ユーザ用ツール

サイト用ツール


paṭippassambhati
paṭippassambhatipaṭippassaddhapaṭippassaddhi
鎮静する鎮静した鎮静
弛む弛んだ弛み

:d: 安息す, 止息す, 止滅す to subside, to be eased, calmed, or abated, to pass away, to be allayed


paṭi:対して、反して、向かって + passambhati:鎮まる、軽安になる ➡ 鎮静する、弛む

sn36.11sn36.15ではvūpasama:寂静、nirodha:と同列に扱われています。

類語 passaddhi:軽安、nirodha:、vūpasama:寂静


‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabandhāya cha māsāni udake pariyādāya [pariyātāya (ka.), pariyāhatāya (?)] hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni bandhanāni tāni pāvussakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti;「たとえば比丘たちよ、藤綱で縛られた海船の、六か月のあいだ水を遍取した(吸いきった)のち、冬に陸地に引き上げられ、風と陽光にさらされた(藤綱の)縛り。それらは雨季の雨雲に打たれて、難なく弛み、腐ったものとなります。1)
1)
sn22.101参照
出典: sn45.158
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. するとアナータピンディカ居士には、暗闇が消失し光が現れ、(先ほど)あった恐怖、硬直、身の毛のよだち、それは鎮静した。
出典: sn10.8
Atha kho bhagavato ābādho paṭippassambhi. すると世尊の患い鎮静した。
出典: sn7.13
Chayimā, bhikkhu, passaddhiyo.  比丘よ、これらの六つの軽安があります。 
Paṭhamaṃ jhānaṃ samāpannassa vācā paṭippassaddhā hoti.  初禅到達した者の鎮静しています。 
Dutiyaṃ jhānaṃ samāpannassa vitakkavicārā paṭippassaddhā honti.  第二禅到達した者の鎮静しています。 
Tatiyaṃ jhānaṃ samāpannassa pīti paṭippassaddhā hoti.  第三禅到達した者の喜悦鎮静しています。 
Catutthaṃ jhānaṃ samāpannassa assāsapassāsā paṭippassaddhā honti.  第四禅到達した者の入息出息鎮静しています。 
Saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca paṭippassaddhā honti.  想受滅到達した者の鎮静しています。 
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo paṭippassaddho hoti, doso paṭippassaddho hoti, moho paṭippassaddho hotī’’ti.  漏尽の比丘の鎮静しており、鎮静しており、鎮静しています」と。 
出典: sn36.11
‘‘Yvāyaṃ gahapati, mato kālaṅkato tassa kāyasaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, vacīsaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, cittasaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, āyu parikkhīṇo, usmā vūpasantā, indriyāni viparibhinnāni. 居士よ、この最期を迎え死者。彼の身行鎮静し、語行鎮静し、心行鎮静し、寿命尽き果て、寂滅し、諸根は瓦解しています。
出典: sn41.6
Yopi me, bhante, gijjhakūṭaṃ pabbataṃ ārohantassa kāyakilamatho cittakilamatho, sopi me paṭippassaddho, dhammo ca me abhisamito’’ti. 尊者よ、私が霊鷲山を登ったときの身体の疲労との疲労 ——それも私には鎮静2)、そしてが私に現観されました」と。
2)
七覚支の治癒作用
出典: sn46.56
Taṃ kiṃ maññasi, brāhmaṇa, ahosi te pubbe chando ‘ārāmaṃ gamissāmī’ti? 婆羅門よ、これをどう思いますか。あなたには前もって『僧園に行こう』というがありました。
Tassa te ārāmagatassa yo tajjo chando so paṭippassaddho’’ti? あなたがその僧園に至ったとき、それに応じたというものは鎮静したのでは?」と。
出典: sn51.15
Tañca pana te buddhe aveccappasādaṃ attani samanupassato ṭhānaso vedanā paṭippassambheyya. そしてまた、あなたが仏陀に対する、その確然たる浄信を、自己のうちに見出すとき、その場で苦痛鎮静するでしょう。
出典: sn55.26

mn31_2:「それではアヌルッダたちよ、君たちには、この住法超越したところ、この住法鎮静したところにある、他の、人法超え聖者にふさわしい卓越した智見安住会得はあるのか?」

paṭippassambhati.txt · 最終更新: by h1roemon