byakata
| v(b)yākaroti | v(b)yākata | v(b)yākaraṇa | veyyākaraṇa |
|---|---|---|---|
| 授記する | 授記された | 授記 | |
| 解答する | 解答された | 解答 | |
| 明言する | 明言された | 明言 | |
n.解答, 解説, 記説, 記別, 授記 m. 文法, 文典, 文典家 [nt.] grammar; explanation; answer; declaration
vi:分離・詳細 + ā:こちらへ + √kar:作る・なす = 「(伏せられていたものを)詳細に解き明かす」「隠さずはっきりと出力する」
明言したり、解答することです。ときに予言的な内容も含みます。異教徒、弟子、誰に対しても使われる一般的な言葉です。
当WIKIでは、死後の状態の明言や予言的な内容の場合に授記という訳語とします。
ちなみに、avyākata(アビャーカタ)は否定の接頭辞がついた言葉で(ブッダに)明言されてない、解答されていないという意味で、無記と訳されることもあります。
類語 paññāpeti:告知する
🟦授記🟦
出典: sn6.9
| ‘ayaṃ kho pūraṇo kassapo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa. | 『このプーラナ・カッサパは僧伽をもち、会衆をもち、会衆の師であり、有名で名声があり、多くの人々に善いと認められた教祖である。 |
| Sopi sāvakaṃ abbhatītaṃ kālaṅkataṃ upapattīsu byākaroti . | 彼はまた、死去し最期を迎えた弟子に、再生について授記する。 |
| ‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno’ti. | ”その者はどこそこに再生した。あの者はどこそこに再生した。”と。 |
出典: sn44.9
| Sace kho panāhaṃ, bhante, bhagavato [bhagavatā (syā. kaṃ.)] paṭhamataraṃ kālaṃ kareyyaṃ, anacchariyaṃ kho panetaṃ yaṃ maṃ bhagavā evaṃ byākareyya . | また尊者よ、もし世尊より先に私が最期を迎えたとして、世尊が私を次のように授記されたとしても、それは驚くにあたりません。 |
| ‘natthi taṃ saṃyojanaṃ yena saṃyojanena saṃyutto citto gahapati puna imaṃ lokaṃ āgaccheyyā’’’ti. | 『チッタ居士がその結縛によって結ばれ、再びこの世界にやって来るような、そのような結縛は存在しません』」と。 |
出典: sn41.9
| Tassa kā gati ko abhisamparāyo’’ti? | 彼の行き先はどこで、いかなる次生ですか?」と。 |
| ‘‘Paṇḍito, bhikkhave, puṇṇo kulaputto [kulaputto ahosi (sabbattha)], paccapādi [saccavādī (syā. kaṃ. ka.)] dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ vihesesi [viheṭhesi (sī. syā. kaṃ.)]. | 「比丘たちよ、賢者である良家の子息プンナは、法の随法を行道し、法の事案で私を困らせませんでした。 |
| Parinibbuto, bhikkhave, puṇṇo kulaputto’’ti. | 比丘たちよ、良家の子息プンナは般涅槃しました」と。 |
出典: sn35.88
出典: sn55.4
| ‘‘Yato kho, gahapati, ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya . | 「居士よ、聖弟子において五つの恐怖と怨みは寂静となり、四つの預流支を備え、彼には聖なる筋道が智慧によってよく見られ、よく見抜かれているならば、彼が望むなら自ら自己に授記できます。 |
出典: sn12.41
🟦解答🟦
出典: sn35.245
出典: sn22.89
出典: sn3.12
出典: sn3.24
| ‘‘puccheyyāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ kiñcideva [kañcideva (?)] desaṃ, sace me bhagavā okāsaṃ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā’’ti? | 「尊者よ、もし世尊が私へ質問の解答への機会を頂けるなら、私は世尊にいくつかの点を問いたいです」と。 |
出典: sn22.82
| Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva samaṇassa gotamassa assāma, na ca samaṇaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto [vādānuvādo (ka.) dī. ni. 1.381] gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti? | また我々はどのように解答すれば沙門ゴータマの説かれたままを説く者であり、沙門ゴータマを事実でないことによって貶めず、法の随法を解答しており、そして誰であれ法に則った随説者が咎められる立場にならないのですか?」と。 |
出典: sn12.24
| ‘‘Sace taṃ, ānanda, evaṃ puccheyyuṃ . | 「アーナンダよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| ‘katamesaṃ, āvuso ānanda, dhammānaṃ uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa [ṭhitānaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] aññathattaṃ paññāyatī’ti? | 『友アーナンダよ、いかなる諸法の生起が知られ、衰滅が知られ、存続の異変が知られるのですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭho tvaṃ, ānanda, kinti byākareyyāsī’’ti? | アーナンダよ、こう問われた君は何と解答しますか?」と。 |
出典: sn22.37
🟦明言🟦
byakata.txt · 最終更新: by h1roemon
