jaggati or jāgaratijāgarajāgariyā
覚醒する覚醒の覚醒

:d: 警寤す, 眠らない


不眠と訳されることもあります。このように定義されています。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti?  それでは比丘たちよ、どのように覚醒を実践する比丘となるのか? 
Idha, bhikkhave, bhikkhu divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti.  比丘たちよ、ここに比丘は日中に経行と座禅により障壁となる諸法からあまねく清めます。 
Rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti.  夜の初には経行と座禅により障壁となる諸法からあまねく清めます。 
Rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā.  夜の中には正知して起立想作意してから右脇腹を下にして足を足の上に置き、獅子臥をなします。 
Rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti.  夜の後には起き上がって経行と座禅により障壁となる諸法からあまねく清めます。 
Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti.  比丘たちよ、このように覚醒を実践する比丘となります。 
出典: sn35.239

出典: sn1.6
‘‘Paññā lokasmi pajjoto, sati lokasmi jāgaro;世間では智慧光明であり 世間では覚醒である
出典: sn1.80
‘‘Jaggaṃ na saṅke napi bhemi sottuṃ, 私は覚醒疑念を抱かず 眠ることも恐れない
Rattindivā nānutapanti māmaṃ; 昼夜は私を悩まさない
出典: sn4.13
‘‘Atha kiñcarahi tvaṃ, āvuso ānanda, imehi navehi bhikkhūhi indriyesu aguttadvārehi bhojane amattaññūhi jāgariyaṃ ananuyuttehi saddhiṃ cārikaṃ carasi?「友アーナンダよ、それではなぜ君は諸根においてが護られず、食事に適量を知らず、覚醒を実践しないこの新参比丘たちと一緒に遊行をなすのですか?
出典: sn16.11
Idha, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti. 比丘たちよ、ここに比丘は、前進するときも後退するときも正知しており、前を見るときも返り見るときも正知しており、(手足を)縮めるときも伸ばすときも正知しており、重衣・鉢・衣を運ぶときも正知しており、食べるときも飲むときも噛むときも味わうときも正知しており、大便・小便の行為のときも正知しており、行くときも立つときも座るときも眠るときも覚醒しているときも語るときも沈黙しているときも正知しています。
出典: sn36.7