私はこのように聞いた。
ある時、デーヴァダッタが去ってしばらくした頃、世尊はラージャガハの霊鷲山に住されていた。
そこで世尊は、デーヴァダッタに関して比丘たちへ呼びかけられた、
「ここに比丘たちよ、ある良家の息子は信により、俗家から家なき者へと出家した者となる。
『私は生・老・死・悲・悲嘆・憂・悩に悩まされ、苦に悩まされ、苦に打ち負かされている。きっと、この全ての苦蘊の終了が知られるだろう』と。
そのように出家者となった彼は利得・恭敬・名誉を現出させる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、意に適い、満ち足りた思いになる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、自己をほめそやし他者を軽蔑する。
『私は利得・恭敬・名誉あるが、これら他の比丘らは知られてなく、微力である』と。
彼はその利得・恭敬・名誉により酔い、放逸になり、放逸に陥り、放逸者となって苦しく住する。
たとえば比丘たちよ、芯材を求め芯材を探し芯材の探求をしている男が、立っている芯材ある大木の芯材を通り過ぎ、辺材を通り過ぎ、深皮を通り過ぎ、表皮を通り過ぎ、枝葉を切り取って、『芯材だ』と思って立ち去るとしよう。
すると眼ある人は彼を見て、こう言うだろう。
『ああ、この尊者は芯材を了知せず、辺材を了知せず、深皮を了知せず、表皮を了知せず、枝葉を了知していなかった。
このように、芯材を求め芯材を探し芯材の探求をしているこの尊者が、立っている芯材ある大木の芯材を通り過ぎ、辺材を通り過ぎ、深皮を通り過ぎ、表皮を通り過ぎ、枝葉を切り取って、『芯材だ』と思って立ち去ったのだから。
その芯材により芯材がなされるべきことは、その目的にかなわないだろう』と。
まさにそのように比丘たちよ、ここで、ある良家の息子は信により、俗家から家なき者へと出家した者となる。
『私は生・老・死・悲・悲嘆・憂・悩に悩まされ、苦に悩まされ、苦に打ち負かされている。きっと、この全ての終了が知られるだろう』と。
そのように出家者となった彼は利得・恭敬・名誉を現出させる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、意に適い、満ち足りた思いになる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、自己をほめそやし他者を軽蔑する。
『私は利得・恭敬・名誉あるが、これら他の比丘らは知られてなく、微力である』と。
彼はその利得・恭敬・名誉により酔い、放逸になり、放逸に陥り、放逸者となって苦しく住する。
比丘たちよ、この比丘は『梵行の枝葉をつかんだ』と言われ、
それで終わりを迎える。
またここに比丘たちよ、ある良家の息子は信により、俗家から家なき者へと出家した者となる。
『私は生・老・死・悲・悲嘆・憂・悩に悩まされ、苦に悩まされ、苦に打ち負かされている。きっと、この全ての苦蘊の終了が知られるだろう』と。
そのように出家者となった彼は利得・恭敬・名誉を現出させる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、適意とならず満ち足りた思いにならない。
彼はその利得・恭敬・名誉により、自己をほめそやさず他者を軽蔑しない。
彼はその利得・恭敬・名誉により酔わず、放逸とならず、放逸に陥らず、
不放逸者となり戒具足を達成する。
彼はその戒具足により、意に適い、満ち足りた思いになる。
彼はその戒具足により、自己をほめそやし他者を軽蔑する。
『私は持戒者、善法者であるが、この他の比丘たちは破戒者、悪しき性質の者である』と。
彼はその戒具足により酔い、放逸になり、放逸に陥り、放逸者となって苦しく住する。
たとえば比丘たちよ、芯材を求め芯材を探し芯材の探求をしている男が、立っている芯材ある大木の芯材を通り過ぎ、辺材を通り過ぎ、深皮を通り過ぎ、表皮を切り取って、『芯材だ』と思って立ち去るとしよう。
すると眼ある人は彼を見て、こう言うだろう。
『ああ、この尊者は芯材を了知せず、辺材を了知せず、深皮を了知せず、表皮を了知せず、枝葉を了知していなかった。
このように、芯材を求め芯材を探し芯材の探求をしているこの尊者が、立っている芯材ある大木の芯材を通り過ぎ、辺材を通り過ぎ、深皮を通り過ぎ、表皮を切り取って、『芯材だ』と思って立ち去ったのだから。
その芯材により芯材がなされるべきことは、その目的にかなわないだろう』と。
まさにそのように比丘たちよ、ここで、ある良家の息子は信により、俗家から家なき者へと出家した者となる。
『私は生・老・死・悲・悲嘆・憂・悩に悩まされ、苦に悩まされ、苦に打ち負かされている。きっと、この全ての苦蘊の終了が知られるだろう』と。
そのように出家者となった彼は利得・恭敬・名誉を現出させる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、適意とならず満ち足りた思いにならない。
彼はその利得・恭敬・名誉により、自己をほめそやさず他者を軽蔑しない。
彼はその利得・恭敬・名誉により酔わず、放逸とならず、放逸に陥らず、
不放逸者となり戒具足を達成する。
彼はその戒具足により、意に適い、満ち足りた思いになる。
彼はその戒具足により、自己をほめそやし他者を軽蔑する。
『私は持戒者、善法者であるが、この他の比丘たちは破戒者、悪しき性質の者である』と。
彼はその戒具足により酔い、放逸になり、放逸に陥り、放逸者となって苦しく住する。
比丘たちよ、この比丘は『梵行の表皮をつかんだ』と言われ、
それで終わりを迎える。
またここに比丘たちよ、ある良家の息子は信により、俗家から家なき者へと出家した者となる。
『私は生・老・死・悲・悲嘆・憂・悩に悩まされ、苦に悩まされ、苦に打ち負かされている。きっと、この全ての苦蘊の終了が知られるだろう』と。
そのように出家者となった彼は利得・恭敬・名誉を現出させる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、適意とならず満ち足りた思いにならない。
彼はその利得・恭敬・名誉により、自己をほめそやさず他者を軽蔑しない。
彼はその利得・恭敬・名誉により酔わず、放逸とならず、放逸に陥らず、不放逸者となり戒具足を達成する。
彼はその戒具足により意に適うが、満ち足りた思いにならない。
彼はその戒具足により、自己をほめそやさず、他者を軽蔑しない。
彼はその戒具足により酔わず、放逸とならず、放逸に陥らず、
不放逸者となり定具足を達成する。
彼はその定具足により、意に適い、満ち足りた思いになる。
彼はその定具足により、自己をほめそやし他者を軽蔑する。
『私は一境に入定した心だが、これら他の比丘らは定まらず迷乱した心である』と。
彼はその定具足により酔い、放逸になり、放逸に陥り、放逸者となって苦しく住する。
たとえば比丘たちよ、芯材を求め芯材を探し芯材の探求をしている男が、立っている芯材ある大木の芯材を通り過ぎ、辺材を通り過ぎ、深皮を切り取って、『芯材だ』と思って立ち去るとしよう。
すると眼ある人は彼を見て、こう言うだろう。『ああ、この尊者は芯材を了知せず、辺材を了知せず、深皮を了知せず、表皮を了知せず、枝葉を了知していなかった。
このように、芯材を求め芯材を探し芯材の探求をしているこの尊者が、立っている芯材ある大木の芯材を通り過ぎ、辺材を通り過ぎ、深皮を切り取って、『芯材だ』と思って立ち去ったのだから。
その芯材により芯材がなされるべきことは、その目的にかなわないだろう』と。
まさにそのように比丘たちよ、ここで、ある良家の息子は信により、俗家から家なき者へと出家した者となる。
『私は生・老・死・悲・悲嘆・憂・悩に悩まされ、苦に悩まされ、苦に打ち負かされている。きっと、この全ての苦蘊の終了が知られるだろう』と。
そのように出家者となった彼は利得・恭敬・名誉を現出させる。
彼はその利得・恭敬・名誉により、適意とならず満ち足りた思いにならない。
彼はその利得・恭敬・名誉により、自己をほめそやさず他者を軽蔑しない。
彼はその利得・恭敬・名誉により酔わず、放逸とならず、放逸に陥らず、不放逸者となり戒具足を達成する。
彼はその戒具足により意に適うが、満ち足りた思いにならない。
彼はその戒具足により、自己をほめそやさず、他者を軽蔑しない。
彼はその戒具足により酔わず、放逸とならず、放逸に陥らず、不放逸者となり定具足を達成する。
彼はその定具足により、意に適い、満ち足りた思いになる。
彼はその定具足により、自己をほめそやし他者を軽蔑する。
『私は一境に入定した心だが、これら他の比丘らは定まらず迷乱した心である』と。
彼はその定具足により酔い、放逸になり、放逸に陥り、放逸者となって苦しく住する。
比丘たちよ、この比丘は『梵行の深皮をつかんだ』と言われ、
それで終わりを迎える。
Evaṃ me sutaṃ .
ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte.
Tatra kho bhagavā devadattaṃ ārabbha bhikkhū āmantesi .
‘‘Idha, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti .
‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto, appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.
So evaṃ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti.
So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṃseti paraṃ vambheti .
‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā [lābhī silokavā (sī. pī.), lābhī sakkāra silokavā (syā.)], ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.
So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṃ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṃ viharati.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṃ atikkamma phegguṃ atikkamma tacaṃ atikkamma papaṭikaṃ, sākhāpalāsaṃ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāra’nti maññamāno.
Tamenaṃ cakkhumā puriso disvā evaṃ vadeyya .
‘na vatāyaṃ bhavaṃ puriso aññāsi sāraṃ, na aññāsi phegguṃ, na aññāsi tacaṃ, na aññāsi papaṭikaṃ, na aññāsi sākhāpalāsaṃ.
Tathā hayaṃ [tathāpāyaṃ (ka.)] bhavaṃ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṃ atikkamma phegguṃ atikkamma tacaṃ atikkamma papaṭikaṃ, sākhāpalāsaṃ chetvā ādāya pakkanto ‘sāra’nti maññamāno.
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṃ tañcassa atthaṃ nānubhavissatī’ti.
Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti .
otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto, appeva nāma imassa kevalassa antakiriyā paññāyethā’ti.
So evaṃ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti.
So tena lābhasakkārasilokena attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tena lābhasakkārasilokena attānukkaṃseti, paraṃ vambheti
‘ahamasmi lābhasakkārasilokavā, ime panaññe bhikkhū appaññātā appesakkhā’ti.
So tena lābhasakkārasilokena majjati pamajjati pamādaṃ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṃ viharati.
Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sākhāpalāsaṃ aggahesi brahmacariyassa;
tena ca vosānaṃ āpādi.
‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti .
‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto, appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.
So evaṃ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti.
So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.
So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṃseti, na paraṃ vambheti.
So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṃ āpajjati.
Appamatto samāno sīlasampadaṃ ārādheti.
So tāya sīlasampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya sīlasampadāya attānukkaṃseti, paraṃ vambheti .
‘ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo, ime panaññe bhikkhū dussīlā pāpadhammā’ti.
So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati pamādaṃ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṃ viharati.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṃ atikkamma phegguṃ atikkamma tacaṃ, papaṭikaṃ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāra’nti maññamāno.
Tamenaṃ cakkhumā puriso disvā evaṃ vadeyya .
‘na vatāyaṃ bhavaṃ puriso aññāsi sāraṃ, na aññāsi phegguṃ, na aññāsi tacaṃ, na aññāsi papaṭikaṃ, na aññāsi sākhāpalāsaṃ.
Tathā hayaṃ bhavaṃ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṃ atikkamma phegguṃ atikkamma tacaṃ, papaṭikaṃ chetvā ādāya pakkanto ‘sāra’nti maññamāno;
yañcassa sārena sārakaraṇīyaṃ tañcassa atthaṃ nānubhavissatī’ti.
‘‘Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti .
‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto, appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’’ti.
So evaṃ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti.
So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.
So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṃseti, na paraṃ vambheti.
So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṃ āpajjati.
Appamatto samāno sīlasampadaṃ ārādheti.
So tāya sīlasampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya sīlasampadāya attānukkaṃseti, paraṃ vambheti .
‘ahamasmi sīlavā kalyāṇadhammo, ime panaññe bhikkhū dussīlā pāpadhammā’ti.
So tāya sīlasampadāya majjati pamajjati pamādaṃ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṃ viharati.
Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu papaṭikaṃ aggahesi brahmacariyassa;
tena ca vosānaṃ āpādi.
‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti .
‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto, appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti.
So evaṃ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti.
So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.
So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṃseti, na paraṃ vambheti.
So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṃ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṃ ārādheti.
So tāya sīlasampadāya attamano hoti no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya sīlasampadāya na attānukkaṃseti, na paraṃ vambheti.
So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṃ āpajjati.
Appamatto samāno samādhisampadaṃ ārādheti.
So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya samādhisampadāya attānukkaṃseti, paraṃ vambheti .
‘ahamasmi samāhito ekaggacitto, ime panaññe bhikkhū asamāhitā vibbhantacittā’ti.
So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati pamādaṃ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṃ viharati.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṃ atikkamma phegguṃ tacaṃ chetvā ādāya pakkameyya ‘sāra’nti maññamāno.
Tamenaṃ cakkhumā puriso disvā evaṃ vadeyya ‘na vatāyaṃ bhavaṃ puriso aññāsi sāraṃ, na aññāsi phegguṃ, na aññāsi tacaṃ, na aññāsi papaṭikaṃ, na aññāsi sākhāpalāsaṃ.
Tathā hayaṃ bhavaṃ puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva sāraṃ atikkamma phegguṃ tacaṃ chetvā ādāya pakkanto ‘sāra’nti maññamāno.
Yañcassa sārena sārakaraṇīyaṃ tañcassa atthaṃ nānubhavissatī’ti.
‘‘Evameva kho, bhikkhave, idhekacco kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti .
‘otiṇṇomhi jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto, appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’’ti.
So evaṃ pabbajito samāno lābhasakkārasilokaṃ abhinibbatteti.
So tena lābhasakkārasilokena na attamano hoti na paripuṇṇasaṅkappo.
So tena lābhasakkārasilokena na attānukkaṃseti, na paraṃ vambheti.
So tena lābhasakkārasilokena na majjati nappamajjati na pamādaṃ āpajjati, appamatto samāno sīlasampadaṃ ārādheti.
So tāya sīlasampadāya attamano hoti no ca kho paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya sīlasampadāya na attānukkaṃseti, na paraṃ vambheti.
So tāya sīlasampadāya na majjati nappamajjati na pamādaṃ āpajjati, appamatto samāno samādhisampadaṃ ārādheti.
So tāya samādhisampadāya attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo.
So tāya samādhisampadāya attānukkaṃseti, paraṃ vambheti .
‘ahamasmi samāhito ekaggacitto, ime panaññe bhikkhū asamāhitā vibbhantacittā’ti.
So tāya samādhisampadāya majjati pamajjati pamādaṃ āpajjati, pamatto samāno dukkhaṃ viharati.
Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu tacaṃ aggahesi brahmacariyassa;
tena ca vosānaṃ āpādi.