ユーザ用ツール

サイト用ツール


mn67_1

mn67(1) 『車頭聚落経(1)』 (しゃとうじゅらくきょう、Cātumasuttaṃ、チャートゥマ・スッタ)

 私はこのように聞いた。
 ある時、世尊はチャートゥマーのユカン林に住されていた。
 ちょうどその頃、サーリプッタ、モッガッラーナをはじめとする五百人ほどの比丘たちが、世尊に(まみ)えるため、チャートゥマーにたどり着いていた。
 さて、その来訪した比丘たちは、居住の比丘たちと親しく挨拶し、坐臥処を用意され、鉢と外衣を整えられて高い、大きいを出した。
 すると世尊はアーナンダ尊者に呼びかけられた。
「しかしアーナンダよ、漁師が魚を獲るときのような、これらの高い、大きいは誰か?」と。
 
「尊者よ、彼らは世尊に(まみ)えるため、チャートゥマーにたどり着いた、サーリプッタ、モッガッラーナをはじめとする五百人ほどの比丘たちです。
 その来訪した比丘たちは、居住の比丘たちと親しく挨拶し、坐臥処を用意され、鉢と外衣を整えられて、高い、大きいを出しています」と。
 
「それではアーナンダよ、君は私の言葉をもってその比丘たちに呼びかけなさい。
『師が尊者たちをお呼びです。』」と。
 
「そのように、尊者よ」と、アーナンダ尊者は世尊に応えて、かの比丘たちの所へ近づいた。
 近づいて、比丘たちにこう言った。
『師が尊者たちをお呼びです。』」と。
 
「そのように、友よ」と。その比丘たちは、アーナンダ尊者に応えて世尊のもとに近づいた。
 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。
 一隅に座った比丘たちに、世尊はこう言われた。
「比丘たちよ、いったいなぜ君たちは漁師が魚を獲るときのような、これらの高い、大きいをだすのか?」と。
 
「尊者よ、これらは、サーリプッタ、モッガッラーナをはじめとする五百人ほどの比丘たちが、世尊に(まみ)えるため、チャートゥマーにたどり着いたのです。
 その来訪した比丘たちは、この居住の比丘たちと親しく挨拶し、坐臥処を用意され、鉢と外衣を整えられて、高い、大きいを出しているのです」と。
 
「比丘たちよ、行きなさい。私は君たちを解散する。君たちは私のもとに住すべきではない」と。
 
「尊者よ、そのように」といって、かの比丘たちは世尊に応えて、座処より立ち上がると世尊に礼拝し、右回りの礼をして、坐臥処をたたむと、鉢と衣を持って立ち去った。
 ちょうどその頃、チャートゥマーの釈迦族が、何らかの所用により公会堂に集合していた。
 チャートゥマーの釈迦族たちは、その比丘たちがまだ遠くから来るのを見た。
 見てからその比丘たちに近づいた。
 近づくと、比丘たちにこう言った。
「おや尊者方よ、いったいみなさんはどちらに行かれるのですか?」と。
 
「友よ、世尊は比丘僧伽を解散された」と。
 
「尊者方よ、それならしばらくお座りください。きっと我々は世尊を和ませることができるでしょう」と。
 
「友よ、そのように」と、彼ら比丘たちは、チャートゥマーの釈迦族たちに応えた。
 さてチャートゥマーの釈迦族たちは世尊のもとに近づいた。
 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。
 一隅に座ったチャートゥマーの釈迦族たちは世尊にこう言った。

「尊者よ、世尊は比丘僧伽歓喜なさって下さい。
 尊者よ、世尊は比丘僧伽を歓迎なさって下さい。
 尊者よ、これまで世尊により比丘僧伽が支援されてきたように、いまもそのように比丘僧伽を支援なされますように。
 尊者よ、ここには出家して間もないこの法と律に最近来た新参の比丘たちがいます。
 彼らが世尊を見ることを得ないなら、異変があり変壊があるでしょう。
 たとえば尊者よ、種の若芽がを得られないならば、異変があり変壊があるでしょう。
 まさにそのように尊者よ、ここには出家して間もないこの法と律に最近来た新参の比丘たちがいます。彼らが世尊を見ることを得ないなら、異変があり変壊があるでしょう。
 たとえば尊者よ、幼い仔牛が母を見ないならば、異変があり変壊があるでしょう。
 まさにそのように尊者よ、ここには出家して間もないこの法と律に最近来た新参の比丘たちがいます。彼らが世尊を見ないなら、異変があり変壊があるでしょう。
 尊者よ、世尊は比丘僧伽歓喜なさって下さい。
 尊者よ、世尊は比丘僧伽を歓迎なさって下さい。
 尊者よ、これまで世尊により比丘僧伽が支援されてきたように、
 いまも、そのように比丘僧伽を支援なされますように」と。
 そこで、サハンパティ梵天によって、世尊の考察をよく知り、
 まるである男が縮めた腕を伸ばし、伸ばした腕を縮める、まさにそのように、
 梵天界にて消失し、世尊の前に顕現した。
 そこで、サハンパティ梵天は、上衣を一肩にかけ、世尊へ合掌を向け、世尊にこう言った。
「尊者よ、世尊は比丘僧伽歓喜なさって下さい。
 尊者よ、世尊は比丘僧伽を歓迎なさって下さい。
 尊者よ、これまで世尊により比丘僧伽が支援されてきたように、
 いまも、そのように比丘僧伽を支援なされますように。
 尊者よ、ここには出家して間もないこの法と律に最近来た新参の比丘たちがいます。彼らが世尊を見ることを得ないなら、異変があり変壊があるでしょう。
 たとえば尊者よ、種の若芽がを得られないならば、異変があり変壊があるでしょう。
 まさにそのように尊者よ、ここには出家して間もないこの法と律に最近来た新参の比丘たちがいます。彼らが世尊を見ることを得ないなら、異変があり変壊があるでしょう。
 たとえば尊者よ、幼い仔牛が母を見ないならば、異変があり変壊があるでしょう。
 まさにそのように尊者よ、ここには出家して間もないこの法と律に最近来た新参の比丘たちがいます。彼らが世尊を見ないなら、異変があり変壊があるでしょう。
 尊者よ、世尊は比丘僧伽歓喜なさって下さい。
 尊者よ、世尊は比丘僧伽を歓迎なさって下さい。
 尊者よ、これまで世尊により比丘僧伽が支援されてきたように、
 いまも、そのように比丘僧伽を支援なされますように」と。
 チャートゥマーの釈迦族たちとサハンパティ梵天は、種の比喩と幼い(仔牛)の比喩により、世尊を和ませることができた。
 さてマハーモッガッラーナ尊者は比丘たちに呼びかけた。
「友よ、立ち上がり、鉢と外衣をとりなさい。
 チャートゥマーの釈迦族たちとサハンパティ梵天により、種の比喩と幼い(仔牛)の比喩をもって、世尊は和ませられた」と。
 
「そのように、友よ」と。その比丘たちは、マハーモッガッラーナ尊者に応えて、座から起き上がると鉢と衣を持って世尊のもとに近づいた。
 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。
 一隅に座ったサーリプッタ尊者に、世尊はこう言われた。
「サーリプッタよ、私が比丘僧伽を解散したとき、君にはどういう(思い)があったか?」と。
 
「尊者よ、私にはこのような(思い)がありました。
『世尊は比丘僧伽を解散された。
 いまや無関心となった世尊は現法楽住を実践して住されるだろう。では我々もまた無関心となり現法楽住を実践して住しよう。』」と。

「サーリプッタよ、君は現法楽住を待ちなさい。君は待ちなさい」と。
 そのとき世尊はマハーモッガッラーナ尊者に呼びかけられた、
「モッガッラーナよ、私が比丘僧伽を解散したとき、君にはどういう(思い)があったか?」と。
 
「尊者よ、私にはこのような(思い)がありました。
『世尊は比丘僧伽を解散された。
 いまや無関心となった世尊は現法楽住を実践して住されるだろう。では私とサーリプッタ尊者で比丘僧伽を世話しよう。』」と。

 
「モッガッラーナよ、善きかな善きかな
 なぜならモッガッラーナよ、私、あるいはサーリプッタとモッガッラーナが比丘僧伽を世話するべきだから」と。

Evaṃ me sutaṃ .
ekaṃ samayaṃ bhagavā cātumāyaṃ viharati āmalakīvane.
Tena kho pana samayena sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṃ anuppattāni honti bhagavantaṃ dassanāya.
Te ca āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ahesuṃ.
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi .
‘‘ke panete, ānanda, uccāsaddā mahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope’’ti?

‘‘Etāni, bhante, sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṃ anuppattāni bhagavantaṃ dassanāya.

Te āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā’’ti.

‘‘Tenahānanda, mama vacanena te bhikkhū āmantehi .

‘satthā āyasmante āmantetī’’’ti.

‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca .
‘‘satthā āyasmante āmantetī’’ti.

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca .
‘‘kiṃ nu tumhe, bhikkhave, uccāsaddā mahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope’’ti?

‘‘Imāni, bhante, sāriputtamoggallānappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni cātumaṃ anuppattāni bhagavantaṃ dassanāya.

Teme āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā’’ti.

‘‘Gacchatha, bhikkhave, paṇāmemi vo, na vo mama santike vatthabba’’nti.

‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya pakkamiṃsu.
Tena kho pana samayena cātumeyyakā sakyā santhāgāre [sandhāgāre (ka.)] sannipatitā honti kenacideva karaṇīyena.
Addasaṃsu kho cātumeyyakā sakyā te bhikkhū dūratova āgacchante;

disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu;
upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavocuṃ .
‘‘handa, kahaṃ pana tumhe āyasmanto gacchathā’’ti?


‘‘Bhagavatā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho paṇāmito’’ti.

‘‘Tenahāyasmanto muhuttaṃ nisīdatha, appeva nāma mayaṃ sakkuṇeyyāma bhagavantaṃ pasādetu’’nti.

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū cātumeyyakānaṃ sakyānaṃ paccassosuṃ.
Atha kho cātumeyyakā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
Ekamantaṃ nisinnā kho cātumeyyakā sakyā bhagavantaṃ etadavocuṃ .
‘‘abhinandatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ;
abhivadatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ.
Seyyathāpi, bhante, bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito, evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghaṃ.
Santettha, bhante, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ.
Tesaṃ bhagavantaṃ dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo.
Seyyathāpi, bhante, bījānaṃ taruṇānaṃ udakaṃ alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ siyā vipariṇāmo;
evameva kho, bhante, santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, tesaṃ bhagavantaṃ dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo.
Seyyathāpi, bhante, vacchassa taruṇassa mātaraṃ apassantassa siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo;
evameva kho, bhante, santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, tesaṃ bhagavantaṃ apassantānaṃ siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo.
Abhinandatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ;
abhivadatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ.
Seyyathāpi, bhante, bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito;
evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅgha’’nti.
Atha kho brahmā sahampati bhagavato cetasā cetoparivitakkamaññāya .
seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ [sammiñjitaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya, evameva .
brahmaloke antarahito bhagavato purato pāturahosi.
Atha kho brahmā sahampati ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca .
‘‘abhinandatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ;
abhivadatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ.
Seyyathāpi, bhante, bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito;
evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅghaṃ.
Santettha, bhante, bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, tesaṃ bhagavantaṃ dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo.
Seyyathāpi, bhante, bījānaṃ taruṇānaṃ udakaṃ alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo;
evameva kho, bhante, santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, tesaṃ bhagavantaṃ dassanāya alabhantānaṃ siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo.
Seyyathāpi bhante, vacchassa taruṇassa mātaraṃ apassantassa siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo;
evameva kho, bhante, santettha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, tesaṃ bhagavantaṃ apassantānaṃ siyā aññathattaṃ, siyā vipariṇāmo.
Abhinandatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ;
abhivadatu, bhante, bhagavā bhikkhusaṅghaṃ.
Seyyathāpi, bhante, bhagavatā pubbe bhikkhusaṅgho anuggahito;
evameva bhagavā etarahi anuggaṇhātu bhikkhusaṅgha’’nti.
Asakkhiṃsu kho cātumeyyakā ca sakyā brahmā ca sahampati bhagavantaṃ pasādetuṃ bījūpamena ca taruṇūpamena ca.
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi .
‘‘uṭṭhethāvuso, gaṇhatha pattacīvaraṃ.
Pasādito bhagavā cātumeyyakehi ca sakyehi brahmunā ca sahampatinā bījūpamena ca taruṇūpamena cā’’ti.

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā pattacīvaramādāya yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca .
‘‘kinti te, sāriputta, ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite’’ti?

‘‘Evaṃ kho me, bhante, ahosi .
‘bhagavatā bhikkhusaṅgho paṇāmito.
Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyutto viharissati, mayampi dāni appossukkā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyuttā viharissāmā’’’ti.
‘‘Āgamehi tvaṃ, sāriputta, āgamehi tvaṃ, sāriputta, diṭṭhadhammasukhavihāra’’nti.
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ āmantesi .
‘‘kinti te, moggallāna, ahosi mayā bhikkhusaṅghe paṇāmite’’ti?


‘‘Evaṃ kho me, bhante, ahosi .
‘bhagavatā bhikkhusaṅgho paṇāmito.
Appossukko dāni bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṃ anuyutto viharissati, ahañca dāni āyasmā ca sāriputto bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmā’’’ti.

‘‘Sādhu sādhu, moggallāna!
Ahaṃ vā hi, moggallāna, bhikkhusaṅghaṃ parihareyyaṃ sāriputtamoggallānā vā’’ti.

mn67_1.txt · 最終更新: by h1roemon