| Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. | ある時、世尊はラージャガハの竹林のリス養餌所に住されていた。 |
| Atha kho tālapuṭo [tālaputto (sī. syā. kaṃ.)] naṭagāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; | さて舞踊団長ターラプタは世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca . | 一隅に座った舞踊団長ターラプタは、世尊にこう言った。 |
| ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ . | 「尊者よ、私はこう聞きました。かつて師匠や大師匠だった舞踊者たちが語っていたのです。 |
| ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. | 『舞台や催しの中で、虚構によって人々を笑わせ愉しませる舞踊者は、身の崩壊と死の後に、笑いの神々の仲間に再生する』と。 |
| Idha bhagavā kimāhā’’ti? | これについて世尊は何と言われますか?」と。 |
| ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ. | 「団長よ、もうよい、やめておきなさい。 |
| Mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. | 私にそれを問うてはならぬ」と。 |
| Dutiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca . | ふたたび一隅に座った舞踊団長ターラプタは、世尊にこう言った。 |
| ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ . | 「尊者よ、私はこう聞きました。かつて師匠や大師匠だった舞踊者たちが語っていたのです。 |
| ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. | 『舞台や催しの中で、虚構によって人々を笑わせ愉しませる舞踊者は、身の崩壊と死の後に、笑いの神々の仲間に再生する』と。 |
| Idha bhagavā kimāhā’’ti? | これについて世尊は何と言われますか?」と。 |
| ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ. | 「団長よ、もうよい、やめておきなさい。 |
| Mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. | 私にそれを問うてはならぬ」と。 |
| Tatiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca . | みたび一隅に座った舞踊団長ターラプタは、世尊にこう言った。 |
| ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ . | 「尊者よ、私はこう聞きました。かつて師匠や大師匠だった舞踊者たちが語っていたのです。 |
| ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. | 『舞台や催しの中で、虚構によって人々を笑わせ愉しませる舞踊者は、身の崩壊と死の後に、笑いの神々の仲間に再生する』と。 |
| Idha bhagavā kimāhā’’ti? | これについて世尊は何と言われますか?」と。 |
| ‘‘Addhā kho tyāhaṃ, gāmaṇi, na labhāmi [nālatthaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] . | 「団長よ、たしかに私はあなたの問いを受けませんでした。 |
| ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ, mā maṃ etaṃ pucchī’ti. | 『団長よ、もうよい、やめておきなさい。私にそれを問うてはならぬ』と。 |
| Api ca tyāhaṃ byākarissāmi. | それでも私はあなたに解答しましょう。 |
| Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītarāgā rāgabandhanabaddhā. | 団長よ、これまで貪から離れず、貪の拘束に縛られた衆生がいます。 |
| Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā rajanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. | 彼らのために、舞踊者は舞台や催しの中で、貪をあおる諸法をさらに多く集め寄せるのです。 |
| Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītadosā dosabandhanabaddhā. | 団長よ、これまで瞋から離れず、瞋の拘束に縛られた衆生がいます。 |
| Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā dosanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. | 彼らのために、舞踊者は舞台や催しの中で、瞋をあおる諸法をさらに多く集め寄せるのです。 |
| Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītamohā mohabandhanabaddhā. | 団長よ、これまで痴から離れず、痴の拘束に縛られた衆生がいます。 |
| Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā mohanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. | 彼らのために、舞踊者は舞台や催しの中で、痴をあおる諸法をさらに多く集め寄せるのです。 |
| So attanā matto pamatto pare madetvā pamādetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāso nāma nirayo tattha upapajjati. | 彼は自ら心酔し放逸となり、他者をも心酔させ、放逸にさせて、身の崩壊と死の後に、『笑い』という名の地獄、そこに再生します。 |
| Sace kho panassa evaṃdiṭṭhi hoti . | また、もし彼に次のような見があるなら、 |
| ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi. | 『舞台や催しの中で、虚構によって人々を笑わせ愉しませる舞踊者は、身の崩壊と死の後に、笑いの神々の仲間に再生する』と。それは彼の邪見です。 |
| Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṃ, gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi . | そして団長よ、私は、邪見ある人物の行き先を、二つの行き先のどちらかであると説きます。 |
| nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti. | 地獄に、あるいは畜生胎に」と。 |
| Evaṃ vutte, tālapuṭo naṭagāmaṇi, parodi, assūni pavattesi. | このように説かれたとき、舞踊団長ターラプタは声を上げて泣き、涙を流した。 |
| ‘‘Etaṃ kho tyāhaṃ, gāmaṇi, nālatthaṃ . | 「団長よ、私はあなたのこの問いを受けませんでした。 |
| ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; | 『団長よ、もうよい、やめておきなさい。 |
| mā maṃ etaṃ pucchī’’’ti. | 私にそれを問うてはならぬ。』」と。 |
| ‘‘Nāhaṃ, bhante, etaṃ rodāmi yaṃ maṃ bhagavā evamāha; | 「尊者よ、私は、世尊が私にそのように言われたことを泣いているのではありません。 |
| api cāhaṃ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi naṭehi dīgharattaṃ nikato vañcito paluddho . | それよりも尊者よ、私は、かつて師匠や大師匠だった舞踊者たちに、長い間、欺かれ、騙され、そそのかされてきたことを泣いているのです。 |
| ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’’ti. | 『舞台や催しの中で、虚構によって人々を笑わせ愉しませる舞踊者は、身の崩壊と死の後に、笑いの神々の仲間に再生する』」と。 |
| ‘‘Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! | 「尊者よ、素晴らしい。尊者よ、素晴らしい。 |
| Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya . | 尊者よ、たとえば倒れた者を起こすように、隠されたものを開けるように、迷妄した者に道を告げるように、暗闇に灯明を差し出すように |
| cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; | 『眼ある者は姿を見よ』と。 |
| evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. | まさにそのように世尊はさまざまな理をもって法を明らかにされました。 |
| Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. | 尊者よ、この私は、世尊に、法に、比丘僧伽に帰依いたします。 |
| Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. | 尊者よ、私は世尊のもとで出家し、具足戒を受けたいと存じます」と。 |
| Alattha kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. | 舞踊団長ターラプタは世尊のもとで出家し、具足戒を受けた。 |
| Acirūpasampanno ca panāyasmā tālapuṭo…pe… | 具足戒を受けてまもなくターラプタ尊者は …中略… |
| arahataṃ ahosīti. | 阿羅漢のひとりとなったという。 |