ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn22.89

sn22.89『慶摩迦経』Khemakasuttaṃ

Ekaṃ samayaṃ sambahulā therā bhikkhū kosambiyaṃ viharanti ghositārāme. ある時、多数の長老比丘がコーサンビーのゴーシタ園に住していた。
Tena kho pana samayena āyasmā khemako badarikārāme viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. ちょうどその頃、ケーマカ尊者はバダリカ園林に住し、患いしみ重病だった。
Atha kho therā bhikkhū sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhitā āyasmantaṃ dāsakaṃ āmantesuṃ . さて長老比丘たちは夕刻に独坐より立ち上ってダーサカ尊者に呼びかけた。
‘‘ehi tvaṃ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama;「さあ友ダーサカよ、あなたはケーマカ比丘に近づいて下さい。
upasaṅkamitvā khemakaṃ bhikkhuṃ evaṃ vadehi . 近づいてケーマカ尊者に、このように言って下さい。
‘therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .『友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
kacci te, āvuso, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo’’’ti? 友よ、あなたには耐えられていますか、持ちこたえられていますか、苦受は進行せず後退していますか、進行ではなく後退の結果が知られますか?』と。
‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā dāsako therānaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami;「友よ、そのように」と、ダーサカ尊者は長老比丘たちに応えてケーマカ尊者のもとに近づいた。
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ khemakaṃ etadavoca . 近づくとケーマカ尊者にこう言った。
‘‘therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .「友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
‘kacci te, āvuso, khamanīyaṃ…pe…『友よ、あなたには耐えられていますか、 …中略…
no abhikkamo’’’ti? 進行ではなく後退の結果が知られますか?』」と。
‘‘Na me, āvuso, khamanīyaṃ na yāpanīyaṃ…pe…「友よ、私には耐えられそうになく、持ちこたえられそうになく、 …中略…
abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo’’ti. 後退ではなく進行の結果が知られます」と。
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; そこでダーサカ尊者は長老比丘たちに近づいた。
upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca . 近づくと長老比丘たちにこう言った。
‘‘khemako, āvuso, bhikkhu evamāha .「友よ、ケーマカ比丘はこう言いました。
‘na me, āvuso, khamanīyaṃ…pe…『友よ、私には耐えられそうになく、 …中略…
abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo’’’ti. 後退ではなく進行の結果が知られます。』」と。
‘‘Ehi tvaṃ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama;「さあ友ダーサカよ、あなたはケーマカ比丘に近づいて下さい。
upasaṅkamitvā khemakaṃ bhikkhuṃ evaṃ vadehi . 近づいてケーマカ尊者に、このように言って下さい。
‘therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .『友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ . 友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. です。
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassatī’’’ti? ケーマカ尊者はこれら五取蘊のうちどれかを我所見なしていますか?』」と。
‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā dāsako therānaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami;「友よ、そのように」と、ダーサカ尊者は長老比丘たちに応えてケーマカ尊者のもとに近づいた。
upasaṅkamitvā…pe… 近づくと …中略…
therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .「友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
‘‘pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ .『友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho…pe… 、 …中略…
viññāṇupādānakkhandho. です。
Imesu āyasmā khemako pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassatī’’ti? ケーマカ尊者はこれら五取蘊のうちどれかを我所見なしていますか?』」と。
‘‘Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ .「友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho…pe… 、 …中略…
viññāṇupādānakkhandho. です。
Imesu khvāhaṃ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassāmī’’ti. 友よ、私はこれら五取蘊のうちどれも我所見なしていません」と。
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; そこでダーサカ尊者は長老比丘たちに近づいた。
upasaṅkamitvā there bhikkhū etadavoca . 近づくと長老比丘たちにこう言った。
‘‘khemako, āvuso, bhikkhu evamāha .「友よ、ケーマカ比丘はこう言いました。
‘pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ .『友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho…pe… 、 …中略…
viññāṇupādānakkhandho. です。
Imesu khvāhaṃ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassāmī’’’ti. 友よ、私はこれら五取蘊のうちどれも我所見なしていません。』」と。
‘‘Ehi tvaṃ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama;「さあ友ダーサカよ、あなたはケーマカ比丘に近づいて下さい。
upasaṅkamitvā khemakaṃ bhikkhuṃ evaṃ vadehi . 近づいてケーマカ尊者に、このように言って下さい。
‘therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .『友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ . 友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho…pe… 、 …中略…
viññāṇupādānakkhandho. です。
No ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassati. もしケーマカ尊者がこれら五取蘊のうちどれも我所見なしていないなら、
Tenahāyasmā khemako arahaṃ khīṇāsavo’’’ti. それではケーマカ尊者は漏尽阿羅漢ですか?』」と。
‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā dāsako therānaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yenāyasmā khemako…pe…「友よ、そのように」と、ダーサカ尊者は長老比丘たちに応えてケーマカ尊者のもとに近づいた。
therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .「友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
‘‘pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ .『友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho…pe… 、 …中略…
viññāṇupādānakkhandho; です。
no ce kirāyasmā khemako imesu pañcasu upādānakkhandhesu kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassati, tenahāyasmā khemako arahaṃ khīṇāsavo’’ti. もしケーマカ尊者がこれら五取蘊のうちどれも我所見なしていないなら、それではケーマカ尊者は漏尽阿羅漢ですか?』」と。
‘‘Pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ .「友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho…pe… 、 …中略…
viññāṇupādānakkhandho. です。
Imesu khvāhaṃ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassāmi, na camhi arahaṃ khīṇāsavo; 友よ、私はこれら五取蘊のうちどれも我所見なしていませんが、私は漏尽阿羅漢ではありません。
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṃ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī’’ti. それでも友よ、私には五取蘊のうちに『私あり』と会得されます。『これが私である』とは見なしませんが」と。
Atha kho āyasmā dāsako yena therā bhikkhū…pe… そこでダーサカ尊者は長老比丘たちに近づいた。 …中略…
there bhikkhū etadavoca . 長老比丘たちにこう言った。
‘‘khemako, āvuso, bhikkhu evamāha .「友よ、ケーマカ比丘はこう言いました。
pañcime, āvuso, upādānakkhandhā vuttā bhagavatā, seyyathidaṃ . 友よ、これら五取蘊が世尊により説かれました。すなわち、
rūpupādānakkhandho…pe… 、 …中略…
viññāṇupādānakkhandho. です。
Imesu khvāhaṃ, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu na kiñci attaṃ vā attaniyaṃ vā samanupassāmi, na camhi arahaṃ khīṇāsavo; 友よ、私はこれら五取蘊のうちどれも我所見なしていませんが、私は漏尽阿羅漢ではありません。
api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṃ, ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmī’’ti. それでも友よ、私には五取蘊のうちに『私あり』と会得されます。『これが私である』とは見なしませんが」と。
‘‘Ehi tvaṃ, āvuso dāsaka, yena khemako bhikkhu tenupasaṅkama;「さあ友ダーサカよ、あなたはケーマカ比丘に近づいて下さい。
upasaṅkamitvā khemakaṃ bhikkhuṃ evaṃ vadehi . 近づいてケーマカ尊者に、このように言って下さい。
‘therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .『友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
yametaṃ, āvuso khemaka, asmīti vadesi, kimetaṃ asmīti vadesi? 友ケーマカよ、あなたが『私あり』と言うそれ。それは何を『私あり』と言うのですか?
Rūpaṃ asmīti vadesi, aññatra rūpā asmīti vadesi, vedanaṃ… を『私あり』と言うのですか、を除いて『私あり』と言うのですか、を …
saññaṃ… を …
saṅkhāre… を …
viññāṇaṃ asmīti vadesi, aññatra viññāṇā asmīti vadesi. を『私あり』と言うのですか、を除いて『私あり』と言うのですか。
Yametaṃ, āvuso khemaka, asmīti vadesi. 友ケーマカよ、あなたが『私あり』と言うそれ。
Kimetaṃ asmīti vadesī’’’ti? それは何を『私あり』と言うのですか?」と。
‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā dāsako therānaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yenāyasmā khemako tenupasaṅkami;「友よ、そのように」と、ダーサカ尊者は長老比丘たちに応えてケーマカ尊者のもとに近づいた。
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ khemakaṃ etadavoca . 近づくとケーマカ尊者にこう言った。
therā taṃ, āvuso khemaka, evamāhaṃsu .「友ケーマカよ、長老たちはあなたにこう言いました。
‘‘yametaṃ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṃ ‘asmī’ti vadesi? 友ケーマカよ、あなたが『私あり』と言うそれ。それは何を『私あり』と言うのですか?
Rūpaṃ ‘asmī’ti vadesi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi? を『私あり』と言うのですか、を除いて『私あり』と言うのですか、
Vedanaṃ… を …
saññaṃ… を …
saṅkhāre… を …
viññāṇaṃ ‘asmī’ti vadesi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi? を『私あり』と言うのですか、を除いて『私あり』と言うのですか?
Yametaṃ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṃ ‘asmī’ti vadesi’’ti? 友ケーマカよ、あなたが『私あり』と言うそれ。それは何を『私あり』と言うのですか?」と。
‘‘Alaṃ, āvuso dāsaka, kiṃ imāya sandhāvanikāya!「友ダーサカよ、この(伝言の)流転はもう十分ではありませんか。
Āharāvuso, daṇḍaṃ; 友よ、杖を取って下さい、
ahameva yena therā bhikkhū tenupasaṅkamissāmī’’ti. 私こそ長老比丘たちに近づきましょう」と。
Atha kho āyasmā khemako daṇḍamolubbha yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; そこでケーマカ尊者は杖によりかかって長老比丘たちに近づいた。
upasaṅkamitvā therehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi. 近づくと長老比丘たちと挨拶をした。
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ khemakaṃ therā bhikkhū etadavocuṃ . 一隅に座ったケーマカ尊者に、長老比丘たちはこう言った、
‘‘yametaṃ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṃ ‘asmī’ti vadesi?「友ケーマカよ、あなたが『私あり』と言うそれ。それは何を『私あり』と言うのですか?
Rūpaṃ ‘asmī’ti vadesi, aññatra rūpā ‘asmī’ti vadesi? を『私あり』と言うのですか、を除いて『私あり』と言うのですか、
Vedanaṃ… を …
saññaṃ… を …
saṅkhāre… を …
viññāṇaṃ ‘asmī’ti vadesi, aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadesi? を『私あり』と言うのですか、を除いて『私あり』と言うのですか?
Yametaṃ, āvuso khemaka, ‘asmī’ti vadesi, kimetaṃ ‘asmī’ti vadesī’’ti? 友ケーマカよ、あなたが『私あり』と言うそれ。それは何を『私あり』と言うのですか?」と。
‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, rūpaṃ ‘asmī’ti vadāmi;「友よ、私はを『私あり』と言うのではなく、
napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi. を除いて『私あり』と言うのでもなく、
Na vedanaṃ… を…でもなく、 …
na saññaṃ… を…でもなく、 …
na saṅkhāre… を…でもなく、 …
na viññāṇaṃ ‘asmī’ti vadāmi; を『私あり』と言うのでもなく、
napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi. を除いて『私あり』と言うのでもありません。
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṃ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi’’. それでも友よ、私には五取蘊のうちに『私あり』と会得されます。『これが私である』とは見なしませんが。
‘‘Seyyathāpi, āvuso, uppalassa vā padumassa vā puṇḍarīkassa vā gandho. たとえば友よ、青蓮華の、あるいは紅蓮華の、あるいは白蓮華の香りがあるとします。
Yo nu kho evaṃ vadeyya . さて、誰かがこのように語るなら、
‘pattassa gandho’ti vā ‘vaṇṇassa [vaṇḍassa (katthaci)] gandho’ti vā ‘kiñjakkhassa gandho’ti vā sammā nu kho so vadamāno vadeyyā’’ti?『葉の香りがある』とか『茎の香りがある』とか『おしべの香りがある』と。いったい彼は語り手として正しく語っているでしょうか?」と。
‘‘No hetaṃ, āvuso’’.「いいえ、友よ。」
‘‘Yathā kathaṃ, panāvuso, sammā byākaramāno byākareyyā’’ti?「では友よ、どのように解答するなら正しく解答していることになりますか?」と。
‘‘‘Pupphassa gandho’ti kho, āvuso, sammā byākaramāno byākareyyā’’ti.「友よ、『花の香りがある』と解答するなら正しく解答していることになります」と。
‘‘Evameva khvāhaṃ, āvuso, na rūpaṃ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra rūpā ‘asmī’ti vadāmi.「まさにそのように友よ、私はを『私あり』と言うのではなく、を除いて『私あり』と言うのでもなく、
Na vedanaṃ… を…でもなく、 …
na saññaṃ… を…でもなく、 …
na saṅkhāre… を…でもなく、 …
na viññāṇaṃ ‘asmī’ti vadāmi, napi aññatra viññāṇā ‘asmī’ti vadāmi. を『私あり』と言うのではなく、を除いて『私あり』と言うのでもありません。
Api ca me, āvuso, pañcasu upādānakkhandhesu ‘asmī’ti adhigataṃ ‘ayamahamasmī’ti na ca samanupassāmi’’. それでも友よ、私には五取蘊のうちに『私あり』と会得されます。『これが私である』とは見なしませんが。
‘‘Kiñcāpi, āvuso, ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti . 友よ、たとえ聖弟子五下分結じられていても、そのとき彼の、
‘yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato asmīti māno, asmīti chando, asmīti anusayo asamūhato. 五取蘊のうちにかすかに残った”私あり”という、”私あり”という、”私あり”という随眠は、根絶されてません。
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati . 後になって彼は五取蘊において生滅随観者として住します。1)
iti rūpaṃ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;はかくあり、集起はかくあり、消滅はかくあり、
iti vedanā… はかくあり、 …
iti saññā… はかくあり、 …
iti saṅkhārā… はかくあり、 …
iti viññāṇaṃ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti. はかくあり、集起はかくあり、消滅はかくあり』と。
Tassimesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṃ gacchati. 彼がこれら五取蘊において生滅随観しつつ住するとき、およそ彼の五取蘊のうちにかすかに残った根絶されてない”私あり”という、”私あり”という、”私あり”という随眠。それも根絶に至ります。
‘‘Seyyathāpi, āvuso, vatthaṃ saṃkiliṭṭhaṃ malaggahitaṃ. たとえば友よ、衣服は汚染され、よごれが付きます。
Tamenaṃ sāmikā rajakassa anupadajjuṃ. そしてそれを持ち主たちが洗濯人へ渡します。
Tamenaṃ rajako ūse vā khāre vā gomaye vā sammadditvā acche udake vikkhāleti. するとそれを洗濯人は塩地や灰汁や牛糞の中で踏みつけて透明な水で洗い落とします。
Kiñcāpi taṃ hoti vatthaṃ parisuddhaṃ pariyodātaṃ, atha khvassa hoti yeva anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato. しかしその衣服がどれほど遍浄清白になっても、そのときそれのかすかに残った塩地のにおいや灰汁のにおいや牛糞のにおい根絶されていません。
Tamenaṃ rajako sāmikānaṃ deti. そして洗濯人はそれを持ち主に手渡します。
Tamenaṃ sāmikā gandhaparibhāvite karaṇḍake nikkhipanti. するとそれを持ち主たちは、保養された箱に置きます。
Yopissa hoti anusahagato ūsagandho vā khāragandho vā gomayagandho vā asamūhato, sopi samugghātaṃ gacchati. それの根絶されてない、かすかに残った塩地のにおいや灰汁のにおいや牛糞のにおい。それも根絶に至ります。
Evameva kho, āvuso, kiñcāpi ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti yeva pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato. まさにそのように友よ、たとえ聖弟子五下分結じられていても、そのとき彼には五取蘊のうちにかすかに残った”私あり”という、”私あり”という、”私あり”という随眠根絶されていません。
So aparena samayena pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassī viharati. 後になって彼は五取蘊において生滅随観者として住します。
‘Iti rūpaṃ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;はかくあり、集起はかくあり、消滅はかくあり、
iti vedanā… はかくあり、 …
iti saññā… はかくあり、 …
iti saṅkhārā… はかくあり、 …
iti viññāṇaṃ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti. はかくあり、集起はかくあり、消滅はかくあり』と。
Tassa imesu pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato yopissa hoti pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato ‘asmī’ti, māno ‘asmī’ti, chando ‘asmī’ti anusayo asamūhato, sopi samugghātaṃ gacchatī’’ti. 彼がこれら五取蘊において生滅随観しつつ住するとき、およそ彼の五取蘊のうちにかすかに残った”私あり”という、”私あり”という、”私あり”という随眠根絶されていませんが、それも根絶に至ります」と。
Evaṃ vutte, therā bhikkhū āyasmantaṃ khemakaṃ etadavocuṃ . そう言われたとき、長老比丘たちはケーマカ尊者にこう言った、
‘‘na kho [na kho pana (ka.)] mayaṃ āyasmantaṃ khemakaṃ vihesāpekhā pucchimha, api cāyasmā khemako pahosi tassa bhagavato sāsanaṃ vitthārena ācikkhituṃ desetuṃ paññāpetuṃ paṭṭhapetuṃ vivarituṃ vibhajituṃ uttānīkātuṃ.「我々はケーマカ尊者を困らせようとたずねたのではありません。それでもケーマカ尊者は、かの世尊の教えを詳細に述べ、示し、告知し、確定し、開示し、分別し、明白にすることができました。
Tayidaṃ āyasmatā khemakena tassa bhagavato sāsanaṃ vitthārena ācikkhitaṃ desitaṃ paññāpitaṃ paṭṭhapitaṃ vivaritaṃ vibhajitaṃ uttānīkata’’nti. すなわち、かの世尊の教えはケーマカ尊者により詳細に告げられ、示され、告知され、確定され、開示され、分別され、明白にされたのです」と。
Idamavoca āyasmā khemako. ケーマカ尊者はこう言った。
Attamanā therā bhikkhū āyasmato khemakassa bhāsitaṃ abhinanduṃ. 意に適った長老比丘たちは、ケーマカ尊者の所説に歓喜した。
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne saṭṭhimattānaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsu, āyasmato khemakassa cāti. そしてこの解答が説かれたとき、六十人ほどの長老比丘たちとケーマカ尊者の取着せず諸漏より解脱したという。
sn22.89.txt · 最終更新: by h1roemon