ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn3.15

sn3.15『第二戦争経』Dutiyasaṅgāmasuttaṃ

[ettha ‘‘atha kho rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ abbhuyyāsī’’ti ādinā pāṭhena bhavitabbaṃ. [※ここには『さてコーサラ国パセーナディ王は四部の軍隊を編成し、ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王に進軍した。』と聖典の最初に(本来なら)あるべきである。
aṭṭhakathāyaṃ hi ‘‘abbhuyyāsīti parājaye garahappatto…pe… vuttajayakāraṇaṃ sutvā abhiuyyāsī’’ti vuttaṃ] なぜなら注釈書には『進軍した敗北を咎められて…言われた勝利の原因を聞いて進軍した』という所説があるから。]
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ abbhuyyāsi yena kāsi. さてヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王は四部の軍隊を編成し、コーサラ国パセーナディ王に対しカーシ国に進軍した。
Assosi kho rājā pasenadi kosalo . コーサラ国パセーナディ王は聞いた。
‘‘rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā mamaṃ abbhuyyāto yena kāsī’’ti.『ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王が四部の軍隊を編成し、私に対しカーシ国に進軍したらしい』と。
Atha kho rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ paccuyyāsi yena kāsi. そこでコーサラ国パセーナディ王は四部の軍隊を編成し、ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王に対し、カーシ国に向かった。
Atha kho rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṃ. そしてヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王と、コーサラ国パセーナディ王は戦った。
Tasmiṃ kho pana saṅgāme rājā pasenadi kosalo rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ parājesi, jīvaggāhañca naṃ aggahesi. しかしその戦いでコーサラ国パセーナディ王はヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王を打ち負かし、そして彼を生け捕りにした。
Atha kho rañño pasenadissa kosalassa etadahosi . さてコーサラ国パセーナディ王に、この(思い)があった。
‘‘kiñcāpi kho myāyaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto adubbhantassa dubbhati, atha ca pana me bhāgineyyo hoti.「たとえこのヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王が裏切らない私を裏切るとはいえ、しかし私の甥である。
Yaṃnūnāhaṃ rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ rathakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajjeyya’’nti [ossajjeyyanti (sī. syā. kaṃ. pī.)]. 私はヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王の全象部隊を取り上げ、全騎馬隊を取り上げ、全二輪戦車隊を取り上げ、全歩兵隊を取り上げて、生きたまま彼を放免してはどうだろうか?」と。
Atha kho rājā pasenadi kosalo rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ rathakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajji [ossaji (sī.), ossajji (syā. kaṃ. pī.)]. そこでコーサラ国パセーナディ王は、ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王の全象部隊を取り上げ、全騎馬隊を取り上げ、全二輪戦車隊を取り上げ、全歩兵隊を取り上げて、生きたまま彼を放免した。
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. さて、多くの比丘が午前に着衣して、鉢と衣を持って、サーヴァッティーへ托鉢に入った。
Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; サーヴァッティーで托鉢を行い、食後に鉢食から退き、世尊のもとに近づいた。
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。
Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ . 一隅に座ったその比丘たちは、世尊にこう言った。
‘‘Idha, bhante, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ abbhuyyāsi yena kāsi.「さて尊者よ、ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王は四部の軍隊を編成し、コーサラ国パセーナディ王に対しカーシ国に進軍しました。
Assosi kho, bhante, rājā pasenadi kosalo . 尊者よ、コーサラ国パセーナディ王は聞きました。
‘rājā kira māgadho ajātasattu vedehiputto caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā mamaṃ abbhuyyāto yena kāsī’ti.『ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王が四部の軍隊を編成し、私に対しカーシ国に進軍したらしい』と。
Atha kho, bhante, rājā pasenadi kosalo caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ paccuyyāsi yena kāsi. 尊者よ、そこでコーサラ国パセーナディ王は四部の軍隊を編成し、ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王に対し、カーシ国に向かいました。
Atha kho, bhante, rājā ca māgadho ajātasattu vedehiputto rājā ca pasenadi kosalo saṅgāmesuṃ. そして尊者よ、ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王と、コーサラ国パセーナディ王は戦いました。
Tasmiṃ kho pana, bhante, saṅgāme rājā pasenadi kosalo rājānaṃ māgadhaṃ ajātasattuṃ vedehiputtaṃ parājesi, jīvaggāhañca naṃ aggahesi. そして尊者よ、その戦いでコーサラ国パセーナディ王はヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王を打ち負かし、そして彼を生け捕りにしました。
Atha kho, bhante, rañño pasenadissa kosalassa etadahosi . さて尊者よ、コーサラ国パセーナディ王に、この(思い)がありました。
‘kiñcāpi kho myāyaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto adubbhantassa dubbhati, atha ca pana me bhāgineyyo hoti.『たとえこのヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王が裏切らない私を裏切るとはいえ、しかし私の甥である。
Yaṃnūnāhaṃ rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ sabbaṃ rathakāyaṃ sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajjeyya’’’nti. 私はヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王の全象部隊を取り上げ、全騎馬隊を取り上げ、全二輪戦車隊を取り上げ、全歩兵隊を取り上げて、生きたまま彼を放免してはどうだろうか?』と。
‘‘Atha kho, bhante, rājā pasenadi kosalo rañño māgadhassa ajātasattuno vedehiputtassa sabbaṃ hatthikāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ assakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ rathakāyaṃ pariyādiyitvā sabbaṃ pattikāyaṃ pariyādiyitvā jīvantameva naṃ osajjī’’ti. 尊者よ、そこでコーサラ国パセーナディ王は、ヴェーデーヒの息子、マガダ国アジャータサットゥ王の全象部隊を取り上げ、全騎馬隊を取り上げ、全二輪戦車隊を取り上げ、全歩兵隊を取り上げて、生きたまま彼を放免しました」と。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi . すると世尊はこの意義知られて、その時、これらの偈を語られた。
‘‘Vilumpateva puriso, yāvassa upakappati;「人は彼にとって役立つ限りを奪うが
Yadā caññe vilumpanti, so vilutto viluppati [vilumpati (sī. pī. ka.)]. 他人が奪うとき その奪われたものが奪われる
‘‘Ṭhānañhi maññati bālo, yāva pāpaṃ na paccati; 熟さないまでは 愚者は道理と思う
Yadā ca paccati pāpaṃ, atha dukkhaṃ nigacchati. しかし熟すとき そのときを受ける
‘‘Hantā labhati [labhati hantā (sī. syā. kaṃ.)] hantāraṃ, jetāraṃ labhate jayaṃ; 殺害者は(自分を)殺す者を得 征服者は(自分の)征服者を得る
Akkosako ca akkosaṃ, rosetārañca rosako; ののしる者はののしる者を そして怒り悩ます者は怒り悩ます者を
Atha kammavivaṭṭena, so vilutto viluppatī’’ti. の反転によって その奪われたものが奪われる」と。

1)

sn3.15.txt · 最終更新: by h1roemon