| Sāvatthiyaṃ. | サーヴァッティーにて。 |
| Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi . | そのとき世尊は比丘たちに呼びかけられた。 |
| ‘‘bhikkhavo’’ti. | 「比丘たちよ」と。 |
| ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. | 「尊者よ」と、比丘たちは世尊に応じた。 |
| Bhagavā etadavoca . | 世尊はこう言われた。 |
| ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho ahosi. | 「比丘たちよ、昔あるとき、アスラと神々の戦陣が組まれていた。 |
| Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo deve tāvatiṃse āmantesi . | さて比丘たちよ、神々の王サッカは三十三天の神々へ呼びかけた。 |
| ‘Sace, mārisā, devānaṃ saṅgāmagatānaṃ uppajjeyya bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, mameva tasmiṃ samaye dhajaggaṃ ullokeyyātha. | 『友よ、もし戦場に行った神々に恐怖や硬直、身の毛のよだちが生じたなら、その時こそ私の旗の先端を見上げなさい。 |
| Mamañhi vo dhajaggaṃ ullokayataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyissati’. | 君たちが私の旗先を見上げるなら、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それはたしかに断じられるだろう。 |
| ‘No ce me dhajaggaṃ ullokeyyātha, atha pajāpatissa devarājassa dhajaggaṃ ullokeyyātha. | もし私の旗先を見上げられないときは、神王パジャーパティ(造物主)の旗先を見上げなさい。 |
| Pajāpatissa hi vo devarājassa dhajaggaṃ ullokayataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyissati’. | 君たちが神王パジャーパティの旗先を見上げるなら、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それはたしかに断じられるだろう。 |
| ‘No ce pajāpatissa devarājassa dhajaggaṃ ullokeyyātha, atha varuṇassa devarājassa dhajaggaṃ ullokeyyātha. | もし神王パジャーパティの旗先を見上げられないときは、神王ヴァルナの旗先を見上げなさい。 |
| Varuṇassa hi vo devarājassa dhajaggaṃ ullokayataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyissati’. | 君たちが神王ヴァルナの旗先を見上げるなら、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それはたしかに断じられるだろう。 |
| ‘No ce varuṇassa devarājassa dhajaggaṃ ullokeyyātha, atha īsānassa devarājassa dhajaggaṃ ullokeyyātha. | もし神王ヴァルナの旗先を見上げられないときは、神王イーサーナの旗先を見上げなさい。 |
| Īsānassa hi vo devarājassa dhajaggaṃ ullokayataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyissatī’’’ti. | 君たちが神王イーサーナの旗先を見上げるなら、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それはたしかに断じられるだろう』と。 |
| ‘‘Taṃ kho pana, bhikkhave, sakkassa vā devānamindassa dhajaggaṃ ullokayataṃ, pajāpatissa vā devarājassa dhajaggaṃ ullokayataṃ, varuṇassa vā devarājassa dhajaggaṃ ullokayataṃ, | しかし比丘たちよ、神々の王サッカの旗先を見上げても、神王パジャーパティの旗先を見上げても、神王ヴァルナの旗先を見上げても、 |
| īsānassa vā devarājassa dhajaggaṃ ullokayataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyethāpi nopi pahīyetha [no pahīyetha (ka.)]. | あるいは神王イーサーナの旗先を見上げても、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それが断じられることも、断じられないこともあるだろう。 |
| ‘‘Taṃ kissa hetu? | それはなぜか? |
| Sakko hi, bhikkhave, devānamindo avītarāgo avītadoso avītamoho bhīru chambhī utrāsī palāyīti. | 比丘たちよ、神々の王サッカは貪が離れてなく、瞋が離れてなく、痴が離れてなく、臆病で、硬直し、おののき、逃げた(こともある)から。 |
| ‘‘Ahañca kho, bhikkhave, evaṃ vadāmi . | しかし比丘たちよ、私はこのように説く。 |
| ‘sace tumhākaṃ, bhikkhave, araññagatānaṃ vā rukkhamūlagatānaṃ vā suññāgāragatānaṃ vā uppajjeyya bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, mameva tasmiṃ samaye anussareyyātha . | 『比丘たちよ、もし君たちが森に行き、木の根元へ行き、あるいは空き家へ行き、恐怖や硬直、身の毛のよだちが生じたなら、その時こそ私を追憶しなさい。 |
| itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. | かの世尊は阿羅漢、正等覚者、明行足、善逝、世間解、無上の調御丈夫、神々と人間の師、仏陀、世尊である』と。 |
| Mamañhi vo, bhikkhave, anussarataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyissati. | 比丘たちよ、君たちが私を追憶するなら、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それはたしかに断じられるだろう。 |
| ‘‘No ce maṃ anussareyyātha, atha dhammaṃ anussareyyātha . | もし私を追憶できないときは、法を追憶しなさい。 |
| ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. | 『世尊によってよく説かれた法は、現に見られる、非時間的な、来て見よと、導くもので、識者たち各自で知られるべきものである』と。 |
| Dhammañhi vo, bhikkhave, anussarataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyissati. | 比丘たちよ、君たちが法を追憶するなら、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それはたしかに断じられるだろう。 |
| ‘‘No ce dhammaṃ anussareyyātha, atha saṅghaṃ anussareyyātha . | もし法を追憶できないときは、僧伽を追憶しなさい。 |
| ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, | 『世尊の弟子の僧伽はよく行道する、世尊の弟子の僧伽はまっすぐ行道する、世尊の弟子の僧伽は筋道にかなって行道する、世尊の弟子の僧伽は相応しく行道する。 |
| yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho, āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. | この世尊の弟子の僧伽は、食を供されるべき、客としてもてなされるべき、供養されるべき、合掌されるべき、いわゆる四双八輩であり、この世の無上の福田である』と。 |
| Saṅghañhi vo, bhikkhave, anussarataṃ yaṃ bhavissati bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā, so pahīyissati. | 比丘たちよ、君たちが僧伽を追憶するなら、生じた恐怖や硬直、身の毛のよだち、それはたしかに断じられるだろう。 |
| ‘‘Taṃ kissa hetu? | それはなぜか? |
| Tathāgato hi, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho vītarāgo vītadoso vītamoho abhīru acchambhī anutrāsī apalāyī’’ti. | 比丘たちよ、阿羅漢・正等覚者たる如来は貪を離れ、瞋を離れ、痴を離れ、臆病でなく、硬直なく、おののかず、逃げないから」と。 |
| Idamavoca bhagavā. | 世尊はこう言われた。 |
| Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā . | こうおっしゃり、師である善逝はさらに |
| ‘‘Araññe rukkhamūle vā, suññāgāreva bhikkhavo; | 「森や木の根元、空き家で 比丘たちよ |
| Anussaretha [anussareyyātha (ka.) padasiddhi pana cintetabbā] sambuddhaṃ, bhayaṃ tumhāka no siyā. | 等覚者を追憶するなら 君たちの恐怖はなくなる |
| ‘‘No ce buddhaṃ sareyyātha, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ; | もし世界第一の人牛王である仏陀を憶い出せないなら |
| Atha dhammaṃ sareyyātha, niyyānikaṃ sudesitaṃ. | そのときはよく説かれた脱出の法を憶い出しなさい |
| ‘‘No ce dhammaṃ sareyyātha, niyyānikaṃ sudesitaṃ; | もしよく説かれた脱出の法を憶い出せないなら |
| Atha saṅghaṃ sareyyātha, puññakkhettaṃ anuttaraṃ. | そのときは無上の福田である僧伽を憶い出しなさい |
| ‘‘Evaṃ buddhaṃ sarantānaṃ, dhammaṃ saṅghañca bhikkhavo; | 比丘たちよ このように仏陀、法、僧伽を憶い出す者には |
| Bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā, lomahaṃso na hessatī’’ti. | 恐怖や硬直、身の毛のよだちはなくなる」と。 |