mn15(2) 『推量経(2)』 (すいりょうきょう、 Anumānasuttaṃ、アヌマーナ・スッタ)

『友よ、この欲求者で悪しき欲求支配された者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も欲求者で悪しき欲求支配されるなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は欲求者となるまい。諸々の悪しき欲求支配されまい』というを起こすべし。
 
『この自己を讃え他者を軽蔑する者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も自己を讃え他者を軽蔑するなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は自己を讃え他者を軽蔑する者になるまい』というを起こすべし。
 
『この怒りあり、怒りに打ち負かされた者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も怒りあり、怒りに打ち負かされるなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は怒なき者になり、怒りに打ち負かされまい』というを起こすべし。
 
『この怒りあり、怒りゆえに恨みある者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も怒りあり、怒りゆえに恨みあるなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は怒なき者になり、怒りゆえに恨みをもつまい』というを起こすべし。
 
『この怒りあり、怒りゆえに根に持つ者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も怒りあり、怒りゆえに根に持つなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は怒なき者になり、怒りゆえに根に持つまい』というを起こすべし。
 
『この怒りあり、怒りゆえに周囲に怒り言葉を発する者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も怒りあり、怒りゆえに周囲に怒り言葉を発するなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は怒りなき者になり、怒りゆえに周囲に怒り言葉を発しない』というを起こすべし。
 
『この難詰者により難詰されて難詰者と敵対する者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も難詰者により難詰されて難詰者と敵対するなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は難詰者により難詰されても難詰者と敵対しまい』というを起こすべし。
 
『この難詰者により難詰されて難詰者を見下す者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も難詰者により難詰されて難詰者を見下すなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は難詰者により難詰されても難詰者を見下すまい』というを起こすべし。
 
『この難詰者により難詰されて難詰者へ言い返す者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も難詰者により難詰されて難詰者へ言い返すなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は難詰者により難詰されても難詰者へ言い返すまい』というを起こすべし。
 
『この難詰者により難詰されて他のことにより他に答えをそらし、外部に話をむけ、動転、不機嫌を表す者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私もこの難詰者により難詰されて他のことにより他に答えをそらし、外部に話をむけ、動転、不機嫌を表すなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は難詰者により難詰されても他のことにより他に答えをそらさず外部に話をむけず動転、不機嫌を表すまい』というを起こすべし。
 
『この難詰者により難詰されて言動について説明できない者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も難詰者により難詰されて言動について説明できないなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は難詰者により難詰されても言動について説明できるようにしよう』というを起こすべし。
 
『このあり意地悪な者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私もあり意地悪なら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私はなき意地悪なき者になろう』というを起こすべし。
 
『この嫉妬あり物惜しみする者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も嫉妬あり物惜しみするなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は嫉妬なく物惜しみなき者になろう』というを起こすべし。
 
『この狡猾でたぶらかす者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も狡猾でたぶらかすなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は狡猾なき、たぶらかしなき者になろう』というを起こすべし。
 
『この傲慢で過慢ある者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も傲慢で過慢あるなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は傲慢なき過慢なき者になろう』というを起こすべし。
 
『この自見に執取し、意固地で、放棄しがたい者、この者は私にとって愛しくない嫌な者である。
 もし私も自見に執取し、意固地で、放棄しがたいなら、私も他の人々にとって愛しくない嫌な者となるだろう』と。
 友よ、比丘はこのように知り、『私は自見執取なく、意固地でなく、放棄しやすい者になろう』というを起こすべし。
 
 友よ、そのとき比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は欲求者で、悪しき欲求支配されているのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は欲求者で、悪しき欲求支配されている』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。

 
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は欲求者でなく、悪しき欲求支配されていない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。

 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は自己を讃え、他者を軽蔑する者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は自己を讃え、他者を軽蔑する者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は自己を讃えず、他者を軽蔑しない者である』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は怒りあり、怒りに打ち負かされた者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は怒りあり、怒りに打ち負かされた者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は怒りなく、怒りに打ち負かされない者である』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は怒りあり、怒りゆえに恨みある者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、『私は怒りあり、怒りゆえに恨みある者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、『私は怒りなく、怒りゆえに恨みある者でない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は怒りあり、怒りゆえに根に持つ者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は怒りあり、怒りゆえに根に持つ者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は怒りなく、怒りゆえに根に持つ者でない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。

 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は怒りあり、周囲に怒り言葉を発する者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は怒りあり、周囲に怒り言葉を発する者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。

 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は怒りなく、周囲に怒り言葉を発する者でない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。

 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は難詰者により難詰されて難詰者と敵対する者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、『私は難詰者により難詰されて難詰者と敵対する』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されても難詰者と敵対しない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。

 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は難詰者により難詰されて難詰者を見下す者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、『私は難詰者により難詰されて難詰者を見下す』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されても難詰者を見下さない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。

 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は難詰者により難詰されて難詰者に言い返す者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されて難詰者に言い返す者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されても難詰者に言い返さない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。

 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は難詰者により難詰されて他のことにより他に答えをそらし、外部に話をむけ、動転、不機嫌を表すだろうか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されて他のことにより他に答えをそらし、外部に話をむけ、動転、不機嫌を表す』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。

 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されても他のことにより他に答えをそらさず、外部に話をむけず、動転、不機嫌を表さない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。

 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は難詰者により難詰されて言動について説明できない者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されて言動について説明できない者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は難詰者により難詰されても言動について説明できる』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私はあり意地悪なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私はあり意地悪である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私はなく意地悪でない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は嫉妬あり物惜しみするのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は嫉妬あり物惜しみする』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は嫉妬なく物惜しみない』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は狡猾でたぶらかす者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は狡猾でたぶらかす者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は狡猾なく、たぶらかしなき者である』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は傲慢で過慢ある者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は傲慢で過慢ある者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は傲慢なき過慢なき者である』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 そしてさらに友よ、比丘は、このように自己自己精査すべきである、
『いったい私は自見に執取し、意固地で、(自説を)放棄しがたい者なのか?』と。
 友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は自見に執取し、意固地で、(自説を)放棄しがたい者である』と、友よ、それらの悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 しかし友よ、もし比丘が精査するとき、このように知るなら、
『私は自見執取なく、意固地でなく、放棄しやすい者である』と、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
 友よ、もし比丘が精査するとき、これら一切の悪しき不善諸法じられないのを自己見出すなら、友よ、まさにそれら一切の悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。

 友よ、もし比丘が精査するとき、これら一切の悪しき不善諸法じられたのを自己見出すなら、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう。
 
「たとえば友よ、男でも女でも装飾好きの若者は、あまねく清められ曇りなき鏡や透明な鉢に、自己の顔の有様精査するとき、もしそこに汚点を見つけるなら、その汚点のため精進し、
 もしそこに汚点を見ないなら、それで気に入る。
『まさに私の利得だ、まさに私の遍浄だ』と。
 まさにそのように友よ、もし比丘が精査するとき、これら一切の悪しき不善諸法じられないのを自己見出すなら、友よ、まさにそれら一切の悪しき不善諸法のため、その比丘は精進すべきである。
 友よ、もし比丘が精査するとき、これら一切の悪しき不善諸法じられたのを自己見出すなら、友よ、その比丘は喜悦ありて、昼夜に諸善法随学して住するであろう」と。
 マハーモッガッラーナ尊者はこう言った。
 意に適ったその比丘たちは、マハーモッガッラーナ尊者の所説に歓喜したという。

‘yo khvāyaṃ puggalo pāpiccho, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ pāpiccho pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na pāpiccho bhavissāmi, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo attukkaṃsako paravambhī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ attukkaṃsako paravambhī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anattukkaṃsako bhavissāmi aparavambhī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhābhibhūto, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo.
Ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhābhibhūto, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhābhibhūto’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhahetu upanāhī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhahetu upanāhī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu upanāhī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu abhisaṅgī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhasāmantā vācaṃ nicchāressāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakaṃ paṭippharati, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho pana codito codakena codakaṃ paṭipphareyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṃ nappaṭippharissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakaṃ apasādeti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho pana codito codakena codakaṃ apasādeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṃ na apasādessāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakassa paccāropeti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho pana codito codakena codakassa paccāropeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakassa na paccāropessāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho pana codito codakena aññenaññaṃ paṭicareyyaṃ, bahiddhā kathaṃ apanāmeyyaṃ, kopañca dosañca appaccayañca pātukareyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena na aññenaññaṃ paṭicarissāmi, na bahiddhā kathaṃ apanāmessāmi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukarissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena apadāne na sampāyati, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho pana codito codakena apadāne na sampāyeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena apadāne sampāyissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo makkhī paḷāsī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ makkhī paḷāsī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘amakkhī bhavissāmi apaḷāsī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo issukī maccharī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ issukī maccharī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anissukī bhavissāmi amaccharī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo saṭho māyāvī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ saṭho māyāvī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asaṭho bhavissāmi amāyāvī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo thaddho atimānī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ thaddho atimānī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘atthaddho bhavissāmi anatimānī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo;
ahañceva kho panassaṃ sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti.
Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asandiṭṭhiparāmāsī bhavissāmi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.

‘‘Tatrāvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .

‘kiṃ nu khomhi pāpiccho, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti?

Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘pāpiccho khomhi, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.

Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘na khomhi pāpiccho, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi attukkaṃsako paravambhī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘attukkaṃsako khomhi paravambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘anattukkaṃsako khomhi aparavambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘kodhano khomhi kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘na khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘kodhano khomhi kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘na khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘kodhano khomhi kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘na khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti?

Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘kodhano khomhi kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘na khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakaṃ paṭippharāmī’ti?

Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṃ paṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena codakaṃ nappaṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakaṃ apasādemī’ti?

Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṃ apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena codakaṃ na apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakassa paccāropemī’ti?

Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena codakassa paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena codakassa na paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi codito codakena aññenaññaṃ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṃ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena aññenaññaṃ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṃ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena na aññenaññaṃ paṭicarāmi, na bahiddhā kathaṃ apanāmemi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi codito codakena apadāne na sampāyāmī’ti?

Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena apadāne na sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘codito khomhi codakena apadāne sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi makkhī paḷāsī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘makkhī khomhi paḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘amakkhī khomhi apaḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi issukī maccharī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘issukī khomhi maccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘anissukī khomhi amaccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi saṭho māyāvī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘saṭho khomhi māyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘asaṭho khomhi amāyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi thaddho atimānī’ti?
Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘thaddho khomhi atimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘atthaddho khomhi anatimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ .
‘kiṃ nu khomhi sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti?

Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘sandiṭṭhiparāmāsī khomhi ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti .
‘asandiṭṭhiparāmāsī khomhi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṃyeva imesaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

‘‘Seyyathāpi, āvuso, itthī vā puriso vā, daharo yuvā maṇḍanajātiko, ādāse vā parisuddhe pariyodāte, acche vā udakapatte, sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno, sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati;
no ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, teneva attamano hoti .
‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti.
Evameva kho, āvuso, sace bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṃyeva imesaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesū’’ti.
Idamavocāyasmā mahāmoggallāno.
Attamanā te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa bhāsitaṃ abhinandunti.