ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn22.95

sn22.95『泡塊喩経』Pheṇapiṇḍūpamasuttaṃ

Ekaṃ samayaṃ bhagavā ayujjhāyaṃ [ayojjhāyaṃ (sī. pī.)] viharati gaṅgāya nadiyā tīre. ある時、世尊はアユッジャーのガンガー河の川岸に住されていた。
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi . そのとき世尊は比丘たちに呼びかけられた。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ gaṅgā nadī mahantaṃ pheṇapiṇḍaṃ āvaheyya.「たとえば比丘たちよ、このガンガー河が大きな泡のかたまりを運んできたとします。
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. するとある男がそれを見つけ審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。
Kiñhi siyā, bhikkhave, pheṇapiṇḍe sāro? 比丘たちよ、どうして泡のかたまりに芯がありますか?
Evameva kho, bhikkhave, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ…pe… まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなるであれ、 …中略…
yaṃ dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。
Kiñhi siyā, bhikkhave, rūpe sāro? 比丘たちよ、どうしてに芯がありますか?
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye thullaphusitake deve vassante udake udakapubbuḷaṃ [udakabubbuḷaṃ (sī. pī.)] uppajjati ceva nirujjhati ca. たとえば比丘たちよ、秋頃、大粒の雨が降るとき、水に水泡が生じ、またします。
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. するとある男がそれを見つけ審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。
Kiñhi siyā, bhikkhave, udakapubbuḷe sāro? 比丘たちよ、どうして水泡に芯がありますか?
Evameva kho, bhikkhave, yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā…pe… まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなるであれ、 …中略…
yā dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。
Kiñhi siyā, bhikkhave, vedanāya sāro? 比丘たちよ、どうしてに芯がありますか?
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ṭhite majjhanhike kāle marīcikā phandati. たとえば比丘たちよ、夏の最終月の真昼時に陽炎が震えます。
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. するとある男がそれを見つけ審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya…pe… 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、 …中略…
kiñhi siyā, bhikkhave, marīcikāya sāro? 比丘たちよ、どうして陽炎に芯がありますか?
Evameva kho, bhikkhave, yā kāci saññā…pe…. まさにそのように比丘たちよ、およそ … いかなるであれ、 …中略…
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno tiṇhaṃ kuṭhāriṃ [kudhāriṃ (syā. kaṃ. ka.)] ādāya vanaṃ paviseyya. たとえば比丘たちよ、芯材を求め芯材を探し芯材探求をしている男が、鋭い斧を持って森に入ります。
So tattha passeyya mahantaṃ kadalikkhandhaṃ ujuṃ navaṃ akukkukajātaṃ [akukkajātaṃ (ka. sī. pī.), akusajātaṃ (ka. sī.), akukkujakajātaṃ (ka.)]. 彼はそこで、まっすぐで若い、背の高い種の、大きいバナナのを見ます。
Tamenaṃ mūle chindeyya; そしてそれを根元で切り、
mūle chetvā agge chindeyya, agge chetvā pattavaṭṭiṃ vinibbhujeyya. 根元で切ってから頂部で切り、頂部で切ってから葉ざやを剥ぎます。
So tassa pattavaṭṭiṃ vinibbhujanto pheggumpi nādhigaccheyya, kuto sāraṃ! 彼は、その葉ざやを剥いでも辺材すら得られないのに、ましてや芯材を(得られますか?)。
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. するとある男がそれを見つけ審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。
Kiñhi siyā, bhikkhave, kadalikkhandhe sāro? 比丘たちよ、どうしてバナナのに芯がありますか?
Evameva kho, bhikkhave, ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā…pe… まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなるであれ、 …中略…
ye dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。
Kiñhi siyā, bhikkhave, saṅkhāresu sāro? 比丘たちよ、どうしてに芯がありますか?
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, māyākāro vā māyākārantevāsī vā catumahāpathe [cātummahāpathe (sī. syā. kaṃ. pī.)] māyaṃ vidaṃseyya. たとえば比丘たちよ、幻術士や幻術士見習いが大きな四辻で幻術を披露します。
Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. するとある男がそれを見つけ審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。
Kiñhi siyā, bhikkhave, māyāya sāro? 比丘たちよ、どうして幻術に芯がありますか?
Evameva kho, bhikkhave, yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ…pe… まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなるであれ、 …中略…
yaṃ dūre santike vā, taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮如理調査します。
Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. 彼がそれを見つけ審慮如理調査するなら、ただ空虚思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。
Kiñhi siyā, bhikkhave, viññāṇe sāro? 比丘たちよ、どうしてに芯がありますか?
‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi… 比丘たちよ、このように見る既聞聖弟子は、についても厭いについても …中略…
saññāyapi… についても …
saṅkhāresupi … についても …
viññāṇasmimpi nibbindati. についても厭い
Nibbindaṃ virajjati; 厭うので離貪し、
virāgā vimuccati. 離貪ゆえに解脱し、
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti…pe… 解脱したとき、解脱したというがあります。 …中略…
nāparaṃ itthattāyāti pajānāti’’. 二度とこの状態はない』と了知します」と。
Idamavoca bhagavā. 世尊はこう言われた。
Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā . こう言われて、師である善逝はさらに
‘‘Pheṇapiṇḍūpamaṃ rūpaṃ, vedanā bubbuḷūpamā [bubbulūpamā (sī.), pubbuḷopamā (ka.)];は泡のかたまりのごとく は水泡のごとく
Marīcikūpamā saññā, saṅkhārā kadalūpamā; は陽炎のごとく はバナナのごとく
Māyūpamañca viññāṇaṃ, desitādiccabandhunā. そしては幻術のごとく 太陽の親族1)により示された
‘‘Yathā yathā nijjhāyati, yoniso upaparikkhati; そのようにそれぞれ審慮し 如理調査
Rittakaṃ tucchakaṃ hoti, yo naṃ passati yoniso. それを如理に見る者(には) 空虚でからっぽである
‘‘Imañca kāyaṃ ārabbha, bhūripaññena desitaṃ; そしてこのに関して 智慧に富む者により示された
Pahānaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ, rūpaṃ passatha [passetha (sī.)] chaḍḍitaṃ. 三法のを、捨てられたを見なさい
‘‘Āyu usmā ca viññāṇaṃ, yadā kāyaṃ jahantimaṃ; 余命、そしてが このを去るとき
Apaviddho [apaviṭṭho (syā. kaṃ.)] tadā seti, parabhattaṃ acetanaṃ. そのとき、除かれた、意思なき、他の(生物の)食は横たわる
‘‘Etādisāyaṃ santāno, māyāyaṃ bālalāpinī; かくのごときこの継続 これは愚者の虚談、幻術
Vadhako esa akkhāto, sāro ettha na vijjati. これは殺害者なりと告げられた ここに芯はない
‘‘Evaṃ khandhe avekkheyya, bhikkhu āraddhavīriyo; 精進む比丘は このように諸蘊を眺めなさい
Divā vā yadi vā rattiṃ, sampajāno paṭissato. 昼または夜に 正知者向念者として
‘‘Jaheyya sabbasaṃyogaṃ, kareyya saraṇattano; すべての結合を捨てなさい 自己依処を作りなさい
Careyyādittasīsova, patthayaṃ accutaṃ pada’’nti. 頭が燃やされた者2)のようにしなさい 死没なき境地を願うなら」と。
1)
⇒ブッダ
2)
一刻の猶予もないという意味
sn22.95.txt · 最終更新: by h1roemon