作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は他作ではなく、[[nāmarūpa|名色]]は自作かつ他作ではなく、また[[nāmarūpa|名色]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものでもありません、| |
| |Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’’nti.| [[viññāṇa|識]]に[[paccaya|縁りて]][[nāmarūpa|名色]]があるのです』と。| | |Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’’nti.| [[viññāṇa|識]]に[[paccaya|縁りて]][[nāmarūpa|名色]]があるのです』と。| |
| |‘‘Idāneva ca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma .| しかし今じつに、我々はサーリプッタ尊者の所説を、こう[[pajānāti|了知]]しています、| | |‘‘Idāneva ca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma .| しかし今じつに、我々はサーリプッタ尊者の所説を、こう[[pajānāti|了知]]しています、| |
| |‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ.|『友コッティカよ、[[viññāṇa|識]]は自作ではなく、[[viññāṇa|識]]は他作ではなく、[[viññāṇa|識]]は自作かつ他作ではなく、また[[viññāṇa|識]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]するのでもありません。| | |‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ.|『友コッティカよ、[[viññāṇa|識]]は自作ではなく、[[viññāṇa|識]]は他作ではなく、[[viññāṇa|識]]は自作かつ他作ではなく、また[[viññāṇa|識]]は自作でなく他作でなく因果なく[[samuppāda|共起]]したものでもありません。| |
| |Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’’nti.| [[nāmarūpa|名色]]に[[paccaya|縁りて]][[viññāṇa|識]]があるのです』と。| | |Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’’nti.| [[nāmarūpa|名色]]に[[paccaya|縁りて]][[viññāṇa|識]]があるのです』と。| |
| |‘‘Yathā kathaṃ panāvuso sāriputta, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo’’ti?| では友サーリプッタよ、この所説の[[attha|意味]]はどのように見られるべきですか?」と。| | |‘‘Yathā kathaṃ panāvuso sāriputta, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo’’ti?| では友サーリプッタよ、この所説の[[attha|意味]]はどのように見られるべきですか?」と。| |
| |‘‘Tenahāvuso, upamaṃ te karissāmi.|「それならば友よ、あなたにたとえをなしましょう。| | |‘‘Tenahāvuso, upamaṃ te karissāmi.|「それでは友よ、あなたにたとえをなしましょう。| |
| |Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ jānanti.| 一部の[[viññū|識者]]は、ここで比喩によって所説の[[attha|意味]]を知ります。| | |Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ jānanti.| 一部の[[viññū|識者]]は、ここで比喩によって所説の[[attha|意味]]を知ります。| |
| |Seyyathāpi, āvuso, dve naḷakalāpiyo aññamaññaṃ nissāya tiṭṭheyyuṃ.| たとえば友よ、二束の葦は互いに[[nissayati|頼って]][[ṭhiti|立ち]]ます。| | |Seyyathāpi, āvuso, dve naḷakalāpiyo aññamaññaṃ nissāya tiṭṭheyyuṃ.| たとえば友よ、二束の葦は互いに[[nissayati|頼って]][[ṭhiti|立ち]]ます。| |