常の, 常住の constant; continuous; permanent
頻出語です。つねに(ある)という意味です。
類語
anicca:無常、sassata:永遠
| Svāhaṃ ajja kathaṃ vajjaṃ, ahaṃ niccomhi sassato’’ti. | いま その私が『私は常住である、永遠である』と、どうして言えようか」と。 |
| ‘‘ayaṃ kho āyasmato brahmadevassa mātā brāhmaṇī brahmuno āhutiṃ niccaṃ paggaṇhāti. | 「このブラフマデーヴァ尊者の母である婆羅門女性は、梵天への供物を常に掲げている。 |
| Yaṃnūnāhaṃ taṃ upasaṅkamitvā saṃvejeyya’’nti. | 私は彼女に近づいて、畏怖させてみようか」と。 |
| ‘‘ehi tvaṃ, tāta sudassana, bhagavato santike imaṃ gāthaṃ pariyāpuṇitvā mama bhattābhihāre (bhattābhihāre) [( ) sī. syā. kaṃ. pī. potthakesu natthi] bhāsa. | 「さあスダッサナ君よ、君は世尊のもとでこの偈を記憶して、私に食事が供されるとき語りなさい。 |
| Ahañca te devasikaṃ kahāpaṇasataṃ (kahāpaṇasataṃ) [( ) sī. syā. kaṃ. potthakesu natthi] niccaṃ bhikkhaṃ pavattayissāmī’’ti. | そして私は君に毎日、常に百カハーパナの施しを続けよう」と。 |
| ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato addakkhuṃ sukhato addakkhuṃ attato addakkhuṃ ārogyato addakkhuṃ khemato addakkhuṃ. | 比丘たちよ、およそ過去の時に沙門、婆羅門の誰であれ、世間での愛しきもの、快いもの、それを常住と見、楽と見、我と見、無病と見、安穏と見た者たち。 |
| Te taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ. | 彼らは渇愛を増やしました。 |
| ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? | 「ラーフラよ、これをどう思いますか。眼は常住ですか、無常ですか?」と。 |
| ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. | 「無常です、尊者よ。」 |
| ‘‘Rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ. | 「比丘たちよ、色は無常であり、 |
| Yopi hetu, yopi paccayo rūpassa uppādāya, sopi anicco. | 色の生起のための因と縁、それも無常です。 |
| Aniccasambhūtaṃ, bhikkhave, rūpaṃ kuto niccaṃ bhavissati! | 比丘たちよ、無常から生成した色がどうして常住になりますか。 |
| ‘so attā so loko, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo’ti. | 『我と世界は同一で、その私は没後も存在し、常住、恒常、永遠、不変壊法である』と。 |
| Yā kho pana sā, bhikkhave, sassatadiṭṭhi saṅkhāro so. | しかし比丘たちよ、その常見。それは行です。 |
| Ettako cepi, bhikkhu, attabhāvapaṭilābho abhavissa nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, nayidaṃ brahmacariyavāso paññāyetha sammā dukkhakkhayāya. | 比丘よ、もしこれくらいでも常住、恒常、永遠、不変壊法な自体の獲得があるならば、正しき苦の尽滅のために梵行住は決して知られなかったでしょう。 |
| ‘‘Niccaṃ utrastamidaṃ cittaṃ, niccaṃ ubbiggamidaṃ [ubbiggidaṃ (mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanāyaṃ)] mano; | 「この心は常におののき この意は常にびくつく |