-
-
-
-
聖者は、少なくとも預流果を得た上記の四種類の人々です。修行により1.から順番に達して行くと言われます。
また阿羅漢は無学、その他の人々は(聖者でない仏教徒も含めて)有学と呼ばれます。
類語 cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggala:四双八輩
| ‘idha bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. | 『ここに比丘は尋と伺の寂滅ゆえに、内に明浄ある、心の統一した、尋なき伺なき、定より生じた喜悦と楽ある第二禅を成就して住する。 |
| Ayaṃ vuccati ariyo tuṇhībhāvo’ti. | これが聖なる沈黙と呼ばれる』と。 |
| Idha, gahapati, sutavā ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto na rūpaṃ attato samanupassati, na rūpavantaṃ vā attānaṃ; | 居士よ、ここに聖者たちを見る、聖法を熟知する、聖法にてよく教導され、善人たちを見る、善人法を熟知する、善人法にてよく教導された既聞の聖弟子は色を我と見なさず、また我を色あるものとも、 |
| na attani vā rūpaṃ, na rūpasmiṃ vā attānaṃ. | 色を我のなかにあるとも、我を色のなかにあるとも(見なしません)。 |
| Kodhassa visamūlassa, madhuraggassa devate; | 神霊よ 怒りという最高に甘い毒根の |
| Vadhaṃ ariyā pasaṃsanti, tañhi chetvā na socatī’’ti. | 処刑を聖者たちは推奨する それを断てば悲しまないから」と。 |
| Yena kho, āvuso, lokasmiṃ lokasaññī hoti lokamānī – | 友よ、それにより世界において、世界の想ある者、世界の意ある者となるようなもの、 |
| ayaṃ vuccati ariyassa vinaye loko. | 聖者の律では、これが世界と呼ばれます。 |
| ‘‘Ko nu aññatra mariyebhi, padaṃ sambuddhumarahati; | いったい聖者以外に誰が 句をよく覚るにふさわしいのか |
| Yaṃ padaṃ sammadaññāya, parinibbanti anāsavā’’ti. | 漏なき者たちが正しく理解して般涅槃するような句を」と。 |
| ‘‘‘Samuddo, samuddo’ti, bhikkhave, assutavā puthujjano bhāsati. | 「比丘たちよ、『海、海』と無聞の凡夫は語ります。 |
| Neso, bhikkhave, ariyassa vinaye samuddo. | 比丘たちよ、聖者の律では、これは海ではありません。 |
| ‘‘Imehi kho me, gahapati, tiṃsamattehi vassehi pabbajitassa natthi koci uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro, aññatra naggeyyā ca muṇḍeyyā ca pāvaḷanipphoṭanāya cā’’ti. | 「居士よ、私には、この三十年ほどの出家の間に、裸体と剃髪と抜髪以外に何ひとつ、人法を超えた聖者にふさわしい卓越した智見や安住の会得はありません」と。 |
| ‘‘Yesaṃ kesañci, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā viraddhā, viraddho tesaṃ ariyo maggo [ariyo aṭṭhaṅkiko maggo (ka.) imasmiṃ yeva sutte dissati aṭṭhaṅgikotipadaṃ, na panāññattha iddhipāda anuruddhādīsu] sammā dukkhakkhayagāmī. | 「比丘たちよ、誰であれ、彼らに四念処が欠如していれば、彼らの正しく苦の尽滅に至る聖道は欠如している。 |