sn22.95
sn22.95『泡塊喩経』Pheṇapiṇḍūpamasuttaṃ
| Ekaṃ samayaṃ bhagavā ayujjhāyaṃ [ayojjhāyaṃ (sī. pī.)] viharati gaṅgāya nadiyā tīre. | ある時、世尊はアユッジャーのガンガー河の川岸に住されていた。 |
| Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi . | そのとき世尊は比丘たちに呼びかけられた。 |
| ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ gaṅgā nadī mahantaṃ pheṇapiṇḍaṃ āvaheyya. | 「たとえば比丘たちよ、このガンガー河が大きな泡のかたまりを運んできたとします。 |
| Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. | すると眼ある男がそれを見つけ審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, pheṇapiṇḍe sāro? | 比丘たちよ、どうして泡のかたまりに芯がありますか? |
| Evameva kho, bhikkhave, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ…pe… | まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなる色であれ、 …中略… |
| yaṃ dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. | 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, rūpe sāro? | 比丘たちよ、どうして色に芯がありますか? |
| ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye thullaphusitake deve vassante udake udakapubbuḷaṃ [udakabubbuḷaṃ (sī. pī.)] uppajjati ceva nirujjhati ca. | たとえば比丘たちよ、秋頃、大粒の雨が降るとき、水に水泡が生じ、また滅します。 |
| Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. | すると眼ある男がそれを見つけ審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, udakapubbuḷe sāro? | 比丘たちよ、どうして水泡に芯がありますか? |
| Evameva kho, bhikkhave, yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā…pe… | まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなる受であれ、 …中略… |
| yā dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. | 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, vedanāya sāro? | 比丘たちよ、どうして受に芯がありますか? |
| ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ṭhite majjhanhike kāle marīcikā phandati. | たとえば比丘たちよ、夏の最終月の真昼時に陽炎が震えます。 |
| Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. | すると眼ある男がそれを見つけ審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya…pe… | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、 …中略… |
| kiñhi siyā, bhikkhave, marīcikāya sāro? | 比丘たちよ、どうして陽炎に芯がありますか? |
| Evameva kho, bhikkhave, yā kāci saññā…pe…. | まさにそのように比丘たちよ、およそ … いかなる想であれ、 …中略… |
| ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno tiṇhaṃ kuṭhāriṃ [kudhāriṃ (syā. kaṃ. ka.)] ādāya vanaṃ paviseyya. | たとえば比丘たちよ、芯材を求め芯材を探し芯材探求をしている男が、鋭い斧を持って森に入ります。 |
| So tattha passeyya mahantaṃ kadalikkhandhaṃ ujuṃ navaṃ akukkukajātaṃ [akukkajātaṃ (ka. sī. pī.), akusajātaṃ (ka. sī.), akukkujakajātaṃ (ka.)]. | 彼はそこで、まっすぐで若い、背の高い種の、大きいバナナの幹を見ます。 |
| Tamenaṃ mūle chindeyya; | そしてそれを根元で切り、 |
| mūle chetvā agge chindeyya, agge chetvā pattavaṭṭiṃ vinibbhujeyya. | 根元で切ってから頂部で切り、頂部で切ってから葉ざやを剥ぎます。 |
| So tassa pattavaṭṭiṃ vinibbhujanto pheggumpi nādhigaccheyya, kuto sāraṃ! | 彼は、その葉ざやを剥いでも辺材すら得られないのに、ましてや芯材を(得られますか?)。 |
| Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. | すると眼ある男がそれを見つけ審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, kadalikkhandhe sāro? | 比丘たちよ、どうしてバナナの幹に芯がありますか? |
| Evameva kho, bhikkhave, ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā…pe… | まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなる行であれ、 …中略… |
| ye dūre santike vā taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. | 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, saṅkhāresu sāro? | 比丘たちよ、どうして行に芯がありますか? |
| ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, māyākāro vā māyākārantevāsī vā catumahāpathe [cātummahāpathe (sī. syā. kaṃ. pī.)] māyaṃ vidaṃseyya. | たとえば比丘たちよ、幻術士や幻術士見習いが大きな四辻で幻術を披露します。 |
| Tamenaṃ cakkhumā puriso passeyya nijjhāyeyya yoniso upaparikkheyya. | すると眼ある男がそれを見つけ審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyeyya, tucchakaññeva khāyeyya, asārakaññeva khāyeyya. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思え、ただからっぽに思え、ただ芯なきに思えるでしょう。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, māyāya sāro? | 比丘たちよ、どうして幻術に芯がありますか? |
| Evameva kho, bhikkhave, yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ…pe… | まさにそのように比丘たちよ、過去・未来・現在のいかなる識であれ、 …中略… |
| yaṃ dūre santike vā, taṃ bhikkhu passati nijjhāyati yoniso upaparikkhati. | 遠く、近くのそれを比丘は見て審慮し如理に調査します。 |
| Tassa taṃ passato nijjhāyato yoniso upaparikkhato rittakaññeva khāyati, tucchakaññeva khāyati, asārakaññeva khāyati. | 彼がそれを見つけ審慮し如理に調査するなら、ただ空虚に思われ、ただからっぽに思われ、ただ芯なきに思われます。 |
| Kiñhi siyā, bhikkhave, viññāṇe sāro? | 比丘たちよ、どうして識に芯がありますか? |
| ‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi… | 比丘たちよ、このように見る既聞の聖弟子は、色についても厭い、受についても …中略… |
| saññāyapi… | 想についても … |
| saṅkhāresupi … | 行についても … |
| viññāṇasmimpi nibbindati. | 識についても厭い、 |
| Nibbindaṃ virajjati; | 厭うので離貪し、 |
| virāgā vimuccati. | 離貪ゆえに解脱し、 |
| Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti…pe… | 解脱したとき、解脱したという智があります。 …中略… |
| nāparaṃ itthattāyāti pajānāti’’. | 二度とこの状態はない』と了知します」と。 |
| Idamavoca bhagavā. | 世尊はこう言われた。 |
| Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā . | こう言われて、師である善逝はさらに |
| ‘‘Pheṇapiṇḍūpamaṃ rūpaṃ, vedanā bubbuḷūpamā [bubbulūpamā (sī.), pubbuḷopamā (ka.)]; | 「色は泡のかたまりのごとく 受は水泡のごとく |
| Marīcikūpamā saññā, saṅkhārā kadalūpamā; | 想は陽炎のごとく 行はバナナのごとく |
| Māyūpamañca viññāṇaṃ, desitādiccabandhunā. | そして識は幻術のごとく 太陽の親族1)により示された |
| ‘‘Yathā yathā nijjhāyati, yoniso upaparikkhati; | そのようにそれぞれ審慮し 如理に調査し |
| Rittakaṃ tucchakaṃ hoti, yo naṃ passati yoniso. | それを如理に見る者(には) 空虚でからっぽである |
| ‘‘Imañca kāyaṃ ārabbha, bhūripaññena desitaṃ; | そしてこの身に関して 智慧に富む者により示された |
| Pahānaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ, rūpaṃ passatha [passetha (sī.)] chaḍḍitaṃ. | 三法の断を、捨てられた色を見なさい |
| ‘‘Āyu usmā ca viññāṇaṃ, yadā kāyaṃ jahantimaṃ; | 余命、熱、そして識が この身を去るとき |
| Apaviddho [apaviṭṭho (syā. kaṃ.)] tadā seti, parabhattaṃ acetanaṃ. | そのとき、除かれた、意思なき、他の(生物の)食は横たわる |
| ‘‘Etādisāyaṃ santāno, māyāyaṃ bālalāpinī; | かくのごときこの継続 これは愚者の虚談、幻術 |
| Vadhako esa akkhāto, sāro ettha na vijjati. | これは殺害者なりと告げられた ここに芯はない |
| ‘‘Evaṃ khandhe avekkheyya, bhikkhu āraddhavīriyo; | 精進に励む比丘は このように諸蘊を眺めなさい |
| Divā vā yadi vā rattiṃ, sampajāno paṭissato. | 昼または夜に 正知者、向念者として |
| ‘‘Jaheyya sabbasaṃyogaṃ, kareyya saraṇattano; | すべての結合を捨てなさい 自己の依処を作りなさい |
| Careyyādittasīsova, patthayaṃ accutaṃ pada’’nti. | 頭が燃やされた者2)のようにしなさい 死没なき境地を願うなら」と。 |
sn22.95.txt · 最終更新: by h1roemon
