sn48.42『巫男巴婆羅門経』Uṇṇābhabrāhmaṇasuttaṃ

Sāvatthinidānaṃ. サーヴァッティーにちなむ話。
Atha kho uṇṇābho brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; さてウンナーバ婆羅門は世尊のもとに近づいた。
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. 近づいて世尊と挨拶を交わした。
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。
Ekamantaṃ nisinno kho uṇṇābho brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca . 一隅に座ったウンナーバ婆羅門は、世尊にこう言った。
‘‘Pañcimāni, bho gotama, indriyāni nānāvisayāni nānāgocarāni, na aññamaññassa gocaravisayaṃ paccanubhonti.「友ゴータマよ、これら五つのはそれぞれ異なる境域、異なる行処をもち、互いに行処境域経験することはありません。
Katamāni pañca? 五とは何か。
Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ. です。
Imesaṃ nu kho, bho gotama, pañcannaṃ indriyānaṃ nānāvisayānaṃ nānāgocarānaṃ na aññamaññassa gocaravisayaṃ paccanubhontānaṃ kiṃ paṭisaraṇaṃ, ko ca nesaṃ gocaravisayaṃ paccanubhotī’’ti? 友ゴータマよ、いったいこれらの、それぞれ異なる境域、異なる行処をもち、互いに行処境域経験しない五根にとっては、何が頼みで、何がそれらの行処境域経験するのですか?」と。
‘‘Pañcimāni, brāhmaṇa, indriyāni nānāvisayāni nānāgocarāni na aññamaññassa gocaravisayaṃ paccanubhonti.「婆羅門よ、これら五つのはそれぞれ異なる境域、異なる行処をもち、互いに行処境域経験することはありません。
Katamāni pañca? 五とは何か。
Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ. です。
Imesaṃ kho, brāhmaṇa, pañcannaṃ indriyānaṃ nānāvisayānaṃ nānāgocarānaṃ na aññamaññassa gocaravisayaṃ paccanubhontānaṃ mano paṭisaraṇaṃ, manova nesaṃ gocaravisayaṃ paccanubhotī’’ti. 婆羅門よ、これらの、それぞれ異なる境域、異なる行処をもち、互いに行処境域経験しない五根にとっては、頼みで、がそれらの行処境域経験します」と。
‘‘Manassa pana, bho gotama, kiṃ paṭisaraṇa’’nti?「では友ゴータマよ、にとっては何が頼みですか?」と。
‘‘Manassa kho, brāhmaṇa, sati paṭisaraṇa’’nti.「婆羅門よ、にとっては頼みです」と。
‘‘Satiyā pana, bho gotama, kiṃ paṭisaraṇa’’nti?「では友ゴータマよ、にとっては何が頼みですか?」と。
‘‘Satiyā kho, brāhmaṇa, vimutti paṭisaraṇa’’nti.「婆羅門よ、にとっては解脱頼みです」と。
‘‘Vimuttiyā pana, bho gotama, kiṃ paṭisaraṇa’’nti?「では友ゴータマよ、解脱にとっては何が頼みですか?」と。
‘‘Vimuttiyā kho, brāhmaṇa, nibbānaṃ paṭisaraṇa’’nti.「婆羅門よ、解脱にとっては涅槃頼みです」と。
‘‘Nibbānassa pana, bho gotama, kiṃ paṭisaraṇa’’nti?「では友ゴータマよ、涅槃にとっては何が頼みですか?」と。
‘‘Accayāsi [accasarā (sī. syā. kaṃ.), ajjhaparaṃ (pī. ka.)], brāhmaṇa, pañhaṃ, nāsakkhi pañhassa pariyantaṃ gahetuṃ.「婆羅門よ、あなたは質問を行き過ぎ、質問の限度をとらえられませんでした。
Nibbānogadhañhi, brāhmaṇa, brahmacariyaṃ vussati nibbānaparāyaṇaṃ nibbānapariyosāna’’nti. なぜなら婆羅門よ、涅槃浸かり、涅槃赴き涅槃完了するために梵行は修されるからです」と。
Atha kho uṇṇābho brāhmaṇo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. するとウンナーバ婆羅門は世尊の所説に歓喜随喜して、座から起き上がり世尊に礼拝し右回りの礼をして立ち去った。
Atha kho bhagavā acirapakkante uṇṇābhe brāhmaṇe bhikkhū āmantesi . さて、ウンナーバ婆羅門が去ってまもなく、世尊は比丘たちに呼びかけられた。
‘‘seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgāre vā kūṭāgārasālāyaṃ vā [rasmiyo (syā. ka.)] pācīnavātapānā sūriye uggacchante vātapānena rasmi [kūṭāgāraṃ vā kūṭāgārasālaṃ vā uttarāya (ka. sī.)] pavisitvā kvāssa [kāya (syā. ka.)] patiṭṭhitā’’ti?「たとえば比丘たちよ、尖塔家屋や尖塔会堂に、東の窓から太陽が上るとき、光線は窓を通って入り、それはどこに確立しますか?」と。
‘‘Pacchimāyaṃ, bhante, bhittiya’’nti.「尊者よ、西方の壁にです」と。
‘‘Evameva kho, bhikkhave, uṇṇābhassa brāhmaṇassa tathāgate saddhā niviṭṭhā mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṃhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.「まさにそのように比丘たちよ、ウンナーバ婆羅門の如来に対する留まり、が生じ、確立し、堅固となり、沙門、婆羅門、神々梵天世界の誰にも取り除けません。
Imamhi ce, bhikkhave, samaye uṇṇābho brāhmaṇo kālaṅkareyya, natthi saṃyojanaṃ yena saṃyojanena saṃyutto uṇṇābho brāhmaṇo puna imaṃ lokaṃ āgaccheyyā’’ti. 比丘たちよ、もし今このときウンナーバ婆羅門が最期を迎えたとしても、ウンナーバ婆羅門がその結縛によって結ばれ、再びこの世界へやって来るような、そのような結縛は存在しません」と。1)