sn35.105『取経』Upādāyasuttaṃ

‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati kiṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?「比丘たちよ、いったい何があるとき、何を取し内に苦楽生じるのでしょうか?」と。
‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe….「尊者よ、我々のは世尊を根本とし、 …中略…
‘‘Cakkhusmiṃ kho, bhikkhave, sati cakkhuṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkhaṃ…pe…「比丘たちよ、があるとき、取し内に苦楽生じます。 …中略…
manasmiṃ sati manaṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkhaṃ. があるとき、取し内に苦楽生じます。
Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? 比丘たちよ、これをどう思いますか。常住ですか、無常ですか?」と。
‘‘Aniccaṃ, bhante’’.無常です、尊者よ。」
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?「では無常なもの、それはですか、ですか?」と。
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.です、尊者よ。」
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?「では無常なるなる変壊法、いったいそれを取せずとも内に苦楽生じますか?」と。
‘‘No hetaṃ bhante’’…pe….「いいえ、尊者よ。」 …中略…
‘‘Jivhā niccā vā aniccā vā’’ti?常住ですか、無常ですか?」と。
‘‘Aniccā, bhante’’.無常です、尊者よ。」
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?「では無常なもの、それはですか、ですか?」と。
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.です、尊者よ。」
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?「では無常なるなる変壊法、いったいそれを取せずとも内に苦楽生じますか?」と。
‘‘No hetaṃ, bhante’’…pe….「いいえ、尊者よ。」 …中略…
‘‘Mano nicco vā anicco vā’’ti?常住ですか、無常ですか?」と。
‘‘Anicco, bhante’’.無常です、尊者よ。」 …中略…
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?「では無常なもの、それはですか、ですか?」と。
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.です、尊者よ。」
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, api nu taṃ anupādāya uppajjeyya ajjhattaṃ sukhaṃ dukkha’’nti?「では無常なるなる変壊法、いったいそれを取せずとも内に苦楽生じますか?」と。
‘‘No hetaṃ, bhante’’.「いいえ、尊者よ。」
‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati…pe…「比丘たちよ、このように見る既聞聖弟子は、についても厭い、 …中略…
manasmimpi nibbindati. についても厭い
Nibbindaṃ virajjati; 厭うので離貪し、
virāgā vimuccati; 離貪ゆえに解脱し、
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. 解脱したとき、解脱したというがあります。
‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti.尽き梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない』と了知します」と。

1)

1)
sn22.150と比較して下さい。