parikkhayaparikkhīnaparikhīyati
遍尽尽き果てた尽き果てる

:d: 遍尽、枯渇、減損、衰退 exhaustion,decay, loss, end


pari:あまねく、完全に + khaya:尽、尽きること → 遍く(あまねく)尽きる、尽き果てる


類語 尽関連語、 pariyādāti:遍取する


Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti? 比丘たちよ、これをどう思いますか。取り尽くされ、尽き果てた合流水と二、三滴残った水とでは、いったいどちらのほうが多いですか?」と。
出典: sn13.4
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ taṃ chetvā [tacchetvā (bahūsu)] ekajjhaṃ saṃharitvā caturaṅgulaṃ caturaṅgulaṃ ghaṭikaṃ katvā nikkhipeyya . たとえば比丘たちよ、ここジャンブ州にある草木枝葉、男がそれを切って一箇所に集め、それぞれが四指ほどの短い棒にして置くとします、
‘ayaṃ me mātā, tassā me mātu ayaṃ mātā’ti, apariyādinnāva [apariyādiṇṇāva (sī.)] bhikkhave, tassa purisassa mātumātaro assu, atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya.『これが私の母、その私の母の母はこれ』といって。比丘たちよ、ここジャンブ州にある草木枝葉が尽き果て、取り尽くされても、その男の母の母たちは決して取り尽せないでしょう。
出典: sn15.1
Yepi te, mahārāja, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññāvimuttā, 大王よ、たとえ阿羅漢漏尽者完成者、なすべきがなされ、荷が下ろされ、善利に達し、結縛尽き果て、正しく開悟して解脱したかの比丘たち、
tesaṃ pāyaṃ kāyo bhedanadhammo nikkhepanadhammo’’ti. 彼らのこの崩壊投棄なのです」と。
出典: sn3.3
Sudatto, ānanda, upāsako kālaṅkato tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī; アーナンダよ、最期を迎えたスダッタ優婆塞は、三結遍尽の薄さゆえに一来であり、
sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissati. この世界に一度だけやって来て、の終わりをなすでしょう。
出典: sn55.8