ユーザ用ツール

サイト用ツール


cetasika
cetasocetasika
心の心的な

:d: 心の, 心所, 心所有  [adj.] mental; (nt.), a mental property


cetaso := cittassa(cittaの与格・属格) 心の
cetasika = cetasa:心の + ika:形容詞化の接尾辞 = 心的な

アビダンマにある心所(cetasika)の調査のためにリンクを作りましたが、ブッダの言葉はアビダンマの用語にまったく限定されていないことがわかりました。ということでこのリンクはもはや不要ですが、とりあえず残しておきます。

類語 kāyika:身体的な、vācasika:言葉的な


‘‘Yaṃ, gahapati, adinnādāyī adinnādānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, adinnādānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. 居士よ、盗む者は盗み縁りて現法恐怖怨みを生み出し、また来世恐怖怨みを生み出し、また心的体験するが、盗みから現に離れた者の、そのようなその恐怖怨み寂静となります。
出典: sn12.41
So dve vedanā vedayati . 彼は二種の感受します。
kāyikañca, cetasikañca. 身体的な(受)と、心的な(受)です。
出典: sn36.6
Saññā ca vedanā ca cetasikā.  心的なものです。
Ete dhammā cittappaṭibaddhā, tasmā saññā ca vedanā ca cittasaṅkhāro’’ti. これらのに付随しており、それゆえ心行です」と。
出典: sn41.6
‘‘Yadapi, bhikkhave, kāyikaṃ vīriyaṃ tadapi vīriyasambojjhaṅgo, yadapi cetasikaṃ vīriyaṃ tadapi vīriyasambojjhaṅgo. 比丘たちよ、身体的精進であろうと、それも精進覚支であり、心的精進であろうと、それも精進覚支です。
出典: sn46.52
Yaṃ kho, bhikkhave, cetasikaṃ sukhaṃ, cetasikaṃ sātaṃ, manosamphassajaṃ sukhaṃ sātaṃ vedayitaṃ . 比丘たちよ、心的心的な快さ、触発と快さの感受
idaṃ vuccati, bhikkhave, somanassindriyaṃ. 比丘たちよ、これが嬉根と呼ばれます。
出典: sn48.36
cetasika.txt · 最終更新: by h1roemon