bojjhaṅga
sambojjhaṅga
sambodhiyaṅga
覚支
sambodhiyaṅga = sam:共に + bodhi:
覚り
+ aṅga:
支分
七つあります。➡
七覚支
‘‘‘bojjhaṅgā, bojjhaṅgā’ti, bhante, vuccanti.
「尊者よ、『
覚支
、
覚支
』と言われます。
Kittāvatā nu kho, bhante, ‘bojjhaṅgā’ti vuccantī’’ti?
尊者よ、いったい何をもって『
覚支
』と呼ばれますか?」と。
‘‘Bodhāya saṃvattantīti kho, bhikkhu, tasmā ‘bojjhaṅgā’ti vuccanti.
「比丘よ、
覚り
をもたらす。それゆえ『
覚支
』と言われます。
出典:
sn46.5
類語 satta sambojjhaṅga:
七覚支
‘‘Nāññatra bojjhā tapasā [bojjhaṅgatapasā (sī. syā. kaṃ. pī.)], nāññatrindriyasaṃvarā;
「
覚支
の
苦行
以外に
根の防護
以外に
Nāññatra sabbanissaggā, sotthiṃ passāmi pāṇina’’nti.
すべての
捨離
以外に 私は
生命
の平穏を見ない」と。
出典:
sn2.17
Evameva khvāhaṃ, āvuso, imesaṃ sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ yena yena bojjhaṅgena ākaṅkhāmi pubbaṇhasamayaṃ viharituṃ, tena tena bojjhaṅgena pubbaṇhasamayaṃ viharāmi;
まさにそのように友よ、私はこれら七つの
覚支
のうち、どの
覚支
によって午前に住したいと望むときも、そのそれぞれの
覚支
によって午前に住します。
出典:
sn46.4
ime kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassā’’ti.
比丘たちよ、これら七つの未生の
覚支
が、
修養
され
多修
されたものとして
現れ
るのは、
阿羅漢
・
正等覚者
たる
如来
の
顕現
による他はありません」と。
出典:
sn46.9
Ime kho, bhante, satta bojjhaṅgā bhagavatā sammadakkhātā bhāvitā bahulīkatā abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattantī’’ti.
尊者よ、世尊によって正しく告げられたこれら
七覚支
は
修養
され
多修
されると、
証知
・
等覚
・
涅槃
をもたらします」と。
出典:
sn46.16