sn44.7
sn44.7『目犍連経』Moggallānasuttaṃ
| Atha kho vacchagotto paribbājako yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; | さてヴァッチャ姓の遍歴行者はマハーモッガッラーナ尊者のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena saddhiṃ sammodi. | 近づいてマハーモッガッラーナ尊者と挨拶を交わした。 |
| Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. | 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca . | 一隅に座ったヴァッチャ姓の遍歴行者は、マハーモッガッラーナ尊者にこう言った。 |
| ‘‘Kiṃ nu kho, bho moggallāna, sassato loko’’ti? | 「友モッガッラーナよ、いったい世界は永遠ですか?」と。 |
| ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, vaccha, bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これは世尊により明言されていません、 |
| ‘sassato loko’’’ti. | 『世界は永遠である』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ pana, bho moggallāna, asassato loko’’ti? | 「では友モッガッラーナよ、世界は永遠でないのですか?」と。 |
| ‘‘Etampi kho, vaccha, abyākataṃ bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これも世尊により明言されていません、 |
| ‘asassato loko’’’ti. | 『世界は永遠でない』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ nu kho, bho moggallāna, antavā loko’’ti? | 「友モッガッラーナよ、いったい世界は果てがありますか?」と。 |
| ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, vaccha, bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これは世尊により明言されていません、 |
| ‘antavā loko’’’ti. | 『世界は果てがある』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ pana, bho moggallāna, anantavā loko’’ti? | 「では友モッガッラーナよ、世界は果てがないのですか?」と。 |
| ‘‘Etampi kho, vaccha, abyākataṃ bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これも世尊により明言されていません、 |
| ‘anantavā loko’’’ti. | 『世界は果てがない』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ nu kho, bho moggallāna, taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’’nti? | 「友モッガッラーナよ、いったい命と体は同一ですか?」と。 |
| ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, vaccha, bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これは世尊により明言されていません、 |
| ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’’’nti. | 『命と体は同一である』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ pana, bho moggallāna, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’’nti? | 「では友モッガッラーナよ、命と体は異なりますか?」と。 |
| ‘‘Etampi kho, vaccha, abyākataṃ bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これも世尊により明言されていません、 |
| ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’’’nti. | 『命と体は異なる』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ nu kho, bho moggallāna, hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? | 「友モッガッラーナよ、いったい如来は死後に存在しますか?」と。 |
| ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, vaccha, bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これは世尊により明言されていません、 |
| ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. | 『如来は死後に存在する』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ pana, bho moggallāna, na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? | 「では友モッガッラーナよ、如来は死後に存在しないのですか?」と。 |
| ‘‘Etampi kho, vaccha, abyākataṃ bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これも世尊により明言されていません、 |
| ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. | 『如来は死後に存在しない』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ nu kho, bho moggallāna, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? | 「友モッガッラーナよ、いったい如来は死後に存在し、そして存在しないのですか?」と。 |
| ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, vaccha, bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これは世尊により明言されていません、 |
| ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. | 『如来は死後に存在し、そして存在しない』とは。」 |
| ‘‘Kiṃ pana, bho moggallāna, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? | 「では友モッガッラーナよ、如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもないのですか?」と。 |
| ‘‘Etampi kho, vaccha, abyākataṃ bhagavatā . | 「ヴァッチャよ、これも世尊により明言されていません、 |
| ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. | 『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない。』とは。」 |
| ‘‘Ko nu kho, bho moggallāna, hetu ko paccayo, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | 「友モッガッラーナよ、いったい何の因、何の縁によって、このように問われた異教徒の遍歴行者たちには、次のような明言があるのですか? |
| sassato lokoti vā, asassato lokoti vā, antavā lokoti vā, anantavā lokoti vā, taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā? | 『世界は永遠である』とか、『世界は永遠でない』とか、『世界は果てがある』とか、『世界は果てがない』とか、『命と体は同一である』とか、『命と体は異なる』とか、『如来は死後に存在する』とか、『如来は死後に存在しない』とか、『如来は死後に存在し、そして存在しない』とか、『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない』」と。 |
| Ko pana, bho moggallāna, hetu ko paccayo, yena samaṇassa gotamassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | 「友モッガッラーナよ、いったい何の因、何の縁によって、このように問われた沙門ゴータマには、次のような明言はないのですか? |
| sassato lokotipi, asassato lokotipi, antavā lokotipi, anantavā lokotipi, taṃ jīvaṃ taṃ sarīrantipi, aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīrantipi, hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi, na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipī’’ti? | 『世界は永遠である』とも、『世界は永遠でない』とも、『世界は果てがある』とも、『世界は果てがない』とも、『命と体は同一である』とも、『命と体は異なる』とも、『如来は死後に存在する』とも、『如来は死後に存在しない』とも、『如来は死後に存在し、そして存在しない』とも、『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない』とも。」 |
| ‘‘Aññatitthiyā kho, vaccha, paribbājakā cakkhuṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti…pe… | 「ヴァッチャよ、異教徒の遍歴行者たちは眼を『これは私のもの、これが私である、これは私の我』と見なし、 …中略… |
| jivhaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti…pe… | 舌を『これは私のもの、これが私である、これは私の我』と見なし、 …中略… |
| manaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti. | 意を『これは私のもの、これが私である、これは私の我』と見なします。 |
| Tasmā aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | それゆえこのように問われた異教徒の遍歴行者たちには、次のような明言があるのです。 |
| sassato lokoti vā…pe… | 『世界は永遠である』とか、 …中略… |
| neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā. | 『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない』と。 |
| Tathāgato ca kho, vaccha, arahaṃ sammāsambuddho cakkhuṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati…pe… | しかしヴァッチャよ、阿羅漢・正等覚者たる如来は、眼を『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と見なし、 …中略… |
| jivhaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati…pe… | 舌を『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と見なし、 …中略… |
| manaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. | 意を『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と見なします。 |
| Tasmā tathāgatassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | それゆえこのように問われた如来には、次のような明言はないのです。 |
| sassato lokotipi…pe… | 『世界は永遠である』とも、 …中略… |
| neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipī’’ti. | 『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない。』とも。」 |
| Atha kho vacchagotto paribbājako uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; | さてヴァッチャ姓の遍歴行者は座から起き上がり、世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. | 近づいて世尊と挨拶を交わした。 |
| Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. | 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca . | 一隅に座ったヴァッチャ姓の遍歴行者は、世尊にこう言った。 |
| ‘‘kiṃ nu kho, bho gotama, sassato loko’’ti? | 「友ゴータマよ、いったい世界は永遠ですか?」と。 |
| Abyākataṃ kho etaṃ, vaccha, mayā . | 「ヴァッチャよ、これは私により明言されていません、 |
| ‘sassato loko’ti…pe…. | 『世界は永遠である』とは。 …中略… |
| ‘‘Kiṃ pana, bho gotama, neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? | 「では友ゴータマよ、如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもないのですか?」と。 |
| ‘‘Etampi kho, vaccha, abyākataṃ mayā . | 「ヴァッチャよ、これも私により明言されていません、 |
| ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. | 『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない。』とは。」 |
| ‘‘Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | 「友ゴータマよ、いったい何の因、何の縁によって、このように問われた異教徒の遍歴行者たちには、次のような明言があるのですか? |
| ‘sassato loko’ti vā…pe… | 『世界は永遠である』とか、 …中略… |
| ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā? | 如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない』と。 |
| Ko pana, bho gotama, hetu ko paccayo, yena bhoto gotamassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | また友ゴータマよ、何の因、何の縁によって、このように問われた友ゴータマには、次のような明言はないのですか? |
| ‘sassato loko’tipi…pe… | 『世界は永遠である』とも、 …中略… |
| ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipī’’ti? | 『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない。』とも。」 |
| ‘‘Aññatitthiyā kho, vaccha, paribbājakā cakkhuṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti…pe… | 「ヴァッチャよ、異教徒の遍歴行者たちは眼を『これは私のもの、これが私である、これは私の我』と見なし、 …中略… |
| jivhaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti…pe… | 舌を『これは私のもの、これが私である、これは私の我』と見なし、 …中略… |
| manaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassanti. | 意を『これは私のもの、これが私である、これは私の我』と見なします。 |
| Tasmā aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | それゆえこのように問われた異教徒の遍歴行者たちには、次のような明言があるのです。 |
| ‘sassato loko’ti vā…pe… | 『世界は永遠である』とか、 …中略… |
| ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā. | 『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない』と。 |
| Tathāgato ca kho, vaccha, arahaṃ sammāsambuddho cakkhuṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati…pe… | しかしヴァッチャよ、阿羅漢・正等覚者たる如来は、眼を『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と見なし、 …中略… |
| jivhaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati…pe… | 舌を『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と見なし、 …中略… |
| manaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. | 意を『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と見なします。 |
| Tasmā tathāgatassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti . | それゆえこのように問われた如来には、次のような明言はないのです。 |
| ‘sassato loko’tipi, ‘asassato loko’tipi, ‘antavā loko’tipi, ‘anantavā loko’tipi, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’ntipi, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’ntipi, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipī’’ti. | 『世界は永遠である』とも、『世界は永遠でない』とも、『世界は果てがある』とも、『世界は果てがない』とも、『命と体は同一である』とも、『命と体は異なる』とも、『如来は死後に存在する』とも、『如来は死後に存在しない』とも、『如来は死後に存在し、そして存在しない』とも、『如来は死後に存在するのでもなく、存在しないのでもない』とも。」 |
| ‘‘Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! | 「友ゴータマよ、稀有なことです。友ゴータマよ、未曾有なことです。 |
| Yatra hi nāma satthu ca [satthussa ca (sī. pī.), satthu ceva (khemāsutte)] sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na virodhayissati, yadidaṃ aggapadasmiṃ. | なんと、師と弟子の(語る)意味と意味、表現と表現が合流し、合致し、その句の端まで矛盾することがないとは。 |
| Idānāhaṃ, bho gotama, samaṇaṃ mahāmoggallānaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ apucchiṃ. | 友ゴータマよ、私はたった今、沙門マハーモッガッラーナに近づいて、この意味を問いました。 |
| Samaṇopi me moggallāno etehi padehi etehi byañjanehi tamatthaṃ byākāsi, seyyathāpi bhavaṃ gotamo. | 沙門マハーモッガッラーナもまた、まるで尊者ゴータマのように、これらの句、これらの表現によって、この意味を私に解答しました。 |
| Acchariyaṃ, bho gotama, abbhutaṃ, bho gotama! | 友ゴータマよ、稀有なことです。友ゴータマよ、未曾有なことです。 |
| Yatra hi nāma satthu ca sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na virodhayissati, yadidaṃ aggapadasmi’’nti. | なんと、師と弟子の(語る)意味と意味、表現と表現が合流し、合致し、その句の端まで矛盾することがないとは」と。 |
sn44.7.txt · 最終更新: by h1roemon
