ユーザ用ツール

サイト用ツール


dhammavicayasambojjhaṅga
dhammavicayasambojjhaṅga
択法(ちゃくほう)覚支

:d: investigation of doctrine


dhammavicaya sambojjhaṅga ⇒ dhamma: + vicaya:選択、調査 + sambojjhaṅga:覚支

七覚支の要素の一つで、択法は伝統的な訳語に合わせました。

‘‘Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā dhammavicayasambojjhaṅgassa uppādāya, uppannassa vā dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūriyā? では比丘たちよ、未生の択法覚支生起の、また既生の択法覚支修養・成満のとは何か?
Atthi, bhikkhave, kusalākusalā dhammā, sāvajjānavajjā dhammā, hīnapaṇītā dhammā, kaṇhasukkasappaṭibhāgā dhammā. 比丘たちよ、不善なる、有罪・無罪の、劣った・優れた、黒・白の対比あるがあり、
Tattha yonisomanasikārabahulīkāro . そこでの如理作意多修
ayamāhāro anuppannassa vā dhammavicayasambojjhaṅgassa uppādāya, uppannassa vā dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūriyā. これが未生の択法覚支生起の、また既生の択法覚支修養・成満のです。
出典: sn46.2

‘‘Evameva kho, bhikkhave, yasmiṃ samaye līnaṃ cittaṃ hoti, kālo tasmiṃ samaye dhammavicayasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo vīriyasambojjhaṅgassa bhāvanāya, kālo pītisambojjhaṅgassa bhāvanāya.「まさにそのように比丘たちよ、沈滞している時、その時には、択法覚支修養に適時であり、精進覚支修養に適時であり、喜悦覚支修養に適時です。
出典: sn46.53
‘‘Yasmiṃ samaye, bhikkhave, bhikkhu tathā sato viharanto taṃ dhammaṃ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṃsamāpajjati, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṃ samaye bhikkhuno āraddho hoti; 比丘たちよ、このようにじつつ住している比丘が、その智慧によって分析し、巡考し、遍査に至るとき、そのとき比丘の択法覚支始まっています。
出典: sn46.3

●このお経では遍査が詳細に説かれています。

‘‘Kittāvatā nu kho, bhikkhave, bhikkhū parivīmaṃsamāno parivīmaṃseyya sabbaso sammā dukkhakkhayāyā’’ti?「比丘たちよ、いったいどれほど遍査する比丘は尽滅のため完全に正しく遍査するのでしょうか?」と。1)
出典: sn12.51
dhammavicayasambojjhaṅga.txt · 最終更新: by h1roemon