sn6.14『阿盧那哇低経』Aruṇavatīsuttaṃ

Evaṃ me sutaṃ . 私はこのように聞いた。
ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati…pe… ある時、世尊はサーヴァッティに住されていた …中略…
tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi . そのとき世尊は比丘たちに呼びかけられた。
‘‘bhikkhavo’’ti.「比丘たちよ」と。
‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ.「尊者よ」と、比丘たちは世尊に応じた。
Bhagavā etadavoca . 世尊はこう言われた。
‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, rājā ahosi aruṇavā nāma.「比丘たちよ、昔あるとき、アルナヴァントという王がいた。
Rañño kho pana, bhikkhave, aruṇavato aruṇavatī nāma rājadhānī ahosi. そして比丘たちよ、アルナヴァント王には、アルナヴァティーという王都があった。
Aruṇavatiṃ kho pana, bhikkhave, rājadhāniṃ [aruṇavatiyaṃ kho pana bhikkhave rājadhāniyaṃ (pī. ka.)] sikhī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsi. さて比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊は王都アルナヴァティーに親近して住していた。
Sikhissa kho pana, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhūsambhavaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. また比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊にはアビブー、サンバヴァという一対の弟子、一番幸運な二人がいた。
Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho abhibhuṃ bhikkhuṃ āmantesi . さて比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊はアビブー比丘に呼びかけた。
‘āyāma, brāhmaṇa, yena aññataro brahmaloko tenupasaṅkamissāma, yāva bhattassa kālo bhavissatī’ti.『さあ婆羅門よ、我々は、ある梵天界に近づこう。食事の適時となるまで』と。
‘Evaṃ, bhante’ti kho bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paccassosi.『尊者よ、そのように』と。比丘たちよ、アビブー比丘は阿羅漢正等覚者たるシキー世尊に応じた。
Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho abhibhū ca bhikkhu . さて比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊とアビブー比丘は、
seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya evameva . まるである男が縮めた腕を伸ばし、伸ばした腕を縮める、まさにそのように、
aruṇavatiyā rājadhāniyā antarahitā tasmiṃ brahmaloke pāturahesuṃ. 王都アルナヴァティーから消失し、その梵天界顕現した。
‘‘Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho abhibhuṃ bhikkhuṃ āmantesi . さて比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊はアビブー比丘に呼びかけた。
‘paṭibhātu, brāhmaṇa, taṃ brahmuno ca brahmaparisāya ca brahmapārisajjānañca dhammī kathā’ti.『婆羅門よ、君は梵天梵天衆梵衆天法話を明らかにしなさい』と。
‘Evaṃ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā, brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi.『尊者よ、そのように』と。比丘たちよ、アビブー比丘は阿羅漢正等覚者たるシキー世尊に応えて、梵天梵天衆梵衆天法話により教示し、受持させ、鼓舞し、欣喜させた。
Tatra sudaṃ, bhikkhave, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca ujjhāyanti khiyyanti [khīyanti (sī. syā. kaṃ. pī.)] vipācenti . しかしそのとき、比丘たちよ、梵天梵天衆梵衆天たちは、いらだち不機嫌となり文句を言った。
‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata bho, kathañhi nāma satthari sammukhībhūte sāvako dhammaṃ desessatī’’’ti!『ああ友よ、稀有なことだ。ああ友よ、未曾有なことだ。なぜ師が目の前にいるのに弟子がを説くのか。』」と。
‘‘Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho abhibhuṃ bhikkhuṃ āmantesi . さて比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊はアビブー比丘に呼びかけた。
‘ujjhāyanti kho te, brāhmaṇa, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca .『婆羅門よ、かの梵天梵天衆梵衆天たちは君にいらだっている。
acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho, kathañhi nāma satthari sammukhībhūte sāvako dhammaṃ desessatīti! ああ友よ、稀有なことだ。ああ友よ、未曾有なことだ。なぜ師が目の前にいるのに弟子がを説くのかと。
Tena hi tvaṃ brāhmaṇa, bhiyyosomattāya brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca saṃvejehī’ti. では婆羅門よ、君はより多くをもって梵天梵天衆梵衆天たちを畏怖させよ』と。
‘Evaṃ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā dissamānenapi kāyena dhammaṃ desesi, adissamānenapi kāyena dhammaṃ desesi, 比丘たちよ、『尊者よ、そのように』とアビブー比丘は、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊に応えて、を見られるようにを説き、またを見られないようにを説いた。
dissamānenapi heṭṭhimena upaḍḍhakāyena adissamānena uparimena upaḍḍhakāyena dhammaṃ desesi, dissamānenapi uparimena upaḍḍhakāyena adissamānena heṭṭhimena upaḍḍhakāyena dhammaṃ desesi. 下半身を見られるように、上半身を見られないようにを説き、また上半身を見られるように、下半身を見られないようにを説いた。
Tatra sudaṃ, bhikkhave, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca acchariyabbhutacittajātā ahesuṃ . 比丘たちよ、そのとき梵天梵天衆梵衆天たちは稀有、未曾有のが生じていた。
‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho, samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā’’’ti!『ああ友よ、稀有なことだ。ああ友よ、未曾有なことだ。沙門の大神変、大威力あることは』と。
‘‘Atha kho abhibhū bhikkhu sikhiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavoca . するとアビブー比丘は、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊にこう言った。
‘abhijānāmi khvāhaṃ, bhante, bhikkhusaṅghassa majjhe evarūpiṃ vācaṃ bhāsitā .『尊者よ、比丘僧伽の中で私はこのような言葉を語った覚えがあります。
pahomi khvāhaṃ āvuso, brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ [sahassīlokadhātuṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] sarena viññāpetu’nti. ”友よ、私は梵天界に立ち、声で一千世界に知らせることができる。”』と。
‘Etassa, brāhmaṇa, kālo, etassa, brāhmaṇa, kālo;『婆羅門よ、それにふさわしい時である。婆羅門よ、それにふさわしい時である。
yaṃ tvaṃ, brāhmaṇa, brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyyāsī’ti. 婆羅門よ、君が梵天界に立ち、声で一千世界に知らせることに』と。
‘Evaṃ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā brahmaloke ṭhito imā gāthāyo abhāsi . 比丘たちよ、『尊者よ、そのように』とアビブー比丘は阿羅漢正等覚者たるシキー世尊に応えて、梵天界に立ち、これらの偈を語った。
‘‘Ārambhatha [ārabbhatha (sabbattha)] nikkamatha [nikkhamatha (sī. pī.)], yuñjatha buddhasāsane;『君たちは仏陀の教えにおいてみ、努力し、専念せよ。
Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro. 死王の軍隊を一掃せよ 象が葦の家になすように
‘‘Yo imasmiṃ dhammavinaye, appamatto vihassati; この法と律において 不放逸に住する者は
Pahāya jātisaṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissatī’’ti. 輪廻捨て去って の終わりをなすだろう』と。
‘‘Atha kho, bhikkhave, sikhī ca bhagavā arahaṃ sammāsambuddho abhibhū ca bhikkhu brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca saṃvejetvā . そして比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊とアビブー比丘は梵天梵天衆梵衆天たちを畏怖させて、
seyyathāpi nāma…pe… たとえば力ある男が …中略…
tasmiṃ brahmaloke antarahitā aruṇavatiyā rājadhāniyā pāturahesuṃ. その梵天界から消失し、王都アルナヴァティーに顕現した。
Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhikkhū āmantesi . そして比丘たちよ、阿羅漢正等覚者たるシキー世尊は、比丘たちに呼びかけた。
‘assuttha no, tumhe, bhikkhave, abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti?『比丘たちよ、君たちはアビブー比丘が梵天界に立ち、偈を語るのを聞いただろうか?』と。
‘Assumha kho mayaṃ, bhante, abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti.『尊者よ、我々はアビブー比丘が梵天界に立ち、偈を語るのを聞きました』と。
‘Yathā kathaṃ pana tumhe, bhikkhave, assuttha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’’’ti?『では比丘たちよ、君たちはアビブー比丘が梵天界に立ち、偈を語るのをどのように聞いたのか?』と。
Evaṃ kho mayaṃ, bhante, assumha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassa .『尊者よ、我々はアビブー比丘が梵天界に立ち、偈を語るのをこのように聞きました。
‘‘Ārambhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane; ”君たちは仏陀の教えにおいてみ、努力し、専念せよ。
Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro. 死王の軍隊を一掃せよ 象が葦の家になすように
‘‘Yo imasmiṃ dhammavinaye, appamatto vihassati; この法と律において 不放逸に住する者は
Pahāya jātisaṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissatī’’ti. 輪廻捨て去って の終わりをなすだろう』と。
‘‘‘Evaṃ kho mayaṃ, bhante, assumha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti. 尊者よ、我々はアビブー比丘が梵天界に立ち、偈を語るのをこのように聞きました』と。
‘Sādhu sādhu, bhikkhave;善きかな善きかな。比丘たちよ。
sādhu kho tumhe, bhikkhave! 君たちは好運である、比丘たちよ。
Assuttha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’’’ti. アビブー比丘が梵天界に立ち、偈を語るのを聞いたのは。』」と。
Idamavoca bhagavā, attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. 世尊はこう言われた。意に適ったその比丘たちは、世尊の所説を歓喜したという。