ユーザ用ツール

サイト用ツール


taṇha
taṇhā
渇愛

:d: 渇愛, 愛, 愛欲 [f.] craving; thirst; lust; attachment


‘‘Tisso imā, bhikkhave, taṇhā.「比丘たちよ、これら三種の渇愛があります。
Katamā tisso? いかなる三種か?
Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā . 欲愛有愛無有愛
imā kho, bhikkhave, tisso taṇhā. 比丘たちよ、これらが三種の渇愛です。
出典: sn45.170

このような表現もあります。

Chayime, bhikkhave, taṇhākāyā . 比丘たちよ、これら六集まり
rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā. 接触
Ayaṃ vuccati, bhikkhave, taṇhā. 比丘たちよ、これが渇愛)と呼ばれます。
出典: sn12.2

類語 tasinā:渇求


‘‘Rūpataṇhā, bhikkhave, aniccā vipariṇāmī aññathābhāvī; 「比丘たちよ、無常変壊変異するものであり、 
saddataṇhā…  は … 
gandhataṇhā…  は … 
rasataṇhā…  は … 
phoṭṭhabbataṇhā…  接触は … 
dhammataṇhā aniccā vipariṇāmī aññathābhāvī.  無常変壊変異するものです。 
出典: sn25.8
yo dhammataṇhāya uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo, rogānaṃ ṭhiti, jarāmaraṇassa pātubhāvo.  生起存続転生顕現。それは生起諸病存続顕現です。 
出典: sn26.8
‘‘Sukhino vata arahanto, taṇhā tesaṃ na vijjati;阿羅漢たちはじつに幸福である 彼らの渇愛は見出されず
Asmimāno samucchinno, mohajālaṃ padālitaṃ. 我慢断絶され の網は裂かれた
出典: sn22.76
‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpataṇhā niccā vā aniccā vā’’ti?「ラーフラよ、これをどう思いますか。常住ですか、無常ですか?」と。
出典: sn18.8
‘‘avijjānīvaraṇassa, bhikkhave, bālassa taṇhāya sampayuttassa evamayaṃ kāyo samudāgato.「比丘たちよ、無明(おおい)ある、渇愛結びついた愚者には、このようなこのが生じた。
出典: sn12.19
‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati.「比丘たちよ、取される諸法について楽味随観に住するなら渇愛増長します。
出典: sn12.52
Manosañcetanāya, bhikkhave, āhāre pariññāte tisso taṇhā pariññātā honti. 比丘たちよ、意思食遍知されたとき、三つの渇愛遍知されます。
Tīsu taṇhāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi. 三つの渇愛遍知されたとき、聖弟子のさらになすべきことは何もないと、私は説きます。
出典: sn12.63

後句で世間での愛しきもの快いものであると説かれます。

yaṃ kho loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.『およそ世間での愛しきもの快いもの。この渇愛生じるならそこに生じ、留まるならそこに留まる。
出典: sn12.66
‘ye te samaṇabrāhmaṇā taṇhāsaṅkhayavimuttā, te accantaniṭṭhā accantayogakkhemino accantabrahmacārino accantapariyosānā seṭṭhā devamanussāna’’’nti.渇愛壊滅により解脱したかの沙門、婆羅門たち。彼らは究極の究竟者、究極の瑜伽安穏者、究極の梵行者、究極の完了者、神々と人間たちの最上者です』と。
出典: sn22.4
Yāyaṃ taṇhā ponobhavikā [ponobbhavikā (syā. kaṃ. ka.)] nandīrāgasahagatā [nandirāgasahagatā (sabbattha)] tatratatrābhinandinī, seyyathidaṃ . およそ喜びをともない、あらゆるところに歓喜を求める、再有へ導くこの渇愛、すなわち、
kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā. 欲愛有愛無有愛
出典: sn22.22
Samūlaṃ taṇhamabbuyha [taṇhamabbhuyha (pī. ka.)], nicchāto parinibbuto’’ti. ある渇愛を引き抜いて 飢渇なき者は般涅槃した」と。
出典: sn22.22
Sabbañjahaṃ taṇhākkhaye vimuttaṃ, 一切を捨てた者を 渇愛尽滅のうちに解脱した者を
Tamahaṃ naraṃ ekavihārīti brūmī’’ti. 私はその人々を 独住者と述べる」と。
出典: sn21.10
‘‘Ṭhānaṃ kho panetaṃ, bhikkhave, vijjati yaṃ idhekacco moghapuriso avidvā avijjāgato taṇhādhipateyyena cetasā satthusāsanaṃ atidhāvitabbaṃ maññeyya.「さて比丘たちよ、ここに一部の無知な愚か者が渇愛の威力あるをもって無明に至って、師の教えが超過されるべきと思うようなこともあります。
Iti kira, bho, rūpaṃ anattā, vedanā…『ああ、かくしてこうなるらしい。無我であり、は …
saññā… は …
saṅkhārā… は …
viññāṇaṃ anattā. 無我であり、
Anattakatāni kammāni kathamattānaṃ phusissantīti? 無我によってなされた諸々のがどうして(未来に)に触れるだろうか?』と。
出典: sn22.82
‘‘Seyyathāpi, rādha, kumārakā vā kumārikāyo vā paṃsvāgārakehi kīḷanti.  たとえばラーダよ、少年や少女たちは小さい泥の家で遊びます。 
Yāvakīvañca tesu paṃsvāgārakesu avigatarāgā honti avigatacchandā avigatapemā avigatapipāsā avigatapariḷāhā avigatataṇhā, tāva tāni paṃsvāgārakāni allīyanti keḷāyanti dhanāyanti [manāyanti (sī. pī. ka.)] mamāyanti.  どれほどであれ、それら小さい泥の家へのが離れず、が離れず、愛情が離れず、渇きが離れず、熱悩が離れず、渇愛が離れない間は、彼らは小さい泥の家に粘着し、愛玩し、宝物にし、わが物とします。 
出典: sn23.2
Gaṇḍoti kho, bhikkhave, imassetaṃ cātumahābhūtikassa kāyassa adhivacanaṃ mātāpettikasambhavassa odanakummāsūpacayassa aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṃsanadhammassa. 比丘たちよ、『腫瘍』とは父母より生成し、飯と粥の積集によるもので、無常・腐食・摩耗・崩壊・破砕の性質を持つ、この四大種指示語です。
Gaṇḍamūlanti kho, bhikkhave, taṇhāyetaṃ adhivacanaṃ. 比丘たちよ、『腫瘍』とは渇愛指示語です。
出典: sn35.103
‘‘Yasmiṃ kho, vaccha, samaye imañca kāyaṃ nikkhipati, satto ca aññataraṃ kāyaṃ anupapanno hoti, tamahaṃ taṇhūpādānaṃ vadāmi.「ヴァッチャよ、この投棄して、衆生がどのにも再生していないとき、私はそれを渇愛によると説きます。1)
Taṇhā hissa, vaccha, tasmiṃ samaye upādānaṃ hotī’’ti [hotīti…pe… (ka.)]. なぜならヴァッチャよ、そのときはその渇愛であるから」と。
1)
sambhavesī(再生を求める者):死後すぐに再生しておらず、渇愛により次の生を求めている存在。中有(antarābhava)とは異なる用語であり、原始仏典に特有の表現。
出典: sn44.9
taṇha.txt · 最終更新: by h1roemon