ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn41.8

sn41.8『尼乾陀若提子経』Nigaṇṭhanāṭaputtasuttaṃ

Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto [nātaputto (sī.)] macchikāsaṇḍaṃ anuppatto hoti mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhiṃ. さてその頃、ニガンタ・ナータプッタは、ニガンタ派の大会衆と共にマッチカーサンダに到着していた。
Assosi kho citto gahapati . チッタ居士は聞いた、
‘‘nigaṇṭho kira nāṭaputto macchikāsaṇḍaṃ anuppatto mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhi’’nti.「ニガンタ・ナータプッタが、ニガンタ派の大会衆と共にマッチカーサンダに到着したそうだ」と。
Atha kho citto gahapati sambahulehi upāsakehi saddhiṃ yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami; さてチッタ居士は多くの優婆塞と共にニガンタ・ナータプッタに近づいた。
upasaṅkamitvā nigaṇṭhena nāṭaputtena saddhiṃ sammodi. 近づいてニガンタ・ナータプッタと挨拶を交わした。
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho cittaṃ gahapatiṃ nigaṇṭho nāṭaputto etadavoca . 一隅に座ったチッタ居士に、ニガンタ・ナータプッタはこう言った。
‘‘saddahasi tvaṃ, gahapati, samaṇassa gotamassa .居士よ、君は沙門ゴータマの
atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṃ nirodho’’ti?なきなきがあり、がある』という説をじていますか?」と。1)
‘‘Na khvāhaṃ ettha, bhante, bhagavato saddhāya gacchāmi.「尊者よ、私はそのことに、世尊へのによって至るのではありません。
Atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṃ nirodho’’ti.なきなきがあり、がある』と。」
Evaṃ vutte, nigaṇṭho nāṭaputto ulloketvā [sakaṃ parisaṃ apaloketvā (sī. syā. kaṃ.), oloketvā (sī. aṭṭha. syā. aṭṭha.)] etadavoca . そう言われて、ニガンタ・ナータプッタは自分の会衆を振り返るとこう言った。
‘‘idaṃ bhavanto passantu, yāva ujuko cāyaṃ citto gahapati, yāva asaṭho cāyaṃ citto gahapati, yāva amāyāvī cāyaṃ citto gahapati, vātaṃ vā so jālena bādhetabbaṃ maññeyya, yo vitakkavicāre nirodhetabbaṃ maññeyya, sakamuṭṭhinā vā so gaṅgāya sotaṃ āvāretabbaṃ maññeyya, yo vitakkavicāre nirodhetabbaṃ maññeyyā’’ti.「諸君、これをご覧なさい。このチッタ居士がいかに正直で、このチッタ居士がいかに人を騙さず、このチッタ居士がいかにまやかしなき者であることか。滅すべきなどと思う者は、まるで風を網で捉えられると思い、あるいは自分の拳でガンガーの流れをせき止められると思うに等しい」と。
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, bhante, katamaṃ nu kho paṇītataraṃ .「尊者よ、これをどう思いますか。いったいどちらがより優れていますか、
ñāṇaṃ vā saddhā vā’’ti? では?」と。
‘‘Saddhāya kho, gahapati, ñāṇaṃyeva paṇītatara’’nti.居士よ、より優れています」と。
‘‘Ahaṃ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi.「尊者よ、私は望むままに、諸欲から遠離して、不善諸法から遠離して、ありある、遠離より生じた喜悦ある初禅成就して住します。
Ahaṃ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… 比丘たちよ、私は望むままに、寂滅ゆえに、 …中略…
dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. 第二禅成就して住します。
Ahaṃ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, pītiyā ca virāgā…pe… 比丘たちよ、私は望むままに、喜悦退色ゆえに、 …中略…
tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. 第三禅成就して住します。
Ahaṃ kho, bhante, yāvadeva ākaṅkhāmi, sukhassa ca pahānā…pe… 比丘たちよ、私は望むままに、ゆえに …中略…
catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. 第四禅成就して住します。
Na so khvāhaṃ, bhante, evaṃ jānanto evaṃ passanto kassa aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā saddhāya gamissāmi? 尊者よ、このように知り、このように見ているこの私は、他のいかなる沙門、婆羅門をじて進む必要があるでしょうか、
Atthi avitakko avicāro samādhi, atthi vitakkavicārānaṃ nirodho’’ti.なきなきがあり、がある』と。」
Evaṃ vutte, nigaṇṭho nāṭaputto sakaṃ parisaṃ apaloketvā etadavoca . そう言われて、ニガンタ・ナータプッタは自分の会衆を振り返るとこう言った。
‘‘idaṃ bhavanto passantu, yāva anujuko cāyaṃ citto gahapati, yāva saṭho cāyaṃ citto gahapati, yāva māyāvī cāyaṃ citto gahapatī’’ti. 諸君、これをご覧なさい。このチッタ居士がいかに不正直で、このチッタ居士がいかに人を騙し、このチッタ居士がいかにまやかす者であることか」と。
‘‘Idāneva kho te [idāneva ca pana (syā. kaṃ. ka.)] mayaṃ, bhante, bhāsitaṃ .「尊者よ、今しがた、あなたが私たちに語ったことを、
‘evaṃ ājānāma idaṃ bhavanto passantu, yāva ujuko cāyaṃ citto gahapati, yāva asaṭho cāyaṃ citto gahapati, yāva amāyāvī cāyaṃ citto gahapatī’ti. このように理解します。『諸君、これをご覧なさい。このチッタ居士がいかに正直で、このチッタ居士がいかに人を騙さず、このチッタ居士がいかにまやかしなき者であることか』と。
Idāneva ca pana mayaṃ, bhante, bhāsitaṃ . そして尊者よ、今しがた、あなたが私たちに語ったことを、
‘evaṃ ājānāma idaṃ bhavanto passantu, yāva anujuko cāyaṃ citto gahapati, yāva saṭho cāyaṃ citto gahapati, yāva māyāvī cāyaṃ citto gahapatī’ti. このようにも理解します。『諸君、これをご覧なさい。このチッタ居士がいかに不正直で、このチッタ居士がいかに人を騙し、このチッタ居士がいかにまやかす者であることか』と。
Sace te, bhante, purimaṃ saccaṃ, pacchimaṃ te micchā. 尊者よ、もしあなたの前の言葉が真実ならば、あなたの後の言葉は誤りです。
Sace pana te, bhante, purimaṃ micchā, pacchimaṃ te saccaṃ. また尊者よ、もしあなたの前の言葉が誤りならば、あなたの後の言葉は真実です。
Ime kho pana, bhante, dasa sahadhammikā pañhā āgacchanti. さて尊者よ、これら十の法に則った質問が参りました。
Yadā nesaṃ atthaṃ ājāneyyāsi, atha maṃ paṭihareyyāsi saddhiṃ nigaṇṭhaparisāya. あなたがそれらの意味理解したときには、ニガンタ派の会衆と共に私に返答して下さい。2)
Eko pañho, eko uddeso, ekaṃ veyyākaraṇaṃ. 一つの質問が、一つの説示と一つの解答あるもの。
Dve pañhā, dve uddesā, dve veyyākaraṇāni. 二つの質問が、二つの説示と二つの解答あるもの。
Tayo pañhā, tayo uddesā, tīṇi veyyākaraṇāni. 三つの質問が、三つの説示と三つの解答あるもの。
Cattāro pañhā, cattāro uddesā, cattāri veyyākaraṇāni. 四つの質問が、四つの説示と四つの解答あるもの。
Pañca pañhā, pañca uddesā, pañca veyyākaraṇāni. 五つの質問が、五つの説示と五つの解答あるもの。
Cha pañhā, cha uddesā, cha veyyākaraṇāni. 六つの質問が、六つの説示と六つの解答あるもの。
Satta pañhā, satta uddesā, satta veyyākaraṇāni. 七つの質問が、七つの説示と七つの解答あるもの。
Aṭṭha pañhā, aṭṭha uddesā, aṭṭha veyyākaraṇāni. 八つの質問が、八つの説示と八つの解答あるもの。
Nava pañhā, nava uddesā, nava veyyākaraṇāni. 九つの質問が、九つの説示と九つの解答あるもの。
Dasa pañhā, dasa uddesā, dasa veyyākaraṇānī’’ti. 十の質問が、十の説示と十の解答あるもの」と。
Atha kho citto gahapati nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ ime dasa sahadhammike pañhe āpucchitvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti. さてチッタ居士は、ニガンタ・ナータプッタにこれら十の法に則った質問をして、座から起き上がると立ち去ったという。
1)
この記述によって、という言葉は当時の他宗教の人々にも使われていたことがわかります。
2)
『増支部』参照。
sn41.8.txt · 最終更新: by h1roemon