chanda
| chanda | |
|---|---|
| 欲 | 意欲 |
欲、志欲、意欲 / 音律
impulse,excitement;intention,resolution,will;desire for,wish for,delight in/metrics; prosody.
頻出語であり、複合語でもよく使われます。好むこと、望むこと、欲のことです。
残念ながら、別のふさわしい訳語が見つからず、kāma:欲と同じ訳語としておきます。
よい意味で使われる場合、”意欲”と訳す方針です。例えば、”chandasampadā:意欲の具足”1)、”dhammachanda:法意欲”、”chandasamādhi”:意欲定”などです。
類語 欲の関連語
🟦欲🟦
| ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ. | 「比丘たちよ、種々なる界に縁りて種々なる想が生じ、種々なる想に縁りて種々なる思惟が生じ、種々なる思惟に縁りて種々なる欲が生じ、種々なる欲に縁りて種々なる熱悩が生じ、種々なる熱悩に縁りて種々なる探求が生じます。 |
出典: sn14.7
出典: sn22.66
出典: sn8.2
出典: sn22.82
| ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, tissa, rūpe avigatarāgassa avigatacchandassa avigatapemassa avigatapipāsassa avigatapariḷāhassa avigatataṇhassa, tassa rūpassa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? | 「ティッサよ、これをどう思いますか。色への貪が離れず、欲が離れず、愛情が離れず、渇きが離れず、熱悩が離れず、渇愛が離れない者には、その色の変壊、変異により悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じますか?」と。 |
出典: sn22.84
| ‘‘Seyyathāpi, rādha, kumārakā vā kumārikāyo vā paṃsvāgārakehi kīḷanti. | たとえばラーダよ、少年や少女たちは小さい泥の家で遊びます。 |
| Yāvakīvañca tesu paṃsvāgārakesu avigatarāgā honti avigatacchandā avigatapemā avigatapipāsā avigatapariḷāhā avigatataṇhā, tāva tāni paṃsvāgārakāni allīyanti keḷāyanti dhanāyanti [manāyanti (sī. pī. ka.)] mamāyanti. | どれほどであれ、それら小さい泥の家への貪が離れず、欲が離れず、愛情が離れず、渇きが離れず、熱悩が離れず、渇愛が離れない間は、彼らは小さい泥の家に粘着し、愛玩し、宝物にし、わが物とします。 |
出典: sn23.2
出典: sn22.87
出典: sn22.89
出典: sn47.37
🟦意欲🟦
| ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, sīlasampadā…pe… | 「比丘たちよ、それによって未生の八支聖道が生じ、既生の八支聖道が修養、成満に至るような他の一法を、私は見出しません。比丘たちよ、それはすなわち戒の具足です。 …中略… |
| yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… | 比丘たちよ、それはすなわち意欲の具足です。 …中略… |
出典: sn45.78-82
| Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti . | 比丘たちよ、ここに比丘は、意欲定と勤行を備えた神足を修養します。 |
| ‘iti me chando na ca atilīno bhavissati, na ca atippaggahito bhavissati, na ca ajjhattaṃ saṃkhitto bhavissati, na ca bahiddhā vikkhitto bhavissati’. | —— かくなる私の意欲は沈滞し過ぎず、掲げ過ぎず、内に縮まず、外に散乱させまい —— と。 |
出典: sn51.12
chanda.txt · 最終更新: by h1roemon
