文書の過去の版を表示しています。
| mīyati | marati | mata | maraṇa |
| 死ぬ(韻文、サンスクリットから) | 死ぬ | 死んだ、死者 | 死 |
死 [nt.] death
sn12.2:分別経に定義があります。類語もたくさん登場します。
| ‘‘Yvāyaṃ gahapati, mato kālaṅkato tassa kāyasaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, vacīsaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, cittasaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, āyu parikkhīṇo, usmā vūpasantā, indriyāni viparibhinnāni. | 「居士よ、この最期を迎えた死者。彼の身行は滅し鎮静し、語行は滅し鎮静し、心行は滅し鎮静し、寿命は尽き果て、熱は寂滅し、諸根は瓦解しています。 |
| ‘Sabbe sattā, mahārāja, maraṇadhammā maraṇapariyosānā maraṇaṃ anatītā’ti. | 「大王よ、すべての衆生は死の性質あり、死が結末であり、死を超えられません」と。 |
| byādhidhammā sattā byādhito parimuccanti, maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti, | 病む性質を持つ衆生は病から解放され、死ぬ性質を持つ衆生は死から解放され、 |
| Pappuyya jātimaraṇassa antaṃ, | 生死の終局に達して |
| Nāyūhatī pāragato hi so’’ti [hotīti (syā. kaṃ.)]. | 彼岸に至った彼はけっしてもがかない」と。 |
| ‘‘yattha nu kho, bhante, na jāyati na jīyati na mīyati [na jiyyati na miyyati (syā. kaṃ. ka.)] na cavati na upapajjati, sakkā nu kho so, bhante, gamanena lokassa anto ñātuṃ vā daṭṭhuṃ vā pāpuṇituṃ vā’’ti? | 「尊者よ、およそ生まれず、衰えず、死なず、没せず、再生しないような世界の果ては、行くことで知り、見、達することはできるのだろうか?」と。 |
| Te mataṃ kālaṅkataṃ uyyāpenti nāma saññāpenti nāma saggaṃ nāma okkāmenti. | 彼らは最期を迎えた死者を送り出し、説得し、天に来入させるといいます。 |