ユーザ用ツール

サイト用ツール


santiṭṭhati
santiṭṭhatisaṇṭhahatisaṇṭhātisaṇṭhiti
住立する、 残る住立

:d: 立つ, 停止す, 定立す, 住立す, 確立す stands still; remains; to be fixed or settled


saṃ:共に、正しく + tiṭṭhati:立つ、とどまる

saṇṭhahati、saṇṭhāti、santiṭṭhati は「立つ・留まる・確立する」という同じ意味をもつ異体の動詞です。
単に「立つ」というより、“正しく確立される・しっかり留まる・状態が整う”というニュアンスが強く、特に教理文脈では、悟り・根(indriya)・心の確立など「揺るぎない成立」を表します。

類語 avaṭṭhiti:安定


安定するといったニュアンスで使われています。

Atha kho rājā pasenadi kosalo anupubbena nāḷikodanaparamatāya [nāḷikodanamattāya (ka.)] saṇṭhāsi. するとコーサラ国パセーナディ王は次第にナーリ量のご飯という最もよい状態に住立した。
出典: sn3.13
‘‘yāvakīvañca, bhikkhave, ariyasāvakassa ariyañāṇaṃ na uppannaṃ hoti neva tāva catunnaṃ indriyānaṃ saṇṭhiti hoti, neva tāva catunnaṃ indriyānaṃ avaṭṭhiti hoti.「比丘たちよ、聖弟子なるがまだ生じてない間はずっと、その間は四つの住立はなく、その間は四つのの安定もありません。
出典: sn48.52
‘‘Evañcetaṃ, kassapa, hoti sattesu hāyamānesu saddhamme antaradhāyamāne, bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahanti.「しかしカッサパよ、これはそうです。衆生衰退正法が消失するとき、学処はより多くなり、より少ない比丘たちが開悟住立します。
出典: sn16.13
Atha ca pana me sabbasaṅkhārasamathe sabbūpadhipaṭinissagge taṇhākkhaye virāge nirodhe nibbāne cittaṃ na pakkhandati nappasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati. それなのに私には一切諸行、一切依著放棄渇愛尽滅離貪涅槃に対して、が躍動せず、浄信せず、住立せず、信解しない。
出典: sn22.90
‘‘Yaṃ kho, bhikkhu, rajanīyasaṇṭhitaṃ;「比丘よ、およそ魅了すべく住立するもの
tatra te chando pahātabbo’’ti. そこでの君の捨て去られるべきです」と。
出典: sn22.70
santiṭṭhati.txt · 最終更新: by h1roemon