| orambhāgiya-saṃyojana |
| 五下分結 | 五つの下分結 |
pañcimāni:五 + orambhāgiya:下分 + saṃyojana:結、結縛
| ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. | 「比丘たちよ、これら五下分結があります。 |
| Katamāni pañca? | 五とは何か。 |
| Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo . | 有身見、迷い、戒禁執取、欲望、悪意。 |
| imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni. | 比丘たちよ、これらが五下分結です。 |
類語 uddhambhāgiya saṃyojana:五上分結
参考 五下分結
| ‘‘Kiñcāpi, āvuso, ariyasāvakassa pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni bhavanti, atha khvassa hoti . | 友よ、たとえ聖弟子の五下分結が断じられていても、そのとき彼の、 |
| ‘yo ca pañcasu upādānakkhandhesu anusahagato asmīti māno, asmīti chando, asmīti anusayo asamūhato. | 五取蘊のうちにかすかに残った”私あり”という慢、”私あり”という欲、”私あり”という随眠は、根絶されてません。 |
| No ce diṭṭheva dhamme paṭikacca aññaṃ ārādheti, no ce maraṇakāle aññaṃ ārādheti, atha pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā antarāparinibbāyī hoti. | もし現法で(死より)先に開悟に達せず、もし死の時に開悟に達しない場合、五下分結の遍尽により中間般涅槃者となります。 |
| Dīghāvu, bhikkhave, upāsako pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā’’ti. | 比丘たちよ、ディーガーヴ優婆塞は五下分結の遍尽ゆえに化生者であり、そこで般涅槃する者であり、その世界から還らざる性質の者(=不還)です」と。 |
mn52:「そこにとどまった彼は、諸漏の尽滅に達する。もしその法の貪により、その法の喜びにより諸漏の尽滅に達しなくても、五下分結の遍尽によって化生者であり、そこで般涅槃して、その世界から還らざる性質となる。」