ユーザ用ツール

サイト用ツール


aṅga
aṅga
部分支分(支)肢体項目

:d: 1.部分, 支分, 肢体, 身分, 関心, 理由 2.手の占相, 手足判断


伝統的には支分(支)と訳されます。支という言葉が八聖道や七覚として重要語に組み込まれています。
用例を見ると項目という訳語がぴったりする場合があるので、当wikiではこの訳語も採用します。

類語 dhātu:要素、界(機能的に近い場合があります。)


🟦部分🟦

Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccatī’’ti. それらのゆえに彼は動揺せず、動揺しない者は楽住し、楽住する比丘は『その部分鎮火された者』と言われます」と。
出典: sn22.43

🟦支分🟦

‘‘Evaṃ sabbaṅgasampannaṃ, muniṃ dukkhassa pāraguṃ; このように すべての支分を具えて彼岸に至った牟尼
Anekākārasampannaṃ, payirupāsanti gotama’’nti. たくさんの様相を具えたゴータマに 彼らは列座する」と。
出典: sn8.10
Katamehi pañcahaṅgehi samannāgato hoti? どの五支分を備えているのでしょうか?
Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. 無学を備え、無学を備え、無学を備え、無学解脱を備え、無学解脱智見を備えています。
出典: sn3.24
‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;「『(満月の)十四、十五日目に また半月の八日目
Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. そして神変の半月に 八支分をよく具えて1)
‘‘Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye; 布薩に入り梵行をなすような者たち
Na tehi yakkhā kīḷanti, iti me arahataṃ sutaṃ; ヤッカたちは彼らと戯れない』と 私は阿羅漢たちから聞いた
出典: sn10.5
Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti. 比丘たちよ、これら四支分を備えた言葉悪語でなく善語であり、識者たちにとって、罪がなく、叱責されることもありません」と。
出典: sn8.5
‘‘‘Nelaṅga’nti kho, bhante, sīlānametaṃ adhivacanaṃ.「尊者よ、『支分に欠陥なき』とは指示語です。
出典: sn41.5
sammādiṭṭhi…pe… 正見 …中略…
sammāsati [sammāsamādhi (sī. syā. kaṃ. ka.)]. 正念があり、
Yā kho, bhikkhave, imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā saparikkhāratā [saparikkhatā (sī. pī.)] . 比丘たちよ、これら七支分による、資具を備えた一境性です。
出典: sn45.28
‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ uppādāya, yathayidaṃ .「比丘たちよ、七覚支生起のための内なる支分(要素)として、私は他に一つの支分すら見出しません 。
bhikkhave, yonisomanasikāro. 比丘たちよ、それはすなわち如理作意です。
出典: sn46.49
‘‘Bāhiraṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ uppādāya, yathayidaṃ .「比丘たちよ、七覚支生起のための外なる支分(要素)として、私は他に一つの支分見出しません 。
bhikkhave, kalyāṇamittatā. 比丘たちよ、それは善友であることです。
出典: sn46.50

🟦肢体🟦

🟦項目🟦

‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mātugāmo ekantaamanāpo hoti purisassa.「比丘たちよ、五項目を備えた女性は、男性にとって全く嫌なものです。
出典: sn37.1
Rūpabalena ca, bhikkhave, mātugāmo samannāgato hoti, na ca bhogabalena –  比丘たちよ、女性が容姿を備え、財のを備えていないとき、
evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti.  そのような彼女は、その項目において不完全です。
出典: sn37.29

🟦要素🟦

aṅga.txt · 最終更新: by h1roemon