類語 hetu:因、paccaya:縁
| ‘‘Chando nidānaṃ gāthānaṃ, akkharā tāsaṃ viyañjanaṃ; | 「韻律が諸偈の起因であり 音節がそれらの相である |
| ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti. | 『友よ、有は取が起因で、取が起源で、取が出処で、取が発生源です』と。 |
| ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā. | 「比丘たちよ、これら三種の受は触より生じ、触を根本とし、触を起因とし、触を縁とします。 |
| ‘‘Ekissāpi, bhante, sattiyā haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyetha; | 「尊者よ、たとえ一槍で打たれても、それに起因して苦、憂を体験するでしょう。 |
| ko pana vādo tīhi sattisatehi haññamāno’’ti! | まして三百の槍で打たれたら、言葉もありません」と。 |
| Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti, tena bhikkhu sandīyati; | もし比丘たちよ、家々に近づくそのような心のその比丘へ、人々が与えないなら、それにより比丘は悩まされ、 |
| so tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. | それに起因して彼は苦、憂を体験します。 |
| So tatonidānaṃ anayabyasanaṃ āpajjati. | 彼はそれに起因して不幸と災難に陥ります。 |
| Sāvatthinidānaṃ. | サーヴァッティーにちなむ話。 |
●六師外道プーラナ・カッサパの見解です。
| Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekamaṃsakhalaṃ ekamaṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. | たとえ先端が剃刀の車輪によって、この大地の生き物をひとつの肉塊、ひとつの肉の山積にしても、それに起因する悪はなく、悪の到来もない。 |
mn11:「比丘たちよ、これら四つの取があるが、何が起因で、何が起源で、何が出処で、何が発生源なのか?
これら四つの取は、渇愛が起因で、渇愛が起源で、渇愛が出処で、渇愛が発生源である。