paṭhamajjhāna
初禅

paṭhama:第一の + jhāna:

‘‘ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi.「比丘たちよ、私は望むままに、諸欲から遠離して、不善諸法から遠離して、ありある、遠離より生じた喜悦ある初禅成就して住します。
出典: sn16.9

要点をまとまると、

  1. ありある
  2. 遠離より生じた喜悦ある


類語 paṭhamajjhāna:初禅、dutiyajhāna:第二禅、tatiyajhāna:第三禅、catutthajhāna:第四禅


Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā niruddhā hoti.  初禅到達した者のしています。 
出典: sn36.11
‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjāmī’ti vā ‘ahaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ samāpanno’ti vā ‘ahaṃ paṭhamā jhānā vuṭṭhito’ti vā’’ti.『私は初禅到達している』とか、『私は初禅到達した』とか、『私は初禅から出定した』」と。
‘‘Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā.「このようであるのはサーリプッタ尊者の我執我所執随眠は長きにわたって、よく根絶されているからです。
出典: sn28.1

sn40.1:モッガッラーナ尊者の経験が説かれています。