ユーザ用ツール

サイト用ツール


uddhacca-kukkucca

文書の過去の版を表示しています。


uddhacca-kukkucca
掉挙・悪作(じょうこ・おさ)

uddhacca:掉挙 + kukkucca:後悔、悪作

五蓋のひとつです。伝統訳とします。

‘‘Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā uddhaccakukkuccassa uppādāya, uppannassa vā uddhaccakukkuccassa bhiyyobhāvāya vepullāya? では比丘たちよ、未生の掉挙・悪作生起の、また既生の掉挙・悪作増大繁栄とは何か?
Atthi, bhikkhave, cetaso avūpasamo. 比丘たちよ、寂静なきがあり、
Tattha ayonisomanasikārabahulīkāro . そこでの非如理作意多作
ayamāhāro anuppannassa vā uddhaccakukkuccassa uppādāya, uppannassa vā uddhaccakukkuccassa bhiyyobhāvāya vepullāya. これが未生の掉挙・悪作生起の、また既生の掉挙・悪作増大繁栄です。
出典: sn46.2

●uddhaccakukkucca:掉挙・悪作は、このようにも喩えられています。

‘‘Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto vāterito calito bhanto ūmijāto. たとえば婆羅門よ、風に吹かれ、揺れ、かき回され、波の生じた水の鉢があります。
Tattha cakkhumā puriso sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno yathābhūtaṃ na jāneyya na passeyya. そこで、ある男性が精査しても、自分の顔の有様如実に知らず見ないでしょう。
出典: sn46.55

‘‘Satisambojjhaṅgaṃ kho, āvuso, bhikkhu ārabbhamāno pajānāti ‘cittañca me suvimuttaṃ, thinamiddhañca me susamūhataṃ, uddhaccakukkuccañca me suppaṭivinītaṃ, āraddhañca me vīriyaṃ, aṭṭhiṃkatvā manasi karomi, no ca līna’nti…pe…「友よ、念覚支む比丘は『私のはよく解脱し、私の惛沈・睡眠はよく根絶され、私の掉挙・悪作はよく駆逐され、私の精進まれ、沈滞せず骨をしっかりさせ、作意する』と了知します。 …中略…
出典: sn46.8
uddhacca-kukkucca.1761940235.txt.gz · 最終更新: by h1roemon