梵, 梵天, 梵王 the Brahma; the Creator
当時のインドで最高神とされた梵天には、いくつかの種類があります。
類語 brahmapārisajja:梵衆天 paccekabrahma:辟支梵天
| ‘‘Apārutā tesaṃ amatassa dvārā, | 「彼らに不死の門は開かれた |
| Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṃ; | 耳ある者たちは信を解放せよ |
| Vihiṃsasaññī paguṇaṃ na bhāsiṃ, | 害想ある者たちに練達した私は |
| Dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahme’’ti. | 優れた法を人々へ語らなかった 梵天よ」と。 |
| athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. | 比丘たちよ、神々、魔、梵天を含む世界、沙門、婆羅門、王を含む人々のうちで『無上の正等覚を現等覚した』と自認したのです。 |
| ‘‘Anejaṃ te anuppattā, cittaṃ tesaṃ anāvilaṃ; | 彼らは動著なき(境地)にたどり着き 彼らの心は濁りない |
| Loke anupalittā te, brahmabhūtā anāsavā. | 彼らは世間で穢されず 無漏の梵天となった |
| ‘‘ayaṃ kho āyasmato brahmadevassa mātā brāhmaṇī brahmuno āhutiṃ niccaṃ paggaṇhāti. | 「このブラフマデーヴァ尊者の母である婆羅門女性は、梵天への供物を常に掲げている。 |
| Yaṃnūnāhaṃ taṃ upasaṅkamitvā saṃvejeyya’’nti. | 私は彼女に近づいて、畏怖させてみようか」と。 |
| viññāṇaṃ neva vidhūpeti na sandhūpeti. | 識を打ち消さず、くすぶらせもせず、 |
| Vidhūpetvā ṭhito evaṃvimuttacittaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuṃ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti . | 打ち消してとどまりました。比丘たちよ、このように心解脱した比丘を帝釈を含む、梵天を含む、造物主を含む神々はただ遠くから敬礼します。 |
| Pappuyya sambodhimanuttaraṃ sivaṃ, | めでたき無上の等覚に至り |
| Jhāyāmahaṃ brahma raho visārado’’ti. | 梵の熟達者の私は ひそかに禅をなす」と。 |
| So hāvuso, bhagavā jānaṃ jānāti, passaṃ passati – | 友よ、なぜならかの世尊は知る者を知られ、見る者を見られ、 |
| cakkhubhūto, ñāṇabhūto, dhammabhūto, brahmabhūto, vattā, pavattā, atthassa ninnetā, amatassa dātā, dhammassāmī, tathāgato. | 眼であり、智であり、法であり、梵であり、説者、(法輪)転起者、利益に導く方、不死を与える方、法の主人、如来だからです。 |
| Brahmayānarūpaṃ vata, bho’’ti!! | ああ、なんと梵天の乗り物のような姿だ!」と。 |
sn6.4:梵天は、その寿命の長さから、常住の悪見に陥りやすいことが説かれています。