paṭicca:縁りてと同義語で、因果関係を表す言葉です。縁起の頻出語です。
paccati:熟すとの関連を調査中です。
類語 paṭicca:縁りて
| chando ca vūpasanto hoti, vitakko ca vūpasanto hoti, saññā ca vūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; | 欲が寂静であり、尋が寂静であり、想が寂静である。それに縁りても感受される。 |
| ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā. | 「比丘たちよ、これら三種の受は触より生じ、触を根本とし、触を起因とし、触を縁とします。 |
| ‘‘Rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ. | 「比丘たちよ、色は無常であり、 |
| Yopi hetu, yopi paccayo rūpassa uppādāya, sopi anicco. | 色の生起のための因と縁、それも無常です。 |
| Aniccasambhūtaṃ, bhikkhave, rūpaṃ kuto niccaṃ bhavissati! | 比丘たちよ、無常から生成した色がどうして常住になりますか。 |
| ‘‘Atthi, mahāli, hetu atthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāya; | 「マハーリよ、衆生の汚染には因はあり、縁はあります。 |
| sahetū sappaccayā sattā saṃkilissanti. | 因あり、縁ありて衆生は汚染します。 |
| ‘‘Asekhañāṇamuppannaṃ, antimoyaṃ [antimassa (ka.)] samussayo; | 無学の智が生じ これが最後の合成身である |
| Yo sāro brahmacariyassa, tasmiṃ aparapaccayā. | 梵行の真髄 それについて他に縁らない |
| ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yena midhekacce aṇḍajā nāgā uposathaṃ upavasanti vossaṭṭhakāyā ca bhavantī’’ti? | 「尊者よ、いったい何の因、何の縁によって、この世で一部の卵生の竜は布薩に入り、身を棄捨した(禁欲した)者になるのですか?」と。 |
| Jivhā pahātabbā, rasā pahātabbā, jivhāviññāṇaṃ pahātabbaṃ, jivhāsamphasso pahātabbo, yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi pahātabbaṃ. | 比丘たちよ、舌は断じられるべきです。諸味は断じられるべきです。舌識は断じられるべきです。舌触は断じられるべきです。この舌触に縁りて生じ、感受される楽や苦や不苦不楽、それも断じられるべきです。 |
| ‘‘ko nu kho, bho bhāradvāja, hetu ko paccayo yenime daharā bhikkhū susū [susu (sī. ka.)] kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti, addhānañca āpādentī’’ti? | 「友バーラドヴァージャよ、いったい何の因、何の縁によって、これらの若い比丘たちは、黒々とした髪を持ち、幸運な青春の人生初期を具えながら愛欲に耽らず、命つきるまで円満で遍浄な梵行をなし、道のりを進めるのですか?」と。 |
| ‘natthi hetu, natthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāya. | 『衆生の汚染には因はなく、縁はない。1) |
| Ahetū appaccayā sattā saṃkilissanti. | 因なく、縁なく衆生は汚染する。 |
| ‘‘Yo cāvuso, hetu, yo ca paccayo cakkhuviññāṇassa uppādāya, so ca hetu, so ca paccayo sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ aparisesaṃ nirujjheyya. | 「友よ、もし眼識の生起のための因と縁、その因とその縁があらゆる点ですべて、あらゆるあり方でことごとく残りなく滅するならば、 |
| Api nu kho cakkhuviññāṇaṃ paññāyethā’’ti? | そもそも眼識は知られますか?」と。 |