indriya:根 + saṃvara:防護
諸感覚器官(眼耳鼻舌身意)、つまり六根を防護すること。
感覚が生じても反応しない、または諸感覚器官が刺激されないように、気を付けて行動することです。
| ‘‘Nāññatra bojjhā tapasā [bojjhaṅgatapasā (sī. syā. kaṃ. pī.)], nāññatrindriyasaṃvarā; | 「覚支の苦行以外に 根の防護以外に |
| Nāññatra sabbanissaggā, sotthiṃ passāmi pāṇina’’nti. | すべての捨離以外に 私は生命の平穏を見ない」と。 |
| Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. | 眼根が防護されず住する者には羨望、憂、悪しき不善諸法が流れ込みます。その理由により彼はその防護のため行道し、眼根を守り、眼根の防護に至ります。 |