人牛王、人主、雄者、牛王、a leading ox; the best of men
当時も今もインドでは牛が特別な存在として敬意を払われ大切にされており、牛は聖なる、最上なという意味があります。
| Yo jhānamabujjhi [jhānamabudhā (ka. sī.), jhānamabuddhi (syā. kaṃ. pī. ka.)] buddho, paṭilīnanisabho munī’’ti. | 禅を覚った仏陀、沈滞なき牛王、牟尼は」と。 |
| So ñātisaṅghaṃ nisabho bharitvā, | 彼は牛王として親族衆を養い |
| Anindito saggamupeti ṭhāna’’nti. | そしられることなく 天の境地に近づく」と。 |
| ‘‘No ce buddhaṃ sareyyātha, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; | もし世界第一の人牛王である仏陀を憶い出せないなら |
| Atha dhammaṃ sareyyātha, niyyānikaṃ sudesitaṃ. | そのときはよく説かれた脱出の法を憶い出しなさい |
| ‘‘dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti . | 「比丘たちよ、如来は十力を備え、四無所畏を備え、牛王の立場を自認し、会衆のうちで獅子咆(ししく)し、梵輪を転じる。 |