sn46.52
sn46.52『理経』Pariyāyasuttaṃ
| Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisiṃsu. | さて多くの比丘が午前に着衣して、鉢と衣を持って、サーヴァッティーへ托鉢に入った。 |
| Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi . | そのとき、その比丘たちにはこの(思い)があった、 |
| ‘‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ. | 「サーヴァッティーで托鉢をなすにはまだ早すぎる。 |
| Yaṃnūna mayaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā’’ti. | 我々は異教の遍歴行者の僧園に近づいてみようか」と。 |
| Atha kho te bhikkhū yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃsu; | そこでその比丘たちは、異教の遍歴行者の僧園に近づいた。 |
| upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃsu. | 近づくとその異教の遍歴行者たちと挨拶をした。 |
| Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. | 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ . | 一隅に座ったその比丘たちに、異教の遍歴行者たちはこう言った。 |
| ‘‘Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ deseti . | 「友よ、沙門ゴータマは、弟子たちへこのように法を説きます。 |
| ‘etha tumhe, bhikkhave, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṃ bhāvethā’ti. | 『さあ比丘たちよ、君たちは、智慧を弱める心の不純物である五蓋を捨て去りつつ、七覚支を如実に修養しなさい』と。 |
| Mayampi kho, āvuso, sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ desema . | 友よ、我々も弟子たちへこのように法を説きます。 |
| ‘etha tumhe, āvuso, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṃ bhāvethā’ti. | 『さあ友よ、君たちは、智慧を弱める心の不純物である五蓋を捨て去りつつ、七覚支を如実に修養しなさい』と。 |
| Idha no, āvuso, ko viseso, ko adhippayāso, kiṃ nānākaraṇaṃ samaṇassa vā gotamassa amhākaṃ vā, yadidaṃ . | ここに友よ、沙門ゴータマの(教え)と我々の(教え)には、何の卓越、何の特性、何の差異があるというのか、すなわち、 |
| dhammadesanāya vā dhammadesanaṃ, anusāsaniyā vā anusāsani’’nti? | 説法と説法を比べ、指導と指導を比べて?』と。 |
| Atha kho te bhikkhū tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃsu nappaṭikkosiṃsu; | するとその比丘たちは、異教の遍歴行者たちの所説に歓喜せず、反論もしなかった。 |
| anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu . | 歓喜せず、反論せず、座から起き上がると立ち去った。 |
| ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmā’’ti. | 「我々は世尊のもとでこの所説の意味を理解するだろう」と。 |
| Atha kho te bhikkhū sāvatthiṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; | さてその比丘たちは、サーヴァッティーに托鉢に行って、食後に鉢食から退いて世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ . | 一隅に座ったその比丘たちは、世尊にこう言った。 |
| ‘‘Idha mayaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pavisimha. | 「尊者よ、ここに我々は午前に着衣して鉢と衣を持ってサーヴァッティーへ托鉢に入りました。 |
| Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi . | 尊者よ、その我々にはこの(思い)がありました、 |
| ‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ, | 『サーヴァッティーで托鉢をなすにはまだ早すぎる。 |
| yaṃnūna mayaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā’ti. | 我々は異教の遍歴行者の僧園に近づいてみようか』と。 |
| Atha kho mayaṃ, bhante, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamimha; | そこで我々は、異教の遍歴行者の僧園に近づきました。 |
| upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodimha. | 近づくとその異教の遍歴行者たちと挨拶をしました。 |
| Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdimha. | 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座りました。 |
| Ekamantaṃ nisinne kho amhe, bhante, aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ . | 一隅に座った我々に、異教の遍歴行者たちはこう言いました。 |
| ‘‘Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ deseti | 『友よ、沙門ゴータマは、弟子たちへこのように法を説きます。 |
| ‘etha tumhe, bhikkhave, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṃ bhāvethā’ti. | 『さあ比丘たちよ、君たちは、智慧を弱める心の不純物である五蓋を捨て去りつつ、七覚支を如実に修養しなさい』と。 |
| Mayampi kho, āvuso, sāvakānaṃ evaṃ dhammaṃ desema . | 友よ、我々も弟子たちへこのように法を説きます。 |
| ‘etha tumhe, āvuso, pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe satta bojjhaṅge yathābhūtaṃ bhāvethā’ti. | 『さあ友よ、君たちは、智慧を弱める心の不純物である五蓋を捨て去りつつ、七覚支を如実に修養しなさい』と。 |
| Idha no, āvuso, ko viseso, ko adhippayāso, kiṃ nānākaraṇaṃ samaṇassa vā gotamassa amhākaṃ vā, yadidaṃ . | ここに友よ、沙門ゴータマの(教え)と我々の(教え)には、何の卓越、何の特性、何の差異があるというのか、すなわち、 |
| dhammadesanāya vā dhammadesanaṃ, anusāsaniyā vā anusāsani’’nti? | 説法と説法を比べ、指導と指導を比べて?』と。 |
| ‘‘Atha kho mayaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandimha nappaṭikkosimha, anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamimha . | そこで尊者よ、我々はその異教徒の遍歴行者の所説に歓喜せず、反論もしませんでした。歓喜せず、反論せず、座から起き上がると立ち去りました。 |
| ‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmā’’’ti. | 『我々は世尊のもとでこの所説の意味を理解するだろう』」と。 |
| ‘‘Evaṃvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā . | 「比丘たちよ、このように説く異教徒の遍歴行者たちは、次のように言われるべきです。 |
| ‘atthi panāvuso, pariyāyo, yaṃ pariyāyaṃ āgamma pañca nīvaraṇā dasa honti, satta bojjhaṅgā catuddasā’ti. | 『では友よ、その理によるならば、五蓋が十となり、七覚支が十四となる、そのような理がありますか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭhā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti, uttariñca vighātaṃ āpajjissanti. | 比丘たちよ、このように問われた異教の遍歴行者たちは返答もできず、さらなる困惑に陥るでしょう。 |
| Taṃ kissa hetu? | それはなぜか? |
| Yathā taṃ, bhikkhave, avisayasmiṃ. | 比丘たちよ、それは境域にないからです。 |
| ‘‘Nāhaṃ taṃ, bhikkhave, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo imesaṃ pañhānaṃ veyyākaraṇena cittaṃ ārādheyya, aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā’’. | 比丘たちよ、私は神々、魔、梵天を含む世界、沙門、婆羅門、王を含む人々のうちに、これらの問いの解答によって心を満たすことのできる者を見ません —— 如来、如来の弟子、またはそこから聞いた者を除いて。 |
| ‘‘Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo, yaṃ pariyāyaṃ āgamma pañca nīvaraṇā dasa honti? | では比丘たちよ、その理によるならば、五蓋が十となる、そのような理とは何か? |
| Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṃ kāmacchando tadapi nīvaraṇaṃ, yadapi bahiddhā kāmacchando tadapi nīvaraṇaṃ. | 比丘たちよ、内の欲望であろうと、それも蓋であり、外の欲望であろうと、それも蓋です。 |
| ‘Kāmacchandanīvaraṇa’nti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『欲望の蓋』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṃ byāpādo tadapi nīvaraṇaṃ, yadapi bahiddhā byāpādo tadapi nīvaraṇaṃ. | 比丘たちよ、内の悪意であろうと、それも蓋であり、外の悪意であろうと、それも蓋です。 |
| ‘Byāpādanīvaraṇa’nti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『悪意の蓋』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| Yadapi, bhikkhave, thinaṃ tadapi nīvaraṇaṃ, yadapi middhaṃ tadapi nīvaraṇaṃ. | 比丘たちよ、惛沈であろうと、それも蓋であり、睡眠であろうと、それも蓋です。 |
| ‘Thinamiddhanīvaraṇa’nti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『惛沈・睡眠の蓋』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| Yadapi, bhikkhave, uddhaccaṃ tadapi nīvaraṇaṃ, yadapi kukkuccaṃ tadapi nīvaraṇaṃ. | 比丘たちよ、掉挙であろうと、それも蓋であり、悪作であろうと、それも蓋です。 |
| ‘Uddhaccakukkuccanīvaraṇa’nti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『掉挙・悪作の蓋』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṃ dhammesu vicikicchā tadapi nīvaraṇaṃ, yadapi bahiddhā dhammesu vicikicchā tadapi nīvaraṇaṃ. | 比丘たちよ、内の諸法に対する迷いであろうと、それも蓋であり、外の諸法に対する迷いであろうと、それも蓋です。 |
| ‘Vicikicchānīvaraṇa’nti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『迷いの蓋』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| Ayaṃ kho, bhikkhave, pariyāyo, yaṃ pariyāyaṃ āgamma pañca nīvaraṇā dasa honti. | 比丘たちよ、これがその理によるならば、五蓋が十となる、そのような理です。 |
| ‘‘Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo, yaṃ pariyāyaṃ āgamma satta bojjhaṅgā catuddasa honti? | では比丘たちよ、その理によって、七覚支が十四となる、そのような理とは何か? |
| Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṃ dhammesu sati tadapi satisambojjhaṅgo, yadapi bahiddhā dhammesu sati tadapi satisambojjhaṅgo. | 比丘たちよ、内の諸法に対する念であろうと、それも念覚支であり、外の諸法に対する念であろうと、それも念覚支です。 |
| ‘Satisambojjhaṅgo’ti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『念覚支』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| ‘‘Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṃ dhammesu paññāya pavicinati [pavicināti (ka.)] pavicarati parivīmaṃsamāpajjati tadapi dhammavicayasambojjhaṅgo, yadapi bahiddhā dhammesu paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati tadapi dhammavicayasambojjhaṅgo. | 比丘たちよ、内の諸法に対して智慧によって分析し巡考し遍査に至ることであれ、それも択法覚支であり、外の諸法に対して智慧によって分析し巡考し遍査に至ることであれ、それも択法覚支です。 |
| ‘Dhammavicayasambojjhaṅgo’ti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『択法覚支』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| ‘‘Yadapi, bhikkhave, kāyikaṃ vīriyaṃ tadapi vīriyasambojjhaṅgo, yadapi cetasikaṃ vīriyaṃ tadapi vīriyasambojjhaṅgo. | 比丘たちよ、身体的な精進であろうと、それも精進覚支であり、心的な精進であろうと、それも精進覚支です。 |
| ‘Vīriyasambojjhaṅgo’ti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『精進覚支』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| ‘‘Yadapi, bhikkhave, savitakkasavicārā pīti tadapi pītisambojjhaṅgo, yadapi avitakkaavicārā pīti tadapi pītisambojjhaṅgo. | 比丘たちよ、尋ある伺ある喜悦であろうと、それも喜悦覚支であり、尋なき伺なき喜悦であろうと、それも喜悦覚支です。 |
| ‘Pītisambojjhaṅgo’ti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『喜悦覚支』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| ‘‘Yadapi, bhikkhave, kāyappassaddhi tadapi passaddhisambojjhaṅgo, yadapi cittappassaddhi tadapi passaddhisambojjhaṅgo. | 比丘たちよ、身の軽安であろうと、それも軽安覚支であり、心の軽安であろうと、それも軽安覚支です。 |
| ‘Passaddhisambojjhaṅgo’ti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『軽安覚支』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| ‘‘Yadapi, bhikkhave, savitakko savicāro samādhi tadapi samādhisambojjhaṅgo, yadapi avitakkaavicāro samādhi tadapi samādhisambojjhaṅgo. | 比丘たちよ、尋ある伺ある定であろうと、それも定覚支であり、尋なき伺なき定であろうと、それも定覚支です。 |
| ‘Samādhisambojjhaṅgo’ti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『定覚支』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| ‘‘Yadapi, bhikkhave, ajjhattaṃ dhammesu upekkhā tadapi upekkhāsambojjhaṅgo, yadapi bahiddhā dhammesu upekkhā tadapi upekkhāsambojjhaṅgo. | 比丘たちよ、内の諸法に対する捨であろうと、それも捨覚支であり、外の諸法に対する捨であろうと、それも捨覚支です。 |
| ‘Upekkhāsambojjhaṅgo’ti iti hidaṃ uddesaṃ gacchati. | 『捨覚支』と、かくしてこれが説示となり、 |
| Tadamināpetaṃ pariyāyena dvayaṃ hoti. | それもこの理によるならば二つとなります。 |
| Ayaṃ kho, bhikkhave, pariyāyo, yaṃ pariyāyaṃ āgamma satta bojjhaṅgā catuddasā’’ti. | 比丘たちよ、これがその理によるならば、七覚支が十四となる、そのような理です」と。 |
sn46.52.txt · 最終更新: by h1roemon
