学処, 学則, 戒条, 戒法
set of precepts, “preceptorial,” code of training; instruction, precept
sikkhā:学び + pada:歩、項目、句
学ぶべき戒の項目(戒条)のことです。
類語 pātimokkha:パーティモッカ
| ‘‘Evañcetaṃ, kassapa, hoti sattesu hāyamānesu saddhamme antaradhāyamāne, bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahanti. | 「しかしカッサパよ、これはそうです。衆生が衰退し正法が消失するとき、学処はより多くなり、より少ない比丘たちが開悟に住立します。 |
| Idha tvaṃ, bhikkhu, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharāhi ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhassu sikkhāpadesu. | 比丘よ、ここに君はパーティモッカ防護によって防護されて住しなさい。常行と行処を具え、微小な罪過にも恐怖を見る者として、諸学処を受持して学びなさい。 |
| Yāni cimāni, bhante, bhagavatā gihisāmīcikāni sikkhāpadāni desitāni, nāhaṃ tesaṃ kiñci attani khaṇḍaṃ samanupassāmī’’ti. | そして尊者よ、世尊によって示されたこれらの在家に相応しい学処について、私はそのなかに何ひとつ欠けを自己のうちに見出しません」と。 |
| Tesaṃ no, bhante, bhagavā amhākaṃ pañcasu sikkhāpadesu ṭhitānaṃ uttaridhammaṃ desetū’’ti. | 尊者よ、世尊は五学処に立っているこの我々に、(五戒)より上の法をお説きください」と。 |