ユーザ用ツール

サイト用ツール


dukkha
dukkha
[複数]諸苦

:d: 苦, 苦痛, 苦悩  [nt.] suffering; pain; misery; agony; discomfort


sukkha:の反対語であり、最頻出・最重要語です。

Katamañca, bhikkhave, dukkhaṃ? それでは比丘たちよ、とは何か?
Pañcupādānakkhandhātissa vacanīyaṃ. それは五取蘊と言われるべきです。
出典: sn22.104
‘‘‘dukkhaṃ, dukkha’nti, bhante, vuccati. 「尊者よ、『』と言われます。 
Katamaṃ nu kho, bhante, dukkha’’nti? 「尊者よ、いったい何がですか?」と。 
‘‘Rūpaṃ kho, rādha, dukkhaṃ, vedanā dukkhā, saññā dukkhā, saṅkhārā dukkhā, viññāṇaṃ dukkhaṃ. 「ラーダよ、であり、であり、であり、であり、です。 
出典: sn23.15
‘‘‘Dukkhaṃ, dukkha’nti, āvuso sāriputta, vuccati.「友サーリプッタよ、『』と言われます。
Katamaṃ nu kho, āvuso, dukkha’’nti? 友よ、いったい何がですか?」と。
‘‘Tisso imā, āvuso, dukkhatā.「友よ、これら三種の苦性
Dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā . 苦性苦性変壊苦性
imā kho, āvuso, tisso dukkhatā’’ti. 友よ、これらが三種の苦性です」と。
出典: sn38.14

類語 domanassa:、 dukkhindriya:苦根、 somanassa:


‘dukkhassa kho, āvuso, pariññatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti.『友よ、遍知のために世尊のもとで梵行は修されます』と。
出典: sn35.81
Pubbe cāhaṃ, anurādha, etarahi ca dukkhañceva paññapemi, dukkhassa ca nirodha’’nti. アヌラーダよ、私は過去も現在も、だけを告知します」と。
出典: sn22.86
Iti hidaṃ, bhikkhave, vuccati ‘dukkhanirodhagāminī samanupassanā’ti. 比丘たちよ、かくなるこれが『に導く見なし』と呼ばれ、
Ayamevettha attho’’ti. これがその意味です」と。
出典: sn22.44
Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā dukkhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. まさにその受けうるゆえに、受けうる縁りて生じ、応じて感受された苦受。それはし、それは寂滅します。
出典: sn12.62
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti, tena bhikkhu sandīyati; もし比丘たちよ、家々に近づくそのようなのその比丘へ、人々が与えないなら、それにより比丘は悩まされ、
so tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. それに起因して彼は体験します。
出典: sn16.4
‘‘Dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca; はまさに生成し とどまり そして消失する
Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatī’’ti. 以外は生成せず 以外はしない」と。
出典: sn5.10
‘‘Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa samudayo?「それでは比丘たちよ、集起とは何か?
出典: sn12.43
‘‘Rūpaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ atītānāgataṃ;「比丘たちよ、過去、未来のであり、
ko pana vādo paccuppannassa! まして現在のそれはなおさらです。
出典: sn22.10
‘‘Rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ.「比丘たちよ、無常であり、
Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; 無常なもの、それはであり、
yaṃ dukkhaṃ tadanattā; なるもの、それは無我であり、
yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. 無我なもの、それは『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と、そのようにこれは如実に正しい智慧で見られるべきです。
出典: sn22.15
‘‘Rūpaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ.「比丘たちよ、であり、
Yopi hetu yopi paccayo rūpassa uppādāya, sopi dukkho. 生起のための、それもです。
Dukkhasambhūtaṃ, bhikkhave, rūpaṃ kuto sukhaṃ bhavissati! 比丘たちよ、から生成したがどうしてになりますか。
出典: sn22.19
‘‘Rūpaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya;「比丘たちよ、証知せず、遍知せず、離貪せず、じないならば尽滅は不可能です。
出典: sn22.24
Yaṃ [ye (sī. ka.)] saṅkhārā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ saṅkhārānaṃ ādīnavo. 無常変壊法であること。これが危難であり、
出典: sn22.26
Vedayatīti kho, bhikkhave, tasmā ‘vedanā’ti vuccati. 比丘たちよ、『感受する(vedayati)』それゆえ『(vedanā)』と言われます。
出典: sn22.79
yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccato jānato passato avijjā pahīyati, vijjā uppajjati. この縁りて生じ、感受される不苦不楽、それも無常と知り見る者の無明じられ、生じます。
出典: sn35.53
‘yaṃ kiñci vedayitaṃ taṃ dukkhasmi’nti. 『何であれ感受されたもの、それはのうちにある』と。 
出典: sn36.11
Evarūpāya cāhaṃ, bhante, dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāye kāyānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; そして尊者よ、私がこのような苦受に触れているとき、私はにおいて随観し熱意と正知念ある者として住します。世間における羨望調伏しつつ。
出典: sn47.30
dukkha.txt · 最終更新: by h1roemon