寿, 寿命 life, vitality, duration of life, longevity
類語
●寿命が減少するという表現は違和感があるので、ここでは余命を採用します。
| Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko; | それぞれの生類の、それぞれの種別における老い、老衰、歯の欠け、白髪、しわが寄ること、余命の減少、諸根の過熟。 |
| ayaṃ vuccati jarā. | これが老と呼ばれます。 |
| ‘‘Upanīyati jīvitamappamāyu, | 「命にわずかな寿命が与えられている |
| Jarūpanītassa na santi tāṇā; | 老いがもたらされた者には避難処はない |
| tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. | またそこで私はこういう名、こういう姓、こういう容姿、こういう食の、こういう苦楽を体験する者、こういう最終寿命であった。その(私)はそこから死没して、ここに再生した』と。 |
| Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarathā’’ti? | かく具体的な指定ある様々な過去の暮らしを追憶しますか?」と。 |
| ‘‘Manujassa sadā satīmato, | 「人が常に念あり |
| Mattaṃ jānato laddhabhojane; | 得た食事に適量を知るなら |
| Tanukassa [tanu tassa (sī. pī.)] bhavanti vedanā, | 彼の苦痛は薄くなり |
| Saṇikaṃ jīrati āyupālaya’’nti. | 彼はゆっくりと老い 寿命を守れるだろう」と。 |
| ‘‘Āyu usmā ca viññāṇaṃ, yadā kāyaṃ jahantimaṃ; | 余命、熱、そして識が この身を去るとき |
| Apaviddho [apaviṭṭho (syā. kaṃ.)] tadā seti, parabhattaṃ acetanaṃ. | そのとき、除かれた、意思なき、他の(生物の)食は横たわる |
| aññatra uccāra-passāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṃ gantvā appatvāva lokassa antaṃ antarāva kālaṅkato. | 大便、小便の行為以外、また睡眠による疲労の排除以外、百歳の寿命、百年生きる者として百年間進んでも決して世界の果てには達せずに途中で最期を迎えました。 |
| Tassa sutaṃ hoti . | 彼には所聞があります、 |
| ‘aṇḍajā nāgā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti. | 『卵生の竜は寿命長く、美しく、楽多い』と。 |
| ‘‘Yvāyaṃ gahapati, mato kālaṅkato tassa kāyasaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, vacīsaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, cittasaṅkhāro niruddho paṭippassaddho, āyu parikkhīṇo, usmā vūpasantā, indriyāni viparibhinnāni. | 「居士よ、この最期を迎えた死者。彼の身行は滅し鎮静し、語行は滅し鎮静し、心行は滅し鎮静し、寿命は尽き果て、熱は寂滅し、諸根は瓦解しています。 |
| Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo yathā ca candimasūriyānaṃ javo yathā ca yā devatā candimasūriyānaṃ purato dhāvanti tāsaṃ devatānaṃ javo, ( ) [(tato sīghataro. yathā ca bhikkhave tassa purisassa javo, yathā ca candimasuriyānaṃ javo, yathā ca yā devatā candimasuriyānaṃ purato dhāvanti, tāsaṃ devatānaṃ javo,) (sī. syā. kaṃ.)] tato sīghataraṃ āyusaṅkhārā khiyanti. | 比丘たちよ、その男の速さ、月や太陽の速さ、そして神霊が月や太陽の前に走るその神霊の速さ、それらよりさらに速く寿命行は尽きるのです。 |
| ‘‘Yepi dīghāyukā devā, vaṇṇavanto yasassino; | 寿命の長い、見目うるわしい、名声ある神々も |
| Bhītā santāsamāpāduṃ, sīhassevitare migā. | 恐怖して怖気に陥った ライオンに対する他の獣たちのように |
| Avītivattā sakkāyaṃ, aniccā kira bho mayaṃ; | ああ、我々は無常であり 有身を越えてないらしい(と) |