1.部分, 支分, 肢体, 身分, 関心, 理由 2.手の占相, 手足判断
伝統的には支分(支)と訳されます。支という言葉が八支聖道や七覚支として重要語に組み込まれています。
用例を見ると項目という訳語がぴったりする場合があるので、当wikiではこの訳語も採用します。
類語 dhātu:要素、界(機能的に近い場合があります。)
🟦部分🟦
| Tesaṃ pahānā na paritassati, aparitassaṃ sukhaṃ viharati, sukhavihārī bhikkhu ‘tadaṅganibbuto’ti vuccatī’’ti. | それらの断ゆえに彼は動揺せず、動揺しない者は楽住し、楽住する比丘は『その部分が鎮火された者』と言われます」と。 |
🟦支分🟦
| ‘‘Evaṃ sabbaṅgasampannaṃ, muniṃ dukkhassa pāraguṃ; | このように すべての支分を具えて苦の彼岸に至った牟尼に |
| Anekākārasampannaṃ, payirupāsanti gotama’’nti. | たくさんの様相を具えたゴータマに 彼らは列座する」と。 |
| Katamehi pañcahaṅgehi samannāgato hoti? | どの五支分を備えているのでしょうか? |
| Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. | 無学の戒蘊を備え、無学の定蘊を備え、無学の慧蘊を備え、無学の解脱蘊を備え、無学の解脱智見蘊を備えています。 |
| ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; | 「『(満月の)十四、十五日目に また半月の八日目 |
| Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. | そして神変の半月に 八支分をよく具えて1) |
| ‘‘Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye; | 布薩に入り梵行をなすような者たち |
| Na tehi yakkhā kīḷanti, iti me arahataṃ sutaṃ; | ヤッカたちは彼らと戯れない』と 私は阿羅漢たちから聞いた |
| Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti. | 比丘たちよ、これら四支分を備えた言葉は悪語でなく善語であり、識者たちにとって、罪がなく、叱責されることもありません」と。 |
| ‘‘‘Nelaṅga’nti kho, bhante, sīlānametaṃ adhivacanaṃ. | 「尊者よ、『支分に欠陥なき』とは戒の指示語です。 |
| sammādiṭṭhi…pe… | 正見 …中略… |
| sammāsati [sammāsamādhi (sī. syā. kaṃ. ka.)]. | 正念があり、 |
| Yā kho, bhikkhave, imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā saparikkhāratā [saparikkhatā (sī. pī.)] . | 比丘たちよ、これら七支分による、資具を備えた心の一境性です。 |
| ‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ uppādāya, yathayidaṃ . | 「比丘たちよ、七覚支の生起のための内なる支分(要素)として、私は他に一つの支分すら見出しません 。 |
| bhikkhave, yonisomanasikāro. | 比丘たちよ、それはすなわち如理作意です。 |
| ‘‘Bāhiraṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ uppādāya, yathayidaṃ . | 「比丘たちよ、七覚支の生起のための外なる支分(要素)として、私は他に一つの支分も見出しません 。 |
| bhikkhave, kalyāṇamittatā. | 比丘たちよ、それは善友であることです。 |
🟦肢体🟦
🟦項目🟦
| ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mātugāmo ekantaamanāpo hoti purisassa. | 「比丘たちよ、五項目を備えた女性は、男性にとって全く嫌なものです。 |
| Rūpabalena ca, bhikkhave, mātugāmo samannāgato hoti, na ca bhogabalena – | 比丘たちよ、女性が容姿の力を備え、財の力を備えていないとき、 |
| evaṃ so tenaṅgena aparipūro hoti. | そのような彼女は、その項目において不完全です。 |
🟦要素🟦