ユーザ用ツール

サイト用ツール


ajjhatta
ajjhattaajjhattika
内の内に
内部の内部に

:d: 自の, 内の, 個人的な


常套句として頻出語です。

‘‘Tasmātiha, susima, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti;「それゆえここにスシマよ、過去・未来・現在のいかなるであれ、内の外の粗雑な、微細な、劣った、優れた、遠く、近くのあらゆるを『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と、
出典: sn12.70

六内処という言葉から、とは、すなわち身体の内を示していることがわかります。
たとえばmn28_2:「友よ、もし内なるが壊れてなくても、しかし外の諸色が認識範囲に来ず、適切な集中がないなら、それだけでは対応する部分の顕現はない。」ここで『内なる』というのは肉眼のことです。心眼ではありません。

類語 :a: bahiddhā(bāhira):外の


Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti;  比丘たちよ、ここに比丘は、を見て、内にがあるとき、『私の内にがある』と了知し、
asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti.  内にがないとき、『私の内にはない』と了知します。
出典: sn35.153
‘‘Tayo kho, mahārāja, purisassa dhammā ajjhattaṃ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.「大王よ、三が人の内に生じるとき、不利益・・非安住生じます。
出典: sn3.2
‘‘Kāye vā hānanda, sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. アーナンダよ、があるとき身思として内に苦楽が生じます。
出典: sn12.25
‘‘Alaṃ dāni, bhaṇe, etena bāhirena nahānena.「もうよい、召使いよ、この外の沐浴は。
Alamidaṃ ajjhattaṃ nahānaṃ bhavissati, yadidaṃ . この内なる沐浴1)で十分なのだ。それはすなわち、
bhagavati pasādo’’ti. 世尊への浄信である」と。
出典: sn55.30
‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkha’’nti?「比丘たちよ、いったい何があるとき、何を取し内に苦楽生じるのでしょうか?」と。
出典: sn22.150
Santañca ajjhattaṃ rūpesu rāgaṃ ‘atthi me ajjhattaṃ rūpesu rāgo’ti pajānāti. そして内に諸色へのがあるとき『私の内に諸色へのがある』と了知します。
Yaṃ taṃ, upavāṇa, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rūpappaṭisaṃvedī ca hoti rūparāgappaṭisaṃvedī ca. ウパヴァーナよ、およそ比丘がを見て体験者、そしてへの体験者になり、
出典: sn35.70
Evameva kho, bhikkhave, cakkhusmiṃ sati cakkhusamphassapaccayā uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkhaṃ…pe… まさにそのように比丘たちよ、があるとき、縁りて内に苦楽が生じ、 …中略…
出典: sn35.236
‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ uppādāya, yathayidaṃ .「比丘たちよ、七覚支生起のための内なる支分(要素)として、私は他に一つの支分すら見出しません 。
bhikkhave, yonisomanasikāro. 比丘たちよ、それはすなわち如理作意です。
出典: sn46.49
‘idha bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.『ここに比丘は寂滅ゆえに、内に明浄ある、統一した、なきなき、より生じた喜悦ある第二禅成就して住する。
Idaṃ vuccati dutiyaṃ jhāna’nti. これが第二禅と呼ばれる』と。
出典: sn40.2
ajjhatta.txt · 最終更新: by h1roemon