sn55.3
sn55.3『長寿優婆塞経』Dīghāvuupāsakasuttaṃ
| Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. | ある時、世尊はラージャガハの竹林のリス養餌所に住されていた。 |
| Tena kho pana samayena dīghāvu upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. | さてその時、ディーガーヴ優婆塞は患い、苦しみ、重病だった。 |
| Atha kho dīghāvu upāsako pitaraṃ jotikaṃ gahapatiṃ āmantesi . | するとディーガーヴ優婆塞は、父であるジョーティカ居士に呼びかけた。 |
| ‘‘ehi tvaṃ, gahapati, yena bhagavā tenupasaṅkama; | 「さあ居士よ、あなたは世尊に近づいて下さい。 |
| upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda . | 近づいてから、私の言葉をもって世尊の御足に頂礼して下さい。 |
| ‘dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. | 『尊者よ、ディーガーヴ優婆塞は患い、苦しみ、重病です。 |
| So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. | 彼は世尊の御足に頂礼します』と。 |
| Evañca vadehi . | そしてこう言って下さい。 |
| ‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. | 『尊者よ、どうか世尊はディーガーヴ優婆塞に憐れみをもって近づきたまえ。』と」と。 |
| ‘‘Evaṃ, tātā’’ti kho jotiko gahapati dīghāvussa upāsakassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; | 「息子よ、そのように」と。ジョーティカ居士は、ディーガーヴ優婆塞に応えて、世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho jotiko gahapati bhagavantaṃ etadavoca . | 一隅に座ったジョーティカ居士は、世尊にこう言った。 |
| ‘‘dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. | 『尊者よ、ディーガーヴ優婆塞は患い、苦しみ、重病です。 |
| So bhagavato pāde sirasā vandati. | 彼は世尊の御足に頂礼します』と。 |
| Evañca vadeti . | そしてこう言った。 |
| ‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. | 『尊者よ、どうか世尊はディーガーヴ優婆塞に憐れみをもって近づきたまえ』」と。 |
| Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. | 世尊は、沈黙をもって同意された。 |
| Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; | さて世尊は着衣して、鉢と衣を持ってディーガーヴ優婆塞の住居に近づかれた。 |
| upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. | 近づくと用意された座処に座られた。 |
| Nisajja kho bhagavā dīghāvuṃ upāsakaṃ etadavoca . | 座られると世尊はディーガーヴ優婆塞にこう言われた。 |
| ‘‘kacci te, dīghāvu, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ? | 「ディーガーヴよ、あなたには耐えられていますか、持ちこたえられていますか? |
| Kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; | 苦受は進行せず後退していますか、 |
| paṭikkamosānaṃ paññāyati, no abhikkamo’’ti? | 進行ではなく後退の結果が知られますか?」と。 |
| ‘‘Na me, bhante, khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ. | 「尊者よ、私には耐えられそうになく、持ちこたえられそうになく、 |
| Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; | 私の苦受は後退せず激しく進行し、 |
| abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo’’ti. | 後退ではなく進行の結果が知られます」と。 |
| ‘‘Tasmātiha te, dīghāvu, evaṃ sikkhitabbaṃ . | 「それではディーガーヴよ、ここであなたはこのように学ぶべきです。 |
| ‘buddhe aveccappasādena samannāgato bhavissāmi . | 仏陀に確然たる浄信を備えた者となろう。 |
| itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. | 『かの世尊は阿羅漢、正等覚者、明行足、善逝、世間解、無上の調御丈夫、神々と人間の師、仏陀、世尊である』と。 |
| Dhamme…pe… | 法に …中略… |
| saṅghe…pe… | 僧伽に …中略… |
| ariyakantehi sīlehi samannāgato bhavissāmi akhaṇḍehi…pe… | 聖者所愛の、欠けなき、 …中略… |
| samādhisaṃvattanikehi’. | 定をもたらす戒を備えよう。 |
| Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabba’’nti. | ディーガーヴよ、このようにあなたは学ぶべきです」と。 |
| ‘‘Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṃvijjante te dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. | 「尊者よ、世尊によって示されたこれら四つの預流支について、それらの法は私のうちにあり、そして私はそれらの法のうちに見られます。 |
| Ahañhi, bhante, buddhe aveccappasādena samannāgato . | なぜなら尊者よ、私は仏陀に確然たる浄信を備えています。 |
| itipi so bhagavā…pe… | 『かの世尊は …中略… |
| satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. | 神々と人間の師、仏陀、世尊である』と。 |
| Dhamme…pe… | 法に …中略… |
| saṅghe…pe… | 僧伽に …中略… |
| ariyakantehi sīlehi samannāgato akhaṇḍehi…pe… | 聖者所愛の、欠けなき、 …中略… |
| samādhisaṃvattanikehī’’ti. | 定をもたらす戒を備えています」と。 |
| ‘‘Tasmātiha tvaṃ, dīghāvu, imesu catūsu sotāpattiyaṅgesu patiṭṭhāya cha vijjābhāgiye dhamme uttari bhāveyyāsi. | 「それではディーガーヴよ、ここであなたはこれら四つの預流支に確立した上で、さらに六明分有法を修養しなさい。 |
| Idha tvaṃ, dīghāvu, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāhi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññīti. | ディーガーヴよ、ここであなたは一切諸行において無常を随観し、無常において苦の想ある、苦において無我の想ある、断の想ある、離貪の想ある、滅の想ある者として住しなさい。 |
| Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabba’’nti. | ディーガーヴよ、このようにあなたは学ぶべきです」と。 |
| ‘‘Yeme, bhante, bhagavatā cha vijjābhāgiyā dhammā desitā, saṃvijjante te dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. | 「尊者よ、世尊によって示されたこれら六明分有法について、それらの法は私のうちにあり、そして私はそれらの法のうちに見られます。 |
| Ahañhi, bhante, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāmi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññī. | なぜなら尊者よ、私は一切諸行において無常を随観し、無常において苦の想ある、苦において無我の想ある、断の想ある、離貪の想ある、滅の想ある者として住しています。 |
| Api ca me, bhante, evaṃ hoti . | それでも尊者よ、私にはこのような(思い)があります。 |
| ‘mā hevāyaṃ jotiko gahapati mamaccayena vighātaṃ āpajjī’’’ti [āpajjati (ka.)]. | 『この(父である)ジョーティカ居士が、私の死後、困惑に陥らないように』」と。 |
| ‘‘Mā tvaṃ, tāta dīghāvu, evaṃ manasākāsi. | 「息子ディーガーヴよ、君はそのように作意してはいけない。 |
| Iṅgha tvaṃ, tāta dīghāvu, yadeva te bhagavā āha, tadeva tvaṃ sādhukaṃ manasi karohī’’ti. | さあ息子ディーガーヴよ、世尊が君に説かれたこと。そのことだけを、君は充分に作意しなさい」と。 |
| Atha kho bhagavā dīghāvuṃ upāsakaṃ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. | さて世尊はディーガーヴ優婆塞にこの訓誡をもって諭されると、座から起き上がり立ち去られた。 |
| Atha kho dīghāvu upāsako acirapakkantassa bhagavato kālamakāsi. | さて世尊が去られてまもなく、ディーガーヴ優婆塞は最期を迎えた。 |
| Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; | さて多数の比丘が世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ . | 一隅に座ったその比丘たちは、世尊にこう言った。 |
| ‘‘yo so, bhante, dīghāvu nāma upāsako bhagavatā saṃkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato. | 「尊者よ、世尊の簡略な訓誡によって諭された、かのディーガーヴという優婆塞。その彼は最期を迎えました。 |
| Tassa kā gati, ko abhisamparāyo’’ti? | 彼の行き先はどこで、いかなる次生ですか?」と。 |
| ‘‘Paṇḍito, bhikkhave, dīghāvu upāsako, paccapādi [ahosi saccavādī (syā. kaṃ. pī. ka.)] dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ [na ca dhammādhikaraṇaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] vihesesi [viheṭhesi (itipi aññattha)]. | 「比丘たちよ、賢者であるディーガーヴ優婆塞は、法の随法を行道し、法の事案で私を困らせませんでした。 |
| Dīghāvu, bhikkhave, upāsako pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā’’ti. | 比丘たちよ、ディーガーヴ優婆塞は五下分結の遍尽ゆえに化生者であり、そこで般涅槃する者であり、その世界から還らざる性質の者(=不還)です」と。 |
sn55.3.txt · 最終更新: by h1roemon
